Ngày 7-4 giờ Mỹ (khoảng 5h30 sáng 8-4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông báo trên mạng xã hội Truth Social cho biết ông đã đồng ý ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần.
“Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng mang tính hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm dừng các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!”, ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói lý do cho quyết định này là “chúng tôi đã hoàn thành và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Ông cũng xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán.
“Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và chính thức hóa thỏa thuận. Thay mặt nước Mỹ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang sắp được giải quyết”, ông nhấn mạnh trong bài đăng.
Tuyên bố được ông đưa ra ngay trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin AP, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông báo đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần trong xung đột với Mỹ – Israel.
Theo Đài Al Jazeera, trong tuyên bố được Hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao cho biết thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Tuyên bố nhấn mạnh thỏa thuận này là một “chiến thắng cho Iran”, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận lâu dài sẽ được tổ chức tại Islamabad (Pakistan).
Theo thông tin, đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tại Islamabad.
Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày và được gia hạn theo thỏa thuận, nhằm mục đích hoàn thiện các chi tiết của đề xuất 10 điểm từ Tehran. Các đề xuất bao gồm điều khoản về việc đi qua eo biển Hormuz, giảm các lệnh trừng phạt và Mỹ rút quân khỏi các căn cứ trong khu vực.
Theo Đài Al Jazeera, trong thông báo trên X, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ cũng bao gồm cả các đồng minh của hai nước này, trong đó có “Lebanon và những nơi khác”. Thỏa thuận có hiệu lực ngay lập tức.
“Tôi nhiệt liệt hoan nghênh thiện chí này, đồng thời bày tỏ lòng cảm kích sâu sắc tới lãnh đạo hai nước, và mời các phái đoàn tới Islamabad vào ngày 10-4, để tiếp tục đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận cuối cùng giải quyết mọi bất đồng”, ông Sharif viết.
Ông nhấn mạnh hai bên đã thể hiện “sự khôn ngoan và thấu hiểu đáng kể”, đồng thời duy trì đối thoại mang tính xây dựng nhằm thúc đẩy hòa bình và ổn định trong quá trình trung gian đầy thách thức.
“Chúng tôi chân thành hy vọng các cuộc ‘đàm phán Islamabad’ sẽ thành công trong việc đạt được hòa bình bền vững và mong sớm chia sẻ thêm những tin tốt trong những ngày tới”, Thủ tướng Pakistan bày tỏ.
Theo Đài CNN, một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ Israel cũng là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Trump vừa công bố.
Vị quan chức không nêu tên này nhấn mạnh Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom của mình trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Theo Đài CNN, các quan chức Mỹ tiết lộ chính quyền Trump đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp có thể diễn ra với phía Iran trong những ngày tới.
Các quan chức này cho biết cuộc gặp có thể diễn ở Islamabad với sự tham dự của các nhà trung gian hòa giải người Pakistan. Những nhân vật dự kiến sẽ tham gia từ phía Mỹ là Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner – con rể ông Trump.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lưu ý dù đã có những cuộc thảo luận về việc đàm phán trực tiếp, nhưng chưa có gì được chốt cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố.
Mặc dù có thông tin cho rằng Israel cũng nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, quân đội Israel vừa thông báo đã phát hiện thêm các tên lửa phóng từ Iran vào nước này.
“Hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa”, quân đội Israel thông báo
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa chia sẻ một tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran.
Ông bày tỏ lời cảm kích với “những người anh thân thiết” là Thủ tướng Pakistan Sharif và Thống soát Munir, vì những nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực.
“Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng trên X, đồng thời với việc xem xét yêu cầu của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của nước này, cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho các cuộc đàm phán, tôi xin tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran:
Nếu các cuộc tấn công chống lại Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ.
Trong thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và có xem xét đến các hạn chế kỹ thuật”, Ngoại trưởng Iran nêu trong tuyên bố.
Theo NBC News, giá dầu giảm mạnh sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công trong hai tuần nếu Iran mở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thô Mỹ giảm 8%, xuống khoảng 103 USD/thùng, sau khi từng tăng lên mức 117 USD trước đó trong ngày.
Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh: S&P tăng hơn 1,6%, Nasdaq 100 tăng 1,8%, còn Dow Jones tăng 725 điểm.
Theo Hãng tin Reuters, trước đó Pakistan – bên trung gian giữa Mỹ và Israel – đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần cho thời hạn ông đặt ra nhằm buộc Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
“Để hoạt động ngoại giao có thể phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan chân thành kêu gọi những người anh em Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian hai tuần như một cử chỉ thiện chí”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội X.
Ông Sharif kêu gọi “tất cả các bên tham chiến” tuân thủ lệnh ngừng bắn trong hai tuần “để ngoại giao có thể đạt được mục tiêu kết thúc dứt điểm chiến tranh”. Ông khẳng định các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình đang “tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần”.
Trước khi ông Trump đưa ra tuyên bố đồng ý hoãn tấn công 2 tuần, xung đột Mỹ – Israel với Iran không có dấu hiệu hạ nhiệt khi các bên liên tục tuyên bố và đe dọa tấn công vào hạ tầng của nhau.
Ngày 7-4, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari cảnh báo sẽ tấn công hạ tầng Mỹ và đồng minh, có thể khiến họ mất quyền tiếp cận dầu khí khu vực. Trong khi đó phía Israel tuyên bố không kích cơ sở sản xuất sonar của Iran ở Shiraz, làm suy giảm năng lực phòng thủ biển.
Giáo hoàng Leo XIV chỉ trích lời đe dọa của ông Donald Trump là “không thể chấp nhận”. Liên hợp quốc cũng đang tăng cường nỗ lực ngoại giao, với đặc phái viên Jean Arnault đang chuẩn bị có chuyến thăm Iran.
Khmer Times ngày 20/4 dẫn thông báo từ Bộ Hoàng cung Campuchia cho biết cuộc phẫu thuật của Quốc vương Norodom Sihamoni, diễn ra ngày 18/4 tại một bệnh viện ở Bắc Kinh, được thực hiện theo khuyến nghị của các bác sĩ. Quốc vương tiếp tục ở trong bệnh viện để theo dõi tình hình và sẽ trở về Campuchia khi hồi phục hoàn toàn.
Bộ Hoàng cung Campuchia cho biết thêm đội ngũ điều trị cho Quốc vương là nhóm chuyên gia y tế nổi tiếng tại Bắc Kinh.
Quốc vương Sihamoni ngày 10/4 ra tuyên bố cho biết các bác sĩ tại bệnh viện ở Bắc Kinh đã chẩn đoán ông bị ung thư tuyến tiền liệt sau quá trình thăm khám, thêm rằng ông sẽ ở lại điều trị tại đây. Thủ tướng Hun Manet, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen và Chủ tịch Hạ viện Khuon Sudary đã gửi lời chúc Quốc vương sớm hồi phục.
Quốc vương Campuchia sinh năm 1953, là con của cựu vương Norodom Sihanouk và Hoàng thái hậu Monineath. Cái tên Sihamoni là sự kết hợp từ hai âm tiết đầu tiên trong tên của cha mẹ ông.
Ông Sihamoni dành nhiều năm du học ở nước ngoài và từng học điện ảnh ở Triều Tiên năm 1975. Ông từng giữ chức đại sứ Campuchia tại Liên Hợp Quốc vào đầu những năm 1990 trước khi chuyển đến Paris để trở thành đại diện thường trực của Campuchia tại UNESCO.
Ông trở về Phnom Penh năm 2004 để lên ngôi sau khi vua cha Sihanouk thoái vị. Ông Sihanouk trước đó cũng mắc ung thư cùng một số căn bệnh khác và được điều trị tại Bắc Kinh.
Bộ Quốc phòng Anh ngày 22/4 cho biết các thợ lặn quân sự đang được chuẩn bị sẵn sàng tham để gia hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Các thợ lặn này là lực lượng người nhái chuyên nghiệp của Hải quân Hoàng gia Anh, được huấn luyện chuyên sâu về vô hiệu hóa và rà phá thủy lôi dưới nước.
Đây được coi là phương án hỗ trợ, bên cạnh việc sử dụng các thiết bị không người lái để rà phá thủy lôi. Anh cũng xác nhận sẽ cung cấp các tàu không người lái chuyên rà quét thủy lôi như một phần của nhiệm vụ đa quốc gia nhằm mở lại eo biển Hormuz.
Theo Politico, động thái của Anh dường như là một phần trong nỗ lực thể hiện với Mỹ rằng họ sẵn sàng đóng góp nghiêm túc vào việc đảm bảo an toàn cho tuyến đường thủy quan trọng qua Hormuz. Anh trước đó khiến Tổng thống Donald Trump giận dữ vì không tham gia vào chiến dịch tấn công của Mỹ - Israel ở Iran, cũng như không hưởng ứng lời kêu gọi điều tàu chiến tới eo biển.
Nhà Trắng gần đây tuyên bố họ không cần bất kỳ sự hỗ trợ nào từ châu Âu. Tổng thống Trump thậm chí còn chế giễu các khí tài của lực lượng hải quân Anh là "đồ chơi".
Hiện chưa rõ Hải quân Anh sẽ phối hợp với Mỹ thế nào trong nỗ lực rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
AP ngày 22/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết Lầu Năm Góc đã thông báo với các nghị sĩ Mỹ hồi tuần này rằng có thể sẽ mất 6 tháng để rà phá hết thủy lôi ở khu vực eo biển Hormuz.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã rải nhiều thủy lôi ở eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự với Mỹ - Israel bùng phát ngày 28/2. NYTimes dẫn một số nguồn tin cho hay Iran có thể đã mất dấu một số thủy lôi và yêu cầu tàu thuyền di chuyển sát lãnh hải nước này để đảm bảo an toàn.
Tuy nhiên, Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó.
Trong khi đó, hải quân Mỹ cũng thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
Bán đảo Musandam tách biệt khỏi phần còn lại của Oman bởi những rặng núi đá lởm chởm thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Nằm ở khu vực hẹp nhất của eo biển Hormuz, mũi xa nhất của bán đảo này chỉ cách bờ biển Iran gần 34 km.
Sự gần gũi với eo biển Hormuz và Iran khiến bán đảo này gần đây trở thành điểm chú ý của thế giới. Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
Trong một buổi sáng gần đây, một con thuyền nhỏ rẽ sóng để lại phía sau những vệt trắng xóa là hoạt động hàng hải duy nhất gần bờ biển Khasab, thủ phủ của Musandam. Người dân địa phương giải thích với phóng viên của Washington Post rằng con thuyền này nhiều khả năng đang chở dê và nông sản tươi từ Iran sang Oman.
"Mối quan hệ giữa hai bên như họ hàng vậy", Shaima Ahmed, dân địa phương 32 tuổi, nói về người Iran và người Oman. "Giờ đây ai cũng sợ hãi và sợ cả việc lên tiếng. Chúng tôi không muốn gây rắc rối và biết rằng Khasab đang kẹt ở giữa".
Khasab, thành phố với khoảng 21.000 dân, vốn dựa vào nghề đánh cá và du lịch. Mối liên kết giữa Khasab và Iran rất sâu đậm. Người Iran mở doanh nghiệp ở Khasab và phụ nữ Iran thường kết hôn với ngư dân trong thành phố. Khi thương mại sụt giảm 50% vì đại dịch Covid-19, Ahmed cho biết Iran là quốc gia đầu tiên gửi thực phẩm cứu trợ tới đây.
Giờ đây, hầu như ngày nào cư dân Khasab cũng nghe thấy những tiếng nổ vang vọng từ xa, khi Mỹ và Israel dội bom vào Iran. Ahmed cho hay nhiều người dân ở đây phản đối xung đột và lo sợ về những gì sắp tới.
"Chúng tôi chưa bao giờ hình dung điều này sẽ xảy ra", Ali Mohammed Sulaiman, thuyền trưởng 40 tuổi, nói, cho biết những mẻ hải sản ngon nhất của anh đều từng đánh bắt ở eo biển Hormuz và vùng biển gần Iran. "Trước đây, chúng tôi có thể đi bất cứ đâu".
Kể từ khi chiến sự nổ ra, eo biển đã trở thành vùng cấm đối với ngư dân và họ có thể bị giới chức Oman phạt nếu đến quá gần, theo Sulaiman. Thuyền trưởng này đến từ ngôi làng Kumzar, nằm ngay trên eo biển Hormuz.
Kumzar có mối liên hệ mật thiết với Iran đến mức nhiều từ trong ngôn ngữ Kumzari của họ là tiếng Ba Tư.
"Chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra. Chúng tôi chỉ có thể hy vọng hòa bình sớm trở lại", Sulaiman nói và cho biết anh lo sợ một cuộc tấn công trên bộ xảy ra.
Tổng thống Donald Trump nói rằng ông đang chuẩn bị kết thúc cuộc chiến ở Iran, nhưng cũng đe dọa sẽ tiến hành những đòn tấn công dữ dội trong những ngày tới.
Ông Trump tuyên bố nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h sáng 8/4 giờ Hà Nội), quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cầu tại nước này cũng như các nhà máy điện. Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư từ ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Một liên minh gồm hơn 40 quốc gia do Anh dẫn đầu đã nhóm họp tuần trước để thảo luận về nỗ lực đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, nhưng cách thức họ thực hiện chưa rõ ràng.
Oman, quốc gia từng làm trung gian cho vòng đàm phán hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Iran trước khi xung đột bùng phát, đã cố gắng giữ thái độ trung lập. Ngay cả sau khi Iran phóng tên lửa, UAV vào cảng của Oman, Ngoại trưởng Badr Albusaidi vẫn mô tả hành động trả đũa của Tehran là "kết quả tất yếu" của các động thái quân sự mà Mỹ - Israel tiến hành.
Dù Khasab phần lớn tránh được các cuộc tấn công từ Iran, nơi đây vẫn cảm nhận được hệ lụy của xung đột. Kinh tế của Musandam phụ thuộc nặng nề vào du lịch mùa đông và mùa xuân, nhưng các bến tàu đã trở nên im lìm gần đây.
Tại một nhà hàng vắng khách ở trung tâm thành phố, người bồi bàn 26 tuổi Shehan Majeed cho biết anh dành cả ngày lướt điện thoại để cập nhật tin tức về cuộc xung đột. Mỗi lần anh đều tự hỏi "hôm nay lại có chuyện gì nữa đây?".
Khasab từng là khu vực nổi tiếng vì phong cảnh đẹp và sự yên bình, theo Bashahir Mohammed, người có gia đình điều hành một trong khoảng 30 công ty du lịch tại đây. Nhưng trong cả tháng 3, công ty chỉ có gần 30 khách hàng và hầu hết đến từ UAE.
"Hầu hết mọi người ở đây không sợ chết, nhưng lo sợ cho cuộc sống tương lai", Mohammed nói.
Ismail Hossain, thuyền trưởng 32 tuổi người Bangladesh đã sống tại Khasab 8 năm, cho hay đây vốn là tháng đẹp nhất với khách du lịch. "Không quá nóng, cũng chẳng lạnh. Bình minh đẹp, hoàng hôn cũng tuyệt", anh nói và ngước nhìn bầu trời xanh gần như không gợn mây.
Nhưng từ ngày chiến sự nổ ra, anh cho biết nơi này hầu như không còn bóng du khách.
"Hoàn toàn không có hoạt động nào diễn ra vì những gì đang xảy ra ở bên kia eo biển. Nếu điều đó không xảy ra, Khasab lúc này sẽ rất thịnh vượng", Muhannad al-Kumzari, người dân địa phương, nói.
