Ba người đàn ông đeo ba lô dã chiến, mang theo súng trường và súng ngắn ngày 7/4 tới khu vực Besiktas của thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có mật độ dân cư cao và tập trung nhiều doanh nghiệp quốc tế. Khu vực này còn có lãnh sự quán Israel trên tầng 7 của một tòa nhà trong khu phức hợp Yapi Kredi Plaza ở phố Buyukdere.
Video do nhân chứng ghi lại cho thấy nhóm người này sau khi xuống xe đã lên đạn, tiến nhanh về phía tòa nhà nơi có lãnh sự quán Israel và được đông đảo cảnh sát vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ bảo vệ. Các cảnh sát nhanh chóng phát hiện nhóm nghi phạm và cuộc đấu súng nổ ra.
Hình ảnh được người dân gần đó quay cho thấy một cảnh sát mang súng lục đối đầu với nghi phạm trang bị súng trường tự động cùng súng ngắn. Hai người đứng ở hai đầu một dãy ôtô, liên tục thay đổi vị trí ẩn nấp và khai hỏa.
Viên cảnh sát sau đó nằm rạp xuống đất, ngắn qua gầm ôtô, bắn vào chân của nghi phạm, khiến người này không thể di chuyển bình thường. Loạt tiếng súng vang lên, nghi phạm trúng đạn đổ gục xuống đất. Hai nghi phạm tiếp theo lần lượt bị cảnh sát bắn hạ trong khoảng 15-20 phút sau đó.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Ciftci cho biết ba “kẻ khủng bố” đã bị vô hiệu hóa sau cuộc đấu súng, hai sĩ quan cảnh sát bị thương nhẹ. Nhóm tay súng được xác định tìm cách tấn công lực lượng cảnh sát gần đó.
Ông Ciftci cho hay nhóm nghi phạm đã thuê xe đi từ thành phố Izmit đến Istanbul để gây án, thêm rằng một nghi phạm có liên hệ với “một tổ chức lợi dụng tôn giáo”, nhưng không nêu cụ thể, dường như ám chỉ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
Các điều tra viên chưa đưa ra thông cáo về động cơ của nhóm tay súng có thể là lãnh sự quán Israel hay không. Theo thông tin từ hiện trường, không có nhà ngoại giao Israel làm việc trong tòa nhà ở Besiktas và phần lớn nhân viên tại các cơ quan ngoại giao Israel tại Thổ Nhĩ Kỳ là người địa phương.
Cả Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đều nhanh chóng lên án sự việc và coi đây là một vụ tấn công khủng bố. Bộ Ngoại giao Israel đánh giá cao phản ứng nhanh của lực lượng an ninh Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi đây là “vụ tấn công hèn hạ”, đồng thời cho biết nước này sẽ tiếp tục chống lại mọi hình thức khủng bố và không để các hành động khiêu khích làm tổn hại môi trường an ninh.
Mức giá được hải quân Mỹ đưa ra hôm 22/4, khi công bố dự thảo ngân sách cho quân chủng này trong năm tài khóa 2027.
Chuyên trang quân sự War Zone cùng ngày dẫn lời các quan chức cấp cao hải quân Mỹ cho biết họ đang tập trung vào hoàn thiện thiết kế trước khi chế tạo chiến hạm đầu tiên của lớp Trump, cũng như nỗ lực tránh những vấn đề nghiêm trọng từng xảy ra trước đây.
Tình trạng thiếu thiết kế hoàn chỉnh và thay đổi liên tục trong quá trình phát triển từng khiến dự án hộ vệ hạm Constellation thất bại và bị hủy hồi năm ngoái.
Trong buổi công bố đề xuất ngân sách, các quan chức hải quân Mỹ nêu kế hoạch đặt hàng ba tàu lớp Trump, hiện mang định danh BBG(X), vào năm tài khóa 2028 và dự định chi khoảng 43,5 tỷ USD cho chương trình này trong năm tới.
Tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle và ông John Phelan, người vừa rời chức Bộ trưởng Hải quân Mỹ, tuần này nhận định dự án BBG(X) là "yếu tố cần thiết và mang lại tính linh hoạt thực sự" cho quân chủng.
Ông Phelan nói con số 17 tỷ USD là ước tính ban đầu, hải quân Mỹ sẽ xem xét kỹ hơn khi triển khai chương trình và hợp lý hóa một số chi phí. Hải quân Mỹ đã bắt đầu thảo luận với hai công ty đóng tàu khác nhau, nhằm đánh giá quá trình thiết kế và năng lực chế tạo của từng doanh nghiệp.
Mỗi tàu chiến lớp Trump sẽ có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp ba lần so với biến thể Flight III mới nhất của khu trục hạm lớp Arleigh Burke, dài khoảng 250-270 m, rộng 32-35 m, đạt tốc độ trên 56 km/h.
Chiến hạm dự kiến được trang bị tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, trong đó có tên lửa siêu vượt âm, cùng pháo điện từ, hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần khác.
Ông Phelan và đô đốc Caudle cho biết dự án chiến hạm lớp Trump vẫn còn trong giai đoạn rất sơ khai. Các vũ khí tiên tiến, trong đó có pháo điện từ và vũ khí laser, chưa được đánh giá đầy đủ trong điều kiện thực tế, dù hải quân Mỹ đã mất nhiều năm phát triển.
Hải quân Mỹ từng xác nhận chiến hạm lớp Trump là dự án nối tiếp chương trình Khu trục hạm Tên lửa Dẫn đường Thế hệ mới, còn gọi là DDG(X), sẽ tận dụng những thành quả đã có và khắc phục thiếu sót xuất hiện trong thiết kế của DDG(X).
Tổng thống Donald Trump tháng 12/2025 thông báo Mỹ sẽ chế tạo loạt "thiết giáp hạm" mang tên ông. Dù được ông Trump gọi là thiết giáp hạm, các tàu này có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển.
"Chúng tôi sẽ bắt đầu gần như ngay lập tức và có lẽ là hai năm rưỡi", Tổng thống Trump trả lời khi được hỏi về kế hoạch đóng hai tàu đầu tiên, song chưa rõ ông đề cập đến giai đoạn nào trong quá trình này.
Cyprus, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), ngày 22.4 thông báo rằng đại sứ của các nước thành viên đã đồng ý khởi động quy trình để chính thức thông qua gói vay cho Ukraine và cấm vận Nga, theo tờ The Guardian. Lễ ký quyết định chính thức dự kiến diễn ra vào chiều 23.4.
Gói vay trị giá đến 90 tỉ euro này thực tế đã được EU đồng ý vào tháng 12.2025 nhưng Thủ tướng Hungary Viktor Orban với sự ủng hộ của Slovakia đã bất ngờ "quay xe", phủ quyết tại phiên họp vào tháng 3 do mâu thuẫn với Ukraine về đường ống dẫn dầu Druzhba.
Đường ống dẫn dầu từ Nga sang hai nước châu Âu này, có công suất 1,2 - 1,4 triệu thùng mỗi ngày, là nguồn cung quan trọng cho Hungary và Slovakia. Ukraine nói rằng đường ống bị hư hại nặng do chiến sự và đang được sửa chữa gấp rút.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nên đã phủ quyết gói vay của EU, nguồn tiền cực kỳ cần thiết cho chính quyền Kyiv. Gói vay dự kiến sẽ bù đắp cho 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Ukraine sẽ không phải trả lãi và chỉ trả tiền gốc khi nào Nga bồi thường thiệt hại do chiến sự gây ra. Hiện tại, ước tính 210 tỉ euro tài sản ngân hàng trung ương Nga đang bị đóng băng tại EU.
Công ty dầu mỏ MOL của Hungary chiều 22.4 cho biết đơn vị điều hành đường ống phía Ukraine đã thông báo rằng dầu thô từ đường ống Druzhba đang chảy từ Belarus sang và dự kiến đến Hungary và Slovakia "sớm nhất vào ngày mai".
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh việc EU cho Ukraine vay 90 tỉ euro, cho rằng việc hỗ trợ Kyiv và gây sức ép lên Moscow là điều cần thiết để chấm dứt chiến sự.
Nút thắt được tháo gỡ sau khi ông Orban bị đối thủ chính trị Peter Magyar vượt qua trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Ông Magyar được cho là thận trọng hơn trong mối quan hệ với Nga, chỉ trích việc ông Orban duy trì quan hệ gần gũi quá mức, đặc biệt là về năng lượng, với Moscow.
Kèm theo gói vay, EU cũng nhất trí về gói cấm vận thứ 20 lên Nga, trong đó có những giới hạn về hàng hải và năng lượng, các biện pháp về tài chính, thương mại và công nghiệp.
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao Iran ngày 20-4 cho biết Tehran đang xem xét tích cực việc tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng nhấn mạnh chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đây là diễn biến mới nhất trong bối cảnh vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran ở Pakistan chưa rõ có thể diễn ra hay không, sau thất bại của vòng đầu tiên hôm 12-4.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump ngày 19-4 tuyên bố các quan chức nước này sẽ đến Pakistan để bắt đầu đàm phán. Phó tổng thống JD Vance dự kiến tiếp tục dẫn đầu vòng đàm phán này.
Trong khi đó, Iran tuyên bố chưa có kế hoạch để đàm phán vòng tiếp theo với Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Washington "không nghiêm túc" với tiến trình ngoại giao và Tehran sẽ không thay đổi các yêu cầu đã nêu.
Ông còn tố Mỹ "khăng khăng với những lập trường phi lý và không thực tế" và liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn.
Căng thẳng giữa hai bên cũng leo thang trong ngày 20-4. Iran thề sẽ trả đũa sau khi Mỹ tuyên bố đã bắt giữ một tàu chở hàng của nước này.
Một nguồn tin từ Pakistan tham gia các cuộc đàm phán cho biết thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc vào lúc 20h ngày 22-4 giờ miền đông (tức 7h sáng 23-4 giờ Việt Nam).
Mỹ đang duy trì phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran liên tục dỡ bỏ rồi tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đang làm suy yếu triển vọng đàm phán hòa bình. Vị này cũng cho biết năng lực phòng thủ của Tehran, bao gồm chương trình tên lửa, không phải là vấn đề để đem ra thương lượng.
Trong khi đó một nguồn tin an ninh Pakistan, quốc gia trung gian đàm phán Mỹ - Iran, tiết lộ Thống soát Asim Munir đã nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc phong tỏa là trở ngại cho đàm phán, và ông Trump đáp lại rằng sẽ cân nhắc vấn đề này.
Ngày 20-4, Thời báo Hoàn Cầu cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm với Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman, trong đó nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi cần duy trì hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz.
Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện, chấm dứt các hành động thù địch, ủng hộ mọi nỗ lực nhằm khôi phục hòa bình và kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp chính trị, ngoại giao.
Ông Tập cũng cho rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz phù hợp với lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Ông khẳng định Trung Quốc ủng hộ các nước trong khu vực xây dựng một ngôi nhà chung dựa trên cơ sở láng giềng tốt, phát triển, an ninh và hợp tác, làm chủ tương lai của mình và thúc đẩy hòa bình, ổn định lâu dài trong khu vực.
