Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale – hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm – xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa – bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần – bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale – hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm – xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa – bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần – bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity – vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity – vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius – hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius – hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov – hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov – hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến “Trái Đất lặn” (Earthset) – hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion – lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến “Trái Đất lặn” (Earthset) – hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion – lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) – ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) – ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng “Trái Đất mọc” (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng “Trái Đất mọc” (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất – cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất – cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Thu Thảo
Ảnh: NASA
Tin Gốc: https://vnexpress.net/toan-canh-chuyen-bay-qua-phia-sau-mat-trang-cua-artemis-ii-5059894.html
Cuộc đấu nội bộ ở OpenAI tạo nên Anthropic thế nào
CEO OpenAI Sam Altman và CEO Anthropic Dario Amodei đang đối đầu gay gắt sau khi Anthropic đánh mất hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ, còn OpenAI nhanh chóng thế chỗ. Tuy nhiên, cả hai bất đồng từ nhiều năm trước khi còn "chung chiếc thuyền" OpenAI.
WSJ đã phỏng vấn hàng chục nhân viên hiện tại cũng như cựu nhân viên của hai công ty về câu chuyện hậu trường. Theo đó, mọi thứ bắt đầu năm 2016 tại khu nhà chung trên đường Delano ở San Francisco, nơi Dario Amodei sống cùng em gái Daniela. Sau khi lấy bằng tiến sĩ vật lý sinh học, ông trở thành nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo tại Google, còn Daniela cũng tốt nghiệp, nhanh chóng thăng tiến và là giám đốc trẻ tại công ty khởi nghiệp thanh toán Stripe.
Greg Brockman, lập trình viên tài năng đồng sáng lập OpenAI, là bạn của Daniela và thường xuyên lui tới nhà của hai anh em. Năm 2015, Brockman cố gắng chiêu mộ Dario Amodei vào đội ngũ sáng lập OpenAI nhưng không thành.
Holden Karnofsky, hôn phu của Daniela, cũng sống tại đó. Karnofsky là nhà sáng lập tổ chức từ thiện chuyên thúc đẩy sự an toàn AI - một trong những cộng đồng đầu tiên nghiêm túc nhìn nhận sức mạnh tiềm tàng cũng như mối nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo. Thông qua Karnofsky, Brockman bắt đầu quan tâm đến một số ý tưởng của tổ chức này.
Một ngày đầu 2016, Brockman, Dario Amodei và Karnofsky tranh luận về cách xây dựng trí tuệ nhân tạo đúng đắn. Brockman lập luận, nếu công nghệ này thực sự thay đổi cuộc sống của mọi người một cách sâu rộng, những người tạo ra nó cần thông tin cho toàn bộ 300 triệu người Mỹ về những gì sắp xảy ra.
Dario Amodei và Holden Karnofsky lại cho rằng việc phổ biến rộng rãi dự báo lạc quan về những gì AI sắp làm được không phải là ý hay đối với công chúng. Dario Amodei lập luận rằng với những chủ đề nhạy cảm, như tốc độ phát triển của AI, tốt nhất nên thông báo trước cho chính phủ.
Sau cuộc trao đổi, Brockman nhận thấy hai người này không muốn công khai những gì đang diễn ra ở tuyến đầu của AI. Nhiều năm sau, dù Dario Amodei trở thành một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất cảnh báo về tác động của AI đối với xã hội, Brockman vẫn đánh giá cuộc trao đổi đã minh họa sự khác biệt cốt lõi trong triết lý của OpenAI và Anthropic.
Đến giữa 2016, ấn tượng bởi đội ngũ nhân tài của OpenAI, Dario Amodei quyết định gia nhập phòng thí nghiệm này, thức khuya cùng Brockman huấn luyện các tác nhân AI điều khiển trò chơi điện tử. Năm 2017, một trong những dự án ban đầu của cả hai là Universe nhằm mục đích huấn luyện tác nhân chơi game và sử dụng máy tính như con người, vấp phải nhiều khó khăn.
Elon Musk, nhà đồng sáng lập OpenAI, khi đó yêu cầu Brockman và nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever lập bảng tính liệt kê mọi nhân viên và những đóng góp quan trọng của họ - động thái mang đậm phong cách của Musk mỗi khi muốn cắt giảm nhân sự. Theo một cựu nhân viên OpenAI, Dario Amodei không hài lòng khi chứng kiến đồng nghiệp bị sa thải từng người, điều ông cho là "tàn nhẫn một cách không cần thiết". Cuối cùng, khoảng 10-20% trong số 60 nhân viên OpenAI mất việc, trong đó có một người sau này đồng sáng lập Anthropic.
Mùa thu 2017, Dario Amodei tuyển một cố vấn về đạo đức và chính sách. Người này đã trình bày với ban lãnh đạo OpenAI về cách thức phòng thí nghiệm phi lợi nhuận có thể đóng vai trò là thực thể điều phối giữa các công ty AI khác và với chính phủ Mỹ nhằm thiết lập chế độ phối hợp quốc tế cho trí tuệ nhân tạo tiên tiến.
Brockman đã nhìn thấy trong bài thuyết trình ý tưởng gây quỹ: OpenAI có thể bán siêu trí tuệ, hay AGI, cho chính phủ. Khi Dario Amodei hỏi chính phủ nào, Brockman nói đó sẽ là các cường quốc hạt nhân thuộc Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để tránh gây bất ổn trật tự thế giới.
Ý tưởng được thảo luận ngắn gọn, nhưng khi đề cập việc bán AGI cho các cường quốc đối thủ như Nga và Trung Quốc, với Dario Amodei, đó không khác nào phản quốc. Ông đã cân nhắc việc từ chức.
Đầu 2018, Musk rời OpenAI do xung đột quan điểm. Theo một số email gửi lên tòa án được Business Insider thu thập, Musk yêu cầu quyền kiểm soát OpenAI và trở thành CEO, nhưng Altman không đồng ý. Thuyết phục Brockman và Sutskever ủng hộ mình nhưng không thành, Musk rời đi.
Altman bước vào vị trí lãnh đạo đang trống. Ông gặp Dario Amodei. Cả hai nhất trí rằng nhân viên của phòng thí nghiệm không còn tin tưởng vào khả năng lãnh đạo của Brockman và Sutskever nếu xét đến đợt sa thải trước đó. Amodei đồng ý ở lại với điều kiện Altman đảm bảo Brockman và Sutskever không nắm quyền. Altman đồng ý. Tuy nhiên, trong cuộc họp về cơ cấu của công ty, Brockman lại hé lộ Altman nói với ông và Sutskever rằng, công ty có thể sa thải Altman nếu làm việc không tốt.
Căng thẳng leo thang sau khi nhà nghiên cứu Alec Radford của OpenAI đặt nền móng cho mô hình ngôn ngữ lớn Generative Pre-Trained Transformer (GPT). Brockman muốn tham gia hướng nghiên cứu mới này, nhưng Dario Amodei, khi đó đã là giám đốc nghiên cứu, từ chối. Brockman tìm đến sự giúp đỡ của Altman.
Daniela Amodei lúc này đã được tuyển vào OpenAI với vai trò quản lý kỹ thuật và tuyển dụng, cùng Radford đồng lãnh đạo dự án GPT. Bà cũng cùng quan điểm với anh trai rằng Brockman không thể tham gia. Khi Altman hỏi liệu có cách nào giải quyết vấn đề không, bà tuyên bố sẽ từ chức nếu để Brockman vào đội ngũ.
Trong cuộc họp sau đó, Dario Amodei liệt kê loạt lý do Brockman không nên tham gia, gồm cả việc Radford không muốn làm việc cùng. Radford sau này cho biết ông cảm thấy như mình đang bị lợi dụng trong một cuộc chiến ủy nhiệm giữa các giám đốc cấp cao. Altman miễn cưỡng loại Brockman khỏi dự án.
Vai trò của Dario Amodei tại OpenAI tiếp tục vững chắc khi ông và nhóm ra mắt GPT-2 năm 2019 và GPT-3 năm 2020. Tuy nhiên, ông cảm thấy những đóng góp của mình không được ghi nhận xứng đáng, nghĩ rằng Altman đã đánh giá thấp vai trò của ông và khó chịu vì Brockman thường xuyên lên podcast thảo luận những vấn đề như điều lệ công ty dù đóng góp ít.
Năm 2019, Dario Amodei yêu cầu thăng chức lên phó chủ tịch nghiên cứu. Altman đồng ý, nhấn mạnh đảm bảo đãi ngộ tương tự các nhà đồng sáng lập Brockman và Sutskever. Nhưng vài tháng sau, nhóm lãnh đạo OpenAI đã xảy ra cuộc cãi vã lớn ngay tại văn phòng. Altman đã gọi Dario Amodei và Daniela Amodei vào phòng họp, chỉ trích họ âm mưu chống lại ông bằng các phản hồi tiêu cực trước hội đồng quản trị, điều mà hai anh em phủ nhận.
Đến tháng 3/2020, mối quan hệ giữa nhóm điều hành OpenAI trở nên căng thẳng. Altman yêu cầu tất cả tự đánh giá về nhau. Brockman viết một bản phản hồi dài dành cho Daniela Amodei, cáo buộc bà lạm dụng quyền lực để tạo ra các quy trình quan liêu nhằm đạt mục đích của mình.
Daniela Amodei phản hồi, bác bỏ từng luận điểm của Brockman. Cuộc tranh luận gay gắt đến mức Brockman sau đó tự đề nghị rút lại ý kiến của mình.
Cuối 2020, do đại dịch, một cuộc họp online đã diễn ra. Dario Amodei xin từ chức để thành lập công ty riêng, còn em gái đứng ra giải quyết thủ tục pháp lý. Nhận thấy tình hình căng thẳng, Altman đến nhà đề nghị ông ở lại. Dario Amodei nhấn mạnh sẽ không chấp nhận bất cứ điều gì ngoài việc báo cáo trực tiếp cho hội đồng quản trị, cũng như không thể làm việc với Brockman.
Trong những ngày cuối ở OpenAI, ông dành thời gian viết một bức thư dài, phác thảo hai loại công ty AI: công ty thị trường và công ty vì lợi ích cộng đồng, với tỷ lệ 25% và 75% tương ứng. Công ty thị trường sẽ làm cho thế giới tốt đẹp hơn bằng cách xây dựng sản phẩm mang lại lợi ích cho con người; công ty vì lợi ích cộng đồng sẽ tiến hành nghiên cứu an toàn và giải quyết các mối nguy hiểm cũng như cơ hội khác nhau của AGI.
Vài tuần sau, Dario Amodei và Daniela Amodei cùng gần 10 nhân viên khác rời OpenAI. Năm 2021, họ thành lập Anthropic vì cảm thấy công ty cũ "quá tập trung vào thương mại, lo ngại vấn đề an toàn và phong cách lãnh đạo của Altman". Theo Bloomberg, cả hai công ty hiện dẫn đầu danh sách doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo tư nhân có giá trị nhất thế giới, với OpenAI khoảng 500 tỷ USD, còn Anthropic 380 tỷ USD.
Nhưng kể từ đó, Sam Altman và Dario Amodei gần như không còn nhìn mặt nhau và nhiều lần đấu khẩu. Cả hai thậm chí trải qua khoảnh khắc khó xử và không nắm tay nhau khi chụp ảnh chung với các nhà lãnh đạo chính trị và công nghệ tại Hội nghị thượng đỉnh về tác động AI (AI Impact Summit 2026) tại Ấn Độ đầu năm nay.
Bảo Lâm tổng hợp
Nhà phát triển AI Claude kiện Lầu Năm Góc
Ứng dụng AI Claude thu hút một triệu lượt tải mỗi ngày
CEO Anthropic cho rằng OpenAI 'nói dối trắng trợn'
'Mối nhân duyên' giữa nhà phát triển Claude và Lầu Năm Góc đổ vỡ thế nào
Microsoft gửi đơn lên tòa án, ủng hộ Anthropic
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-dau-noi-bo-o-openai-tao-nen-anthropic-the-nao-5057015.html
