Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
PGS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.
Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.
Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.
Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.
Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe “phi địa giới”. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư, nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.
Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.
Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.
Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân…
Lá mơ lông (Paederia foetida) từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian tại nhiều nước châu Á. Loại cây này thường được dùng trong các bài thuốc truyền thống để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi và đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Các nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cũng ghi nhận lá mơ lông có đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, có thể hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa.
Giáo sư Anupam Chatterjee, chuyên gia tiêu hóa tại Ấn Độ, cho biết nhiều loại thảo dược truyền thống như lá mơ lông có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng để xác nhận hiệu quả.
Theo các nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học thuộc MDPI (Thụy Sĩ), lá mơ lông chứa flavonoid, polyphenol và các hợp chất sinh học có khả năng chống oxy hóa mạnh. Bác sĩ Rashmi Gupta, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết các chất chống oxy hóa này có thể giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào và góp phần giảm nguy cơ bệnh mạn tính.
Một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận lá mơ lông có thể tác động đến chuyển hóa glucose và lipid trong cơ thể.
Dù chưa có đủ bằng chứng trên người, các nhà khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến sự kết hợp giữa khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và điều hòa enzyme chuyển hóa.
Đây cũng là hướng nghiên cứu đang được quan tâm, trong bối cảnh các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường và rối loạn mỡ máu ngày càng phổ biến.
Dù có nhiều tiềm năng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn nghiên cứu về lá mơ lông hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Không có thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế vai trò của chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh. Ngoài ra, nếu ăn sống không đảm bảo vệ sinh, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều cũng có thể gây kích ứng tiêu hóa, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Các chuyên gia khuyên:
Các nghiên cứu từ Ấn Độ và quốc tế cho thấy lá mơ lông là loại rau dân dã nhưng chứa nhiều hoạt chất có lợi cho tiêu hóa, chống oxy hóa và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, việc sử dụng cần hợp lý để đảm bảo an toàn.
Mẹ của hai bé là sản phụ 23 tuổi (ở Nghệ An), mang thai lần đầu sau IVF. Khi thai 25 tuần, người mẹ nhập viện trong tình trạng tụt cổ tử cung, hở chữ Y (hở eo tử cung là tình trạng cổ tử cung suy yếu, mở sớm trong thai kỳ).
Tại BV Phụ sản Hà Nội, các bác sĩ đã chăm sóc để cố gắng giữ thai thêm trong bụng mẹ. Tuy nhiên, sản phụ vẫn sinh sớm, khi thai được 27 tuần 6 ngày tuổi. Hai bé chào đời ngày 12.1.2026, được hồi sức và chuyển lên Khoa Sơ sinh. Ở tuổi thai này, phổi chưa đủ trưởng thành để tự thở. Cả hai bé đều suy hô hấp nặng do bệnh màng trong, phải bơm curosurf (kỹ thuật trong điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh, giúp bé phát triển khỏe mạnh); thở máy xâm nhập 9 ngày, sau đó tiếp tục được hỗ trợ hô hấp thêm 32 ngày.
Những ngày đầu đời, hai bé được nuôi bằng từng giọt dịch truyền tĩnh mạch, trong điều kiện y tế rất nghiêm ngặt. Khi các bé được khoảng 34 tuần tuổi, người mẹ mới lần đầu tiên được vào gặp con. Sau hơn 2 tháng điều trị, bé gái có cân nặng 1.800 gram; bé trai 1.750 gram, đủ điều kiện ra viện. Đến nay, gần 3 tháng tuổi, mỗi bé đã có cân nặng khoảng 3 kg.
Theo BV Phụ sản Hà Nội, trẻ sinh đúng tháng là chào đời trong khoảng thai kỳ 39 - 41 tuần. Trẻ sinh non tháng nhẹ cân dễ gặp phải các biến cố nguy hiểm do suy hô hấp, nhiễm trùng.
Chiều 10/4, đại diện Sở An toàn Thực phẩm TP HCM cho biết đã thành lập đoàn công tác phối hợp cùng UBND phường để điều tra, xử lý vụ việc. Đơn vị cung cấp suất ăn bán trú là Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước đã tạm ngưng hoạt động nhằm phục vụ công tác kiểm tra của lực lượng chức năng.
Theo báo cáo điều tra, khẩu phần ăn ngày 7/4 được chế biến trực tiếp tại cơ sở của doanh nghiệp trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thạnh Mỹ Tây, sau đó mới được vận chuyển đến trường để chia suất. Tổng cộng 740 em đã tham gia dùng bữa cơm trưa và bữa xế với bánh flan. Ngoài những món trên, thực đơn trưa hôm đó còn bao gồm cơm trắng và mận tráng miệng.
Chỉ 1-2 ngày sau khi dùng bữa, phòng y tế tại chỗ và trạm y tế địa phương liên tục ghi nhận hàng loạt ca có chung triệu chứng sốt và đau bụng. Đến sáng nay, đã có 148 trường hợp bất thường phải đến khám, điều trị tại các cơ sở y tế như Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh, Bệnh viện Nhi đồng 2 và Trạm Y tế phường Bình Quới.
Toàn bộ mẫu lưu thực phẩm liên quan đã được gửi đến Viện Y tế công cộng TP HCM trong ngày 8/4 để kiểm nghiệm. Song song đó, cơ quan chuyên môn cũng đề nghị phía bệnh viện hỗ trợ thực hiện các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm chuyên sâu để thu thập thêm chứng cứ y khoa.
Hiện, kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận trong 10 mẫu phân được lấy ghi nhận 7 mẫu dương tính với Salmonella - tác nhân liên quan nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn. Các đơn vị chuyên môn, trong đó có Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đang tiếp tục phối hợp lấy thêm mẫu, định type vi khuẩn nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh và nguồn lây.
Các cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp hợp điều tra dịch tễ, xét nghiệm làm rõ nguyên nhân.