Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo vẫn phụ thuộc vào hạ tầng đám mây, việc một mô hình có thể hoạt động trực tiếp trên thiết bị cá nhân đang trở thành bước ngoặt lớn. Google vừa công bố Gemma 4, dòng AI gọn nhẹ nhưng hiệu năng cao, hướng đến khả năng triển khai trực tiếp trên laptop, điện thoại và các thiết bị nhúng.
Gemma 4 là thế hệ mới trong dòng mô hình AI “open weight” của Google, được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ từ hệ sinh thái Gemini. Theo tài liệu kỹ thuật do Google công bố, mô hình này được thiết kế với mục tiêu tối ưu hiệu năng trên mỗi tham số, giúp duy trì khả năng xử lý cao trong khi giảm đáng kể yêu cầu phần cứng.
Một điểm đáng chú ý là Gemma 4 có nhiều cấu hình khác nhau, từ các phiên bản nhỏ dành cho thiết bị di động đến các bản lớn hơn phục vụ máy trạm. Cách tiếp cận này cho phép cùng một nền tảng AI có thể hoạt động trên nhiều môi trường, từ smartphone đến hệ thống chuyên dụng.
Khác với các mô hình như GPT-4 vốn phụ thuộc vào máy chủ mạnh, Gemma 4 có thể được tải về và chạy trực tiếp trên CPU hoặc GPU của thiết bị. Điều này giúp giảm rào cản triển khai, đặc biệt với cá nhân và doanh nghiệp nhỏ.
Bên cạnh đó, việc phát hành theo hướng mở cho phép cộng đồng phát triển dễ dàng tùy chỉnh, tích hợp và xây dựng ứng dụng riêng, từ chatbot, trợ lý lập trình đến các hệ thống xử lý dữ liệu nội bộ.
Khả năng hoạt động offline là điểm khác biệt quan trọng của Gemma 4. Thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ để xử lý, toàn bộ quá trình có thể diễn ra trực tiếp trên thiết bị người dùng.
Điều này mang lại lợi ích lớn về quyền riêng tư. Các dữ liệu nhạy cảm như tài liệu công việc hay thông tin cá nhân không cần rời khỏi thiết bị, giúp giảm nguy cơ rò rỉ. Đây là yếu tố ngày càng được quan tâm khi AI được sử dụng rộng rãi trong đời sống và công việc.
Ngoài ra, AI offline giúp cải thiện đáng kể tốc độ phản hồi. Khi không phụ thuộc vào kết nối mạng, các tác vụ như soạn thảo văn bản, dịch thuật hoặc hỗ trợ lập trình có thể được xử lý gần như tức thì.
Một lợi ích khác là chi phí. Khi không phụ thuộc vào dịch vụ đám mây hay API, người dùng có thể giảm đáng kể chi phí vận hành AI trong dài hạn.
Gemma 4 là một ví dụ rõ nét cho xu hướng lớn của ngành công nghệ, khi nhiều tập đoàn như Apple, Qualcomm hay Google đang chuyển hướng sang AI on device: Apple đã tích hợp các tính năng AI trực tiếp trên thiết bị trong hệ sinh thái của mình, trong khi Qualcomm phát triển các dòng chip với bộ xử lý AI chuyên dụng.
Sự kết hợp giữa phần cứng ngày càng mạnh và mô hình AI tối ưu hóa đang giúp việc triển khai AI trở nên linh hoạt hơn, có thể hoạt động trực tiếp trên nhiều loại thiết bị khác nhau. Tuy vậy cách tiếp cận này vẫn tồn tại những hạn chế, đặc biệt về giới hạn tài nguyên và khả năng cập nhật dữ liệu theo thời gian.
Dù còn thách thức, khoảng cách giữa AI đám mây và AI trên thiết bị đang dần được thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng trong tương lai gần, hai mô hình này sẽ cùng tồn tại và bổ trợ lẫn nhau.
Sự xuất hiện của Gemma 4 cho thấy một hướng đi rõ ràng của ngành AI, khi trọng tâm dần chuyển từ hạ tầng đám mây sang thiết bị cá nhân. Nếu xu hướng này tiếp tục phát triển, AI sẽ không chỉ nhanh hơn và riêng tư hơn mà còn hiện diện trực tiếp trên từng thiết bị, thay vì chỉ nằm trong các trung tâm dữ liệu như trước đây.
Apple từng bỏ màu đen trên iPhone 17 dòng Pro, và theo Instant Digital, bộ đôi iPhone 18 Pro và 18 Pro Max tiếp tục không được trang bị màu này. Trên mạng xã hội X và Reddit, một số người bày tỏ sự không hài lòng do yêu thích phong cách tối giản và lịch lãm của phiên bản iPhone đen.
Chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg cũng cho biết, thay vì màu đen, Apple đang thử nghiệm một biến thể đỏ đậm sang trọng cho iPhone 18 Pro. Tin đồn về màu tím và nâu cũng xuất hiện, nhưng Gurman khẳng định chúng thực chất chỉ là những biến thể khác nhau dựa trên ý tưởng màu đỏ chủ đạo.
Trong khi dòng Pro có xu hướng trở nên rực rỡ hơn, mẫu iPhone màn hình gập đầu tiên dự kiến sử dụng gam màu trầm truyền thống, như xám không gian, đen và trắng. Đây là chiến lược định vị điện thoại gập thuộc phân khúc cao cấp, dành cho nhóm khách hàng doanh nhân và người yêu thích sự sang trọng nguyên bản.
Apple dự kiến công bố thế hệ iPhone 18 và smartphone gập vào tháng 9. Trong đó, iPhone 18 Pro và 18 Pro Max có thể lên kệ sau đó hơn một tuần, còn iPhone Fold gập nhiều khả năng được bán trong tháng 11 hoặc 12. Riêng mẫu iPhone 18 tiêu chuẩn sẽ chỉ có mặt trên thị trường vào đầu năm 2027 cùng với dòng 18e.
Theo Android Authority, chủ các kênh YouTube cáo buộc Apple bí mật thu thập video từ nền tảng của họ để huấn luyện các mô hình AI mà không có sự cho phép, không trả tiền và không ghi công.
Vụ kiện liên quan đến các kênh như h3h3Productions, cùng các nhà sáng tạo nội dung về golf như Golfholics và MrShortGame Golf. Các nguyên đơn cho rằng Apple không chỉ đơn thuần liên kết đến nội dung mà còn vượt qua các biện pháp bảo vệ của YouTube để tải xuống và sử dụng video trực tiếp. Họ lập luận rằng hành động này vi phạm Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số (DMCA), vốn cấm hành vi vượt qua các hệ thống bảo vệ tài liệu có bản quyền.
Đơn kiện cũng chỉ ra rằng Apple đã thu được lợi nhuận đáng kể từ việc sử dụng nội dung của các nhà sáng tạo để xây dựng hệ thống AI của mình mà không bồi thường cho những người đã tạo ra các video đó. Vụ kiện nhấn mạnh đến bộ dữ liệu có tên Panda-70M, được các nhà nghiên cứu của Apple đề cập trong một bài báo năm 2025 về tạo video bằng AI. Panda-70M là một chỉ mục lớn gồm các video clip trên YouTube, được phân đoạn và sắp xếp theo URL, dấu thời gian và mã định danh.
Các nguyên đơn cho rằng việc truy cập các đoạn video này đồng nghĩa với hành vi vượt qua các biện pháp bảo vệ của YouTube, biến mỗi đoạn video thành một hành vi thu thập dữ liệu trái phép. Họ cũng khẳng định video của họ xuất hiện hàng trăm lần trong tập dữ liệu này.
Hiện tại, Apple chưa cung cấp thông tin chi tiết về cách họ xử lý dữ liệu, nhưng các tài liệu nghiên cứu của công ty xác nhận video từ YouTube đã được sử dụng trong quá trình huấn luyện AI. Vụ kiện đang yêu cầu bồi thường thiệt hại và có thể cả lệnh cấm đối với hành vi này.
Ngày 8-4, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis thông báo nước này sẽ cấm trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội kể từ ngày 1-1-2027.
Phát biểu trong một đoạn video đăng tải trên TikTok, ông Mitsotakis cho biết: "Chúng tôi đã quyết định triển khai một biện pháp khó khăn nhưng cần thiết: cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội".
Ông nhấn mạnh Hy Lạp nằm trong nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng biện pháp mạnh tay đối với việc sử dụng mạng xã hội của trẻ em, đồng thời nói sẽ thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) cân nhắc thực hiện chính sách tương tự.
Thủ tướng Hy Lạp cho biết thêm, việc sử dụng chính mạng xã hội để đưa ra thông báo trên sẽ giúp tiếp cận trực tiếp thiếu niên và trẻ em.
Ông thừa nhận quyết định này có thể gây phản ứng: "Tôi biết một số bạn sẽ không hài lòng… Mục tiêu của chúng tôi không phải là tách các bạn khỏi công nghệ, mà là ngăn chặn tình trạng lệ thuộc vào một số ứng dụng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự trong sáng và tự do của các bạn".
Ông cũng dẫn các bằng chứng khoa học cho thấy việc trẻ em tiếp xúc với màn hình trong thời gian dài khiến não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ.
Trước đó, tháng 12-2025, Úc đã trở thành quốc gia đầu tiên yêu cầu TikTok, YouTube, Snapchat và các nền tảng lớn khác phải xóa tài khoản của người dùng dưới 16 tuổi, nếu không sẽ đối mặt với các khoản phạt nặng.
Indonesia từ tháng 3 cũng bắt đầu thực thi lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, đồng thời đã gửi giấy triệu tập tới Google và Meta do không tuân thủ quy định.
Tháng trước, Áo thông báo sẽ sớm cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội, với kế hoạch trình dự luật mới ngay trong mùa hè năm nay. Tây Ban Nha và Đan Mạch cũng công bố ý định đặt ra độ tuổi tối thiểu đối với người dùng mạng xã hội.