Ngày 8-4, Đài Press TV của Iran đưa tin: Iran tuyên bố đã giáng “thất bại nặng nề và mang tính lịch sử” lên Mỹ cũng như Israel sau 40 ngày xung đột, đồng thời thông báo rằng Washington đã buộc phải chấp nhận đề xuất 10 điểm của Iran, bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi khu vực.
Trong tuyên bố trước toàn quốc, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran nói rằng kẻ thù đã phải chịu thất bại không thể chối cãi và giờ đây “không còn con đường nào khác ngoài việc khuất phục trước ý chí của đất nước Iran vĩ đại và trục kháng chiến đáng kính”.
“Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm” – tuyên bố nêu.
Trong đề xuất của Iran có cả nội dung “rút lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi khu vực”. Chưa rõ Mỹ sẽ thực hiện hay không.
Tuyên bố của cơ quan an ninh hàng đầu Iran mô tả 40 ngày qua là một trong những “cuộc chiến phối hợp khốc liệt nhất trong lịch sử”, trong đó Iran và các đồng minh trong khu vực đã giáng những đòn mà “ký ức lịch sử của thế giới sẽ không bao giờ quên”.
“Iran và trục kháng chiến đã gần như phá hủy hoàn toàn cỗ máy quân sự của Mỹ trong khu vực. Họ đã giáng những đòn nặng nề vào cơ sở hạ tầng và năng lực khổng lồ mà kẻ thù đã xây dựng và triển khai khắp khu vực trong nhiều năm cho cuộc chiến chống lại Iran” – tuyên bố nêu.
Theo Hãng tin Reuters, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã phản ứng: “Sự thật là Tổng thống Trump và quân đội hùng mạnh của chúng tôi đã buộc Iran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz, và các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục”.
Ngày 7-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump trên mạng xã hội đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay” nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Shari – người đã giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn – cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
“Hiện có các cuộc thảo luận về cuộc gặp trực tiếp, nhưng chưa có gì là cuối cùng cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố” – bà Leavitt nói.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/iran-tuyen-bo-da-thang-lon-nha-trang-phan-ung-20260408083436887.htm
Hai ngày Mỹ chạy đua giải cứu phi công bị bắn rơi ở Iran
Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 thông báo các lực lượng Mỹ đã giải cứu được thành viên còn lại trong tổ lái tiêm kích đa năng F-15E bị phòng không Iran bắn rơi. Ông khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".
Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn hạ ở khu vực sâu trong không phận phía nam Iran hôm 3/4.
Phi công buồng trước nhanh chóng được giải cứu sau vài giờ. Sĩ quan điều khiển vũ khí ngồi buồng sau, người được ông Trump mô tả là "một đại tá rất được kính trọng", đã mất tích. Điều đó khiến quân đội Mỹ phải gấp rút huy động nguồn lực quy mô lớn để tìm kiếm phi công, một phần do lo ngại cục diện đàm phán sẽ thay đổi nếu Iran bắt sống được người này.
Hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với CNN rằng phi công này mang theo súng ngắn, bộ phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật, đồng thời phải liên tục di chuyển để trốn các mũi truy lùng của lực lượng Iran.
Vì lo ngại bị đối phương phát hiện, đại tá Mỹ không thể liên tục phát tín hiệu vô tuyến cho đồng đội xác định vị trí. Có thời điểm, ông phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển để tránh gọng kìm truy đuổi của các dân quân Iran.
Sĩ quan Mỹ cuối cùng ẩn nấp trong một khe núi. Vị trí của ông được các đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định bằng nguồn lực riêng, sau đó chuyển lại cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc để đưa ra quyết định hành động. Đây cũng đánh dấu lần đầu Mỹ điều động quân nhân đặt chân lên lãnh thổ Iran kể từ đầu xung đột.
"Trong vòng 8 tiếng sau khi xác định được vị trí, chúng tôi đã xây dựng xong kế hoạch hành động. Trong 12 tiếng sau đó, chúng tôi đã triển khai lực lượng vào Iran", một nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với Fox News.
Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Quy mô nhân sự và số lượng phương tiện được huy động khiến chiến dịch trở nên đặc biệt hiếm có.
"Đây là những điều chúng ta chỉ thấy trong phim. Khi câu chuyện chính thức được công bố, tôi nghĩ mọi người sẽ bất ngờ. Đây là chiến dịch có thể được ghi vào sách sử", Jennifer Griffin, nhà báo chuyên về chiến sự của Fox, bình luận về chiến dịch sau khi tiếp cận các nguồn tin Lầu Năm Góc.
Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.
Đặc nhiệm SEAL Team 6 của hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ tiến vào khu vực mục tiêu để giải cứu phi công, trong khi tiêm kích và các phương tiện yểm trợ hoạt động liên tục để kiểm soát không phận và ngăn lực lượng Iran tiếp cận. Các nguồn tin quan chức Mỹ khẳng định không xảy ra giao tranh trực diện giữa đặc nhiệm Mỹ và lực lượng Iran.
Song song với hoạt động quân sự, CIA triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, tung thông tin sai lệch rằng phi công Mỹ đã được giải cứu từ lâu và đang được sơ tán khỏi Iran bằng đường bộ. Chiến thuật này nhằm gây nhiễu loạn và kìm hãm quá trình truy tìm của lực lượng Iran.
Khi các đơn vị Mỹ hội quân tại khu vực phi công ẩn nấp, không quân Mỹ tiến hành không kích và tuần tra để bảo đảm hành lang an toàn. Máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper và các hệ thống trinh sát liên tục theo dõi, sẵn sàng tấn công nếu lực lượng Iran tiến gần.
Chiến dịch cũng đòi hỏi thiết lập đường băng dã chiến trong lãnh thổ Iran để phục vụ rút quân. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy địa điểm này dường như nằm ở phía nam thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran. Quân đội Mỹ đã triển khai ít nhất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II đến đây, sẵn sàng đưa đặc nhiệm và phi công F-15E rời khu vực.
Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi, hai máy bay MC-130J đã gặp sự cố và không thể cất cánh.
Bộ chỉ huy chiến dịch sau đó phải điều động 3 vận tải cơ dự bị đến sân bay dã chiến để sơ tán lực lượng. Đặc nhiệm Mỹ phá hủy hai máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD, nhằm ngăn chúng rơi vào tay Iran. Hình ảnh hiện trường còn cho thấy một hoặc hai trực thăng hạng nhẹ AH/MH-6 Little Bird, có giá 2-7 triệu USD tùy phiên bản, bị cháy rụi.
Giới chức Mỹ không công bố nguyên nhân dẫn tới sự cố. ABC News dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết các phi cơ Commando II bị mắc kẹt trong nền cát, trong khi quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ "ít nhất một vận tải cơ C-130 và hai trực thăng của Mỹ".
Quân đội Mỹ cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Ông Trump nói rằng đại tá phi công F-15E bị thương nặng, nhưng đang được điều trị và sẽ phục hồi sức khỏe.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Các quan chức Mỹ và giới chuyên gia nhận định đây là chiến dịch có độ phức tạp hiếm thấy, bắt nguồn từ hàng loạt yếu tố như địa hình núi non hiểm trở, phi công bị thương, áp lực truy đuổi từ đối phương, phải triển khai lực lượng vào sâu trong lãnh thổ thù địch.
Theo Griffin, chiến dịch này vượt trội cả về quy mô lẫn mức độ rủi ro so với những đợt giải cứu của quân đội Mỹ trong quá khứ.
"Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", Tổng thống Trump cho hay.
Thanh Danh (Theo CNN, NYT, Fox, WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hai-ngay-my-chay-dua-giai-cuu-phi-cong-bi-ban-roi-o-iran-5058837.html
Mẫu máy bay hơn 100 triệu USD bị phá hủy trong nỗ lực cứu phi công Mỹ
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran hôm 5/4 đăng hình ảnh những mảnh xác máy bay cháy đen trên mặt đất, được cho là hiện trường phi cơ Mỹ bị phá hủy sau chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại quốc gia Trung Đông.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Trong khi đó, New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng hai vận tải cơ làm nhiệm vụ sơ tán lính đặc nhiệm và phi công đã mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay đến đón toàn bộ quân nhân Mỹ, đồng thời "cho nổ tung hai phi cơ gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay Iran".
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran hôm 5/4 đăng hình ảnh những mảnh xác máy bay cháy đen trên mặt đất, được cho là hiện trường phi cơ Mỹ bị phá hủy sau chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại quốc gia Trung Đông.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Trong khi đó, New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng hai vận tải cơ làm nhiệm vụ sơ tán lính đặc nhiệm và phi công đã mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay đến đón toàn bộ quân nhân Mỹ, đồng thời "cho nổ tung hai phi cơ gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay Iran".
Hình ảnh vận tải cơ Mỹ bốc cháy trong cuộc giải cứu phi công
Hiện trường máy bay Mỹ bốc cháy tại Iran ngày 5/4. Video: Tasnim
Dựa trên tư liệu được công bố, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định lực lượng nước này đã mất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II và hai trực thăng AH/MH-6 Little Bird trong chiến dịch, chứ không phải hai vận tải cơ như thông tin ban đầu.
Dựa trên tư liệu được công bố, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định lực lượng nước này đã mất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II và hai trực thăng AH/MH-6 Little Bird trong chiến dịch, chứ không phải hai vận tải cơ như thông tin ban đầu.
Theo tài liệu của Lầu Năm Góc, MC-130J Commando II là máy bay được phát triển riêng cho Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt thuộc không quân Mỹ (AFSOC). Nó được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ bí mật, như bay thấp và xâm nhập không phận đối phương, tiếp tế và giải cứu các đơn vị đặc nhiệm dưới mặt đất.
MC-130J cũng có thể đóng vai trò là máy bay tiếp dầu cho trực thăng và vận chuyển hàng hóa trong môi trường có nhiều mối đe dọa.
Theo tài liệu của Lầu Năm Góc, MC-130J Commando II là máy bay được phát triển riêng cho Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt thuộc không quân Mỹ (AFSOC). Nó được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ bí mật, như bay thấp và xâm nhập không phận đối phương, tiếp tế và giải cứu các đơn vị đặc nhiệm dưới mặt đất.
MC-130J cũng có thể đóng vai trò là máy bay tiếp dầu cho trực thăng và vận chuyển hàng hóa trong môi trường có nhiều mối đe dọa.
Tính đến đầu năm 2025, không quân Mỹ biên chế 57 máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD.
Một trong những đặc điểm nổi bật của MC-130J là động cơ tua-bin cánh quạt với 6 lá cánh chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu composite, thay vì 4 lá cánh làm từ hợp kim nhôm như các dòng C-130 cũ hơn.
Tính đến đầu năm 2025, không quân Mỹ biên chế 57 máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD.
Một trong những đặc điểm nổi bật của MC-130J là động cơ tua-bin cánh quạt với 6 lá cánh chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu composite, thay vì 4 lá cánh làm từ hợp kim nhôm như các dòng C-130 cũ hơn.
MC-130J được trang bị hệ thống điện tử hàng không và định vị kỹ thuật số tích hợp, kèm tổ hợp trinh sát hồng ngoại và quang - điện tử, radar bám địa hình và Hệ thống đối phó hồng ngoại cỡ lớn (LAIRCM) chuyên gây nhiễu tên lửa mang đầu dò tầm nhiệt.
Dù được trang bị nhiều biện pháp phòng vệ tiên tiến, những chiếc MC-130J chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ban đêm nhằm giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện và bắn hạ, theo không quân Mỹ.
MC-130J được trang bị hệ thống điện tử hàng không và định vị kỹ thuật số tích hợp, kèm tổ hợp trinh sát hồng ngoại và quang - điện tử, radar bám địa hình và Hệ thống đối phó hồng ngoại cỡ lớn (LAIRCM) chuyên gây nhiễu tên lửa mang đầu dò tầm nhiệt.
Dù được trang bị nhiều biện pháp phòng vệ tiên tiến, những chiếc MC-130J chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ban đêm nhằm giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện và bắn hạ, theo không quân Mỹ.
Trong khi đó, trực thăng AH/MH-6 được cho là thuộc biên chế Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160 của lục quân Mỹ, còn có biệt danh là "Kẻ săn đêm". Đơn vị này chuyên thực hiện các nhiệm vụ xâm nhập và giải cứu có độ rủi ro cao, cũng như hỗ trợ yểm trợ đường không cho bộ binh.
Trong khi đó, trực thăng AH/MH-6 được cho là thuộc biên chế Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160 của lục quân Mỹ, còn có biệt danh là "Kẻ săn đêm". Đơn vị này chuyên thực hiện các nhiệm vụ xâm nhập và giải cứu có độ rủi ro cao, cũng như hỗ trợ yểm trợ đường không cho bộ binh.
Trong cấu hình trực thăng vũ trang AH-6, những chiếc Little Bird có thể mang bệ phóng rocket và súng máy nòng xoay để bắn chế áp đối phương, yểm trợ lực lượng dưới mặt đất. Trong ảnh, trực thăng AH-6 khai hỏa súng máy và rocket trong cuộc diễn tập ở bang California hồi năm 2016.
Với cấu hình vận tải đa dụng MH-6, trực thăng sẽ trực tiếp tham gia tìm kiếm và sơ tán phi công.
Trong cấu hình trực thăng vũ trang AH-6, những chiếc Little Bird có thể mang bệ phóng rocket và súng máy nòng xoay để bắn chế áp đối phương, yểm trợ lực lượng dưới mặt đất. Trong ảnh, trực thăng AH-6 khai hỏa súng máy và rocket trong cuộc diễn tập ở bang California hồi năm 2016.
Với cấu hình vận tải đa dụng MH-6, trực thăng sẽ trực tiếp tham gia tìm kiếm và sơ tán phi công.
Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của vận tải cơ C-130 và sẵn sàng cất cánh chỉ vài phút sau khi được dỡ xuống.
Mỗi chiếc Little Bird có giá 2-7 triệu USD, tùy phiên bản và trang thiết bị đi kèm. Phiên bản vũ trang AH-6 thường có giá cao hơn, trong đó một số hợp đồng có trị giá lên tới 13 triệu USD mỗi chiếc.
Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của vận tải cơ C-130 và sẵn sàng cất cánh chỉ vài phút sau khi được dỡ xuống.
Mỗi chiếc Little Bird có giá 2-7 triệu USD, tùy phiên bản và trang thiết bị đi kèm. Phiên bản vũ trang AH-6 thường có giá cao hơn, trong đó một số hợp đồng có trị giá lên tới 13 triệu USD mỗi chiếc.
Trực thăng MH-6M và vận tải cơ MC-130J diễn tập tìm kiếm cứu hộ ở bang Wyoming, Mỹ, hồi năm 2023.
Nguyên nhân các trực thăng bị phá hủy chưa được xác định.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. "Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trực thăng MH-6M và vận tải cơ MC-130J diễn tập tìm kiếm cứu hộ ở bang Wyoming, Mỹ, hồi năm 2023.
Nguyên nhân các trực thăng bị phá hủy chưa được xác định.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. "Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Thanh Danh (Theo War Zone, USAF, Aviationnist)
Iran tuyên bố bắn hạ ba máy bay Mỹ tham gia tìm phi công
Mỹ 'giải cứu thành công' phi công trên tiêm kích F-15 bị bắn hạ
