Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho hay năm học 2025-2026 rất đặc biệt khi TP.HCM được vận hành trong bối cảnh hợp nhất về địa giới hành chính. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay với sự tham dự của khoảng 130.000 học sinh lớp 12 không chỉ là bài kiểm tra kết quả học tập mà còn là minh chứng cho chất lượng giáo dục của toàn ngành, là niềm tin của xã hội gửi gắm vào ngành giáo dục.
Đề cập đến công tác tổ chức các kỳ thi vào thời gian tới, Phó giám đốc Sở GD-ĐT chỉ ra 3 thách thức chưa từng có của ngành. Vào đầu tháng 6, kỳ thi là tuyển sinh lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra sát nhau về mặt thời gian. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo, phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị để đảm bảo cho cả 2 kỳ thi diễn ra an toàn, đạt chất lượng cao nhất.
Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, không còn phòng GD-ĐT như trước, công tác điều động cán bộ cấp THCS từ cấp xã, phường còn nhiều hạn chế. Vì vậy, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các trường THPT và trung tâm GDTX trong việc tham gia coi thi, chấm thi càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Năm nay là năm đầu tiên TP.HCM sẽ tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT với quy mô lớn nhất cả nước, sau khi sáp nhập địa giới hành chính với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ. Do đó các cán bộ của ngành giáo dục thành phố cần phải nắm vững, thực hiện nghiêm túc đúng quy chế thi của Bộ, tránh các sai sót có thể xảy ra.
Về công tác đăng ký dự thi, lãnh đạo sở này yêu cầu các trường học cần bám sát quy chế thi của Bộ GD-ĐT và các văn bản hướng dẫn của Sở, tuyệt đối không được tự ý điều chỉnh hoặc áp dụng theo cách hiểu riêng.
Các đơn vị cần phải triển khai đầy đủ, kỹ lưỡng cho giáo viên chủ nhiệm. Phụ huynh và học sinh cần phải được nắm rõ về quy trình đăng ký dự thi, các lưu ý quan trọng; bám sát khung thời gian mà Sở đã công bố, tuyệt đối không để xảy ra các trường hợp đăng ký trễ hạn, làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn thành phố.
Về công tác điều động cán bộ coi thi, chấm thi, lãnh đạo Sở đề nghị ban giám hiệu, ban giám đốc các trung tâm cần phải tham gia đầy đủ khi có điều động. Cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động làm công tác thi cần phải nắm được quy chế thi, không để làm sai do không nắm quy chế.
“Những sai sót nhỏ của chúng ta có thể làm ảnh hưởng đến cả tương lai của học sinh. Do đó, thầy cô phải thực hiện nghiêm túc từng quy định, từng thao tác theo đúng hướng dẫn”, ông Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.
Nhằm giúp 130.000 học sinh lớp 12 có sự chuẩn bị kiến thức tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, đã có những chỉ đạo với các trường THPT về việc đảm bảo hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành và tổ chức hiệu quả việc ôn thi tốt nghiệp THPT.
Theo đó, ông Nguyễn Bảo Quốc yêu cầu hiệu trưởng chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, giáo viên dạy môn thi tốt nghiệp THPT hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành đối với lớp 12 đúng theo kế hoạch giáo dục, phù hợp với hướng dẫn khung kế hoạch thời gian năm học
Rà soát, phân loại trình độ học sinh (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công giáo viên phụ trách theo đối tượng; triển khai cho học sinh lớp 12 làm quen với cấu trúc và định dạng đề thi cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và cách thức tổ chức thi do Bộ GD-ĐT đã công bố.
Giáo viên các tổ bộ môn chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập; biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp để tổ chức việc ôn tập cho học sinh; chú trọng việc giúp học sinh thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi tốt nghiệp.
Lãnh đạo Sở cũng nêu rõ các trường tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho học sinh có nhu cầu ôn thi tốt nghiệp; không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí; đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
Tiếp tục thực hiện hiệu quả việc phân công giáo viên đảm bảo định mức tiết dạy theo quy định; ưu tiên phân công phù hợp cho giáo viên dạy cuối cấp để có thời gian hỗ trợ tối đa cho học sinh ôn thi tốt nghiệp.
Trong việc tổ chức ôn tập, cần hướng dẫn học sinh vận dụng các phương pháp ôn tập phù hợp với nội dung của môn học, cụ thể: Kết hợp hướng dẫn học sinh tự học, tự ôn tập và tổ chức ôn tập theo nhóm cho các học sinh còn gặp khó khăn trong học tập. Tạo điều kiện để học sinh khá giỏi hỗ trợ thêm, giúp học sinh còn gặp khó khăn trong học tập bổ sung kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi.
Trong hướng dẫn ôn tập, tự học, giáo viên giúp học sinh tự đánh giá kết quả với các phần mềm hỗ trợ (nếu có); giáo viên bộ môn có các kênh thông tin để hỗ trợ ôn tập cho học sinh.
Tạo điều kiện về phòng học, phòng ôn tập, thư viện và phân công giáo viên hỗ trợ cho các học sinh còn gặp khó khăn trong quá trình ôn tập trong giai đoạn từ khi kết thúc năm học đến khi thi tốt nghiệp THPT phù hợp với điều kiện của nhà trường.
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả hệ thống quản lý học tập (LMS) và các hình thức tổ chức dạy học phù hợp để tổ chức ôn tập cho học sinh theo tinh thần chỉ đạo của Bộ về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn có các giải pháp phối hợp với phụ huynh học sinh để giúp học sinh sắp xếp thời gian ôn tập hợp lý, có chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, vận động thể dục, thể thao phù hợp nhằm giúp học sinh có được sức khỏe tốt trong giai đoạn ôn tập và tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Cụ thể, 17 địa phương tổ chức thi lớp 10 công lập vào cuối tháng 5, trong khoảng từ 25 đến 31/5 hoặc 1/6. Nhóm tổ chức thi tháng 6 gồm 9 tỉnh, thành, đều vào đầu hoặc cuối tháng để tránh lịch thi tốt nghiệp THPT (11-12/6). Còn lại cho biết sẽ hoàn tất tuyển sinh trước 31/7.
Với môn thứ ba, duy nhất Tuyên Quang chọn môn Khoa học Tự nhiên. Ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận với kiến thức tích hợp giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học, môn Khoa học tự nhiên giúp đánh giá toàn diện tư duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Qua đó, kỳ thi lớp 10 không chỉ phục vụ tuyển sinh, mà còn góp phần định hướng lựa chọn môn học, định hướng nghề nghiệp cho các em.
33 địa phương còn lại chọn Ngoại ngữ, cho biết nó phù hợp với định hướng đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, góp phẩn đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế.
Lịch thi và môn thứ ba thi lớp 10 của 34 tỉnh, thành như sau:
TT
Tỉnh, thành
Lịch thi
Môn thứ ba
1
An Giang
Cuối tháng 5
Tiếng Anh
2
Bắc Ninh
26-28/5
3
Cao Bằng
Trước 31/7
4
Đồng Nai
28-29/5
5
Đồng Tháp
Trước 31/7
6
Điện Biên
-
7
Gia Lai
27-28/6
8
Hà Tĩnh
6-7/6
9
Hưng Yên
25-26/5
10
Lai Châu
25-26/5
11
Khánh Hòa
28-29/5
12
Lạng Sơn
26-28/5
13
Phú Thọ
1-3/6
14
Quảng Trị
26-27/5
15
Quảng Ngãi
30/5-1/6
16
Sơn La
Tháng 6
17
Tây Ninh
2-3/6
18
Thái Nguyên
26-28/5
19
Thanh Hóa
Tháng 7
20
Cần Thơ
Trước 31/7
Ngoại ngữ
21
Đà Nẵng
23-25/5
22
Đăk Lăk
Trước 15/7 (chủ yếu xét tuyển)
23
Hà Nội
30/5-1/6
24
Hải Phòng
2-4/6
25
Lào Cai
27-29/5
26
Nghệ An
25-26/5
27
Ninh Bình
23-25/5
28
Quảng Ninh
3-5/7
29
TP HCM
1-2/6
30
TP Huế
27-29/5
31
Tuyên Quang
27-28/5
Khoa học tự nhiên
32
Cà Mau
26-28/6
THPT chuyên: Văn, Toán, Tiếng Anh + môn chuyên
Còn lại: Xét tuyển
33
Lâm Đồng
1-3/7
34
Vĩnh Long
2-3/7
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2025, các địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển vào lớp 10 hoặc kết hợp. Nếu thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp).
Môn này do địa phương chọn từ nhóm: Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học, nhưng không được lấy một môn quá ba năm liên tiếp, công bố trước 31/3.
Huỳnh Quốc Bảo nhận kết quả thi SAT hồi cuối tuần trước. Bảo kể không có mục tiêu điểm số trước ngày thi. Đây cũng là tâm thế của em trong học tập nói chung – không đặt nặng thành tích, miễn học hết sức và phát huy đúng năng lực.
SAT là bài thi chuẩn hóa bằng tiếng Anh, gồm hai phần Đọc - Viết (54 câu) và Toán (44 câu), được dùng rộng rãi trong xét tuyển đại học ở Mỹ và các nước châu Âu. Theo College Board, đơn vị tổ chức, từ mức 1520 điểm, thí sinh đã thuộc nhóm 1% cao nhất toàn cầu.
Nam sinh có kế hoạch ôn thi SAT từ cuối năm lớp 11 để tăng cơ hội trúng tuyển vào đại học. Tháng 6 năm ngoái, Bảo bắt đầu tìm hiểu những chủ đề kiến thức chung. Đến tháng 9, em được chọn vào đội tuyển của TP HCM dự thi học sinh giỏi cấp quốc gia môn Hóa nên phải tạm ngưng.
Nam sinh sau đó đạt giải ba – đủ điều kiện được tuyển thẳng vào đại học nhưng vẫn tiếp tục ôn tập, luyện đề SAT, để chủ động cơ hội lựa chọn ngành nghề.
Lần thi thử đầu tiên, Bảo đạt 1500 điểm. Nam sinh nhận ra bản thân "sa lầy" ở những câu khó, bỏ qua nhiều câu dễ nên mất điểm đáng tiếc. Bảo sau đó vạch chiến lược phân bổ thời gian hợp lý, giải quyết câu dễ trước, khó sau và luôn dành thời gian kiểm tra lại bài.
Ngày thi chính thức, Bảo không gặp khó khăn với phần Toán nhưng mất thời gian với một số câu Đọc - Viết khó. Em dùng phương pháp loại trừ, suy luận để chọn phương án.
"Có một số câu em không chắc chắn nhưng kết quả này nằm trong dự tính của em", Bảo cho hay.
Theo em, câu hỏi và dữ kiện trong đề SAT thường khó hiểu vì dài và ngữ pháp phức tạp. Nếu đọc nhanh, thí sinh thường cảm thấy mơ hồ và phải đọc lại, từ đó làm ảnh hưởng đến thời gian làm bài.
"SAT cũng hiểm hóc ở chỗ mọi từ trong câu đều có nghĩa. Nếu đọc lướt, mình dễ hiểu sai rồi chọn phương án sai", Bảo phân tích. "Em luôn cẩn thận, tỉ mỉ khi đọc".
Nam sinh nhìn nhận SAT đòi hỏi thí sinh phải có vốn từ vựng dồi dào để đọc hiểu dữ liệu. Khi đọc đề, em phân tích các thành phần chính trong câu, ý chính trong đoạn văn để chọn đáp án logic nhất.
Tiếng Anh là lợi thế của Bảo nhờ học từ nhỏ, đã thi đạt chứng chỉ IELTS 7.5 hồi năm ngoái. Để tích lũy vốn từ, nam sinh hay dùng "vòng quay may mắn" để học từ mới. Yếu tố bất ngờ mỗi khi quay chữ giúp em có phản xạ nhanh và nhớ lâu hơn. Ngoài ra, Bảo hay tạo ví dụ gắn liền với từ vựng để dễ dàng liên tưởng.
Bảo kể vốn định đi theo hướng chuyên Anh cho đến khi được tiếp xúc với môn Hóa vào năm lớp 8. Nam sinh bị thu hút bởi những nguyên tố độc lạ, phản ứng hóa học đầy màu sắc trong phòng thí nghiệm.
"Em học tốt Toán, Lý nhưng không thấy hứng thú. Hóa cho em cảm giác muốn khám phá, giải nghĩa vì sao lại có những hiện tượng xảy ra khi các chất tiếp xúc với nhau", Bảo nói.
Dù vậy, cậu vẫn duy trì đầu tư cho Toán và Tiếng Anh. Bảo nhận thấy hai môn này bổ trợ nhiều cho việc học Hóa, đặc biệt là kiến thức bồi dưỡng học sinh giỏi. Với các phương trình hóa học nâng cao, học sinh phải vận dụng tư duy Toán học để tính chuẩn xác. Tiếng Anh giúp em tiếp cận những tài liệu chuyên Hóa mới nhất trên thế giới.
Sự kết hợp này giúp Bảo vượt cấp tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh dành cho học sinh lớp 11 (Olympic 27/4) của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ và đạt giải khuyến khích ngay từ lớp 10. Hai năm sau, em giành hàng loạt giải thưởng, từ thủ khoa Olympic 27/4, huy chương vàng Olympic truyền thống 30/4, giải khuyến khích rồi đến giải ba cấp quốc gia.
Có những thời điểm phải dồn sức cả bài vở trên lớp lẫn các cuộc thi nhưng Bảo vẫn dành thời gian chơi piano hoặc guitar để giải tỏa căng thẳng, hỗ trợ hoạt động ngoại khóa, văn nghệ của trường. Đặc biệt, nam sinh đặt ra kỷ luật với giấc ngủ để giữ sức khỏe.
"Phương châm của em là học ít mà hiệu quả còn hơn cày ngày cày đêm. Càng thức khuya năng suất càng giảm nên em hiếm khi đi ngủ trễ hơn 22h30", Bảo nói.
Chủ nhiệm lớp Bảo suốt 3 năm qua, cô Nguyễn Thị Liên, đánh giá Bảo sống tình cảm, khiêm tốn và kiên định với con đường của mình thay vì chạy theo số đông. Với sức học và tính cách của Bảo, nhiều thầy cô gợi ý em đi theo khối ngành y dược, nhưng Bảo vẫn chọn gắn bó với Hóa.
Ngoài ra, dù phải dành thời gian nhiều cho các cuộc thi và môn chuyên, nhưng với các môn phụ, Bảo vẫn học nghiêm túc, không bỏ bê.
"Em ấy học tập trong tâm thế thoải mái, không đặt nặng phải đạt giải cao nên trong lớp rất hay nhường nhịn, giúp đỡ bạn bè", cô Liên cho biết.
Nhiều khả năng được tuyển thẳng nhưng Bảo cho biết vẫn cố gắng tối đa trong kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới. Nam sinh đang cân nhắc đặt nguyện vọng vào ngành Kỹ thuật Hóa, Hóa học hoặc Sư phạm Hóa của trường Đại học Bách khoa, Khoa học Tự nhiên, Sư phạm TP HCM.
"Em dự định hoàn thành chương trình cử nhân trong nước sau đó tìm kiếm học bổng du học ngành Hóa ứng dụng", Bảo nói.
Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách "Tự kỷ - một phần của thế giới này".
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: "Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại "giao tiếp" với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu".
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những "ánh mắt" ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn "chấp nhận" sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
"Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất", ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.