Trong ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp ngày 5/4, ít nhất 28 hố va chạm đã xuất hiện dọc theo một số tuyến đường ở tỉnh Isfahan tại miền trung Iran, cách khoảng 20 km so với vị trí sân bay dã chiến được lực lượng Mỹ thiết lập để tập kết, sơ tán đặc nhiệm và phi công F-15E được giải cứu cùng ngày.
Các miệng hố có giãn cách tương đối đều đặn, mỗi hố rộng khoảng 9 m, đủ lớn để khiến những tuyến đường này bị chặn, cho thấy đây dường như là kết quả của loạt đòn đánh có chủ đích.
Đài CNN trước đó cho biết trong lúc đặc nhiệm Mỹ tiếp cận sườn núi nơi phi công F-15E đang ẩn náu, các máy bay đã không kích khu vực xung quanh để đảm bảo binh sĩ Iran không thể đến gần khu vực.
Một ảnh vệ tinh khác cho thấy miệng hố lớn, có đường kính khoảng 12 m, gần nơi lực lượng Iran thu được các mảnh vỡ tiêm kích F-15E trước đó hai ngày. Một số người đứng quanh hố, gần đó là hai ôtô màu trắng. Địa điểm này nằm cách sân bay dã chiến của Mỹ khoảng 30 km.
Chưa rõ đây là hố được tạo ra khi chiếc F-15E lao xuống đất, hay là hiện trường sau khi không quân Mỹ ném bom để ngăn Iran thu được những thiết bị nguyên vẹn trên tiêm kích bị bắn hạ.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về hình ảnh.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 lần đầu lên tiếng xác nhận tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran, hai ngày sau khi sự việc xảy ra.
Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ sau đó huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Theo trang tin Axios (Mỹ), ông Pete Hegseth - Bộ trưởng Chiến tranh của Mỹ - đang trở thành mục tiêu hàng đầu mà Đảng Dân chủ nhắm đến bên trong nội các của Tổng thống Donald Trump, sau khi Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi bị sa thải.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các có mức độ ủng hộ thấp nhất, trong bối cảnh chi phí leo thang của cuộc xung đột với Iran tiếp tục ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của ông.
Ngày 6-4, bà Yassamin Ansari, dân biểu Đảng Dân chủ đến từ bang Arizona, cho biết bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào ông Hegseth vào tuần tới vì cho rằng vị bộ trưởng này "liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ đối với Hiến pháp".
"Việc ông Hegseth liều lĩnh gây nguy hiểm cho các binh sĩ Mỹ và liên tục phạm tội ác chiến tranh là cơ sở để luận tội và bãi nhiệm" - nữ nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ cáo buộc.
Bà Ansari - người Mỹ gốc Iran - cũng kêu gọi nội các kích hoạt Tu chính án thứ 25 trong Hiến pháp Mỹ để loại ông Trump khỏi chiếc ghế quyền lực hiện tại do "những tuyên bố điên rồ" của ông về cuộc chiến.
Bà dẫn lại một bài đăng của ông Trump trên nền tảng Truth Social vào cuối tuần qua. "Thứ Ba (ngày 7-4) sẽ là ngày của nhà máy điện và ngày của cầu, gộp lại thành một, tại Iran. Sẽ không gì sánh bằng! Hãy mở cái eo biển chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ phải sống trong địa ngục. Cứ chờ xem!" - ông Trump viết bằng những ngôn từ nặng nề trên nền tảng Truth Social hôm 5-4.
"Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do. Nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và chính nền tảng trong hệ thống toàn cầu của chúng ta đều đang bị đe dọa" - bà Ansari nói.
Với việc Đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ, nỗ lực luận tội của bà Ansari khó có thể thành công. Việc kết tội và phế truất tổng thống hoặc quan chức liên bang cấp cao đòi hỏi ít nhất 2/3 số thượng nghị sĩ có mặt bỏ phiếu thuận.
Ngoài ra hầu như không có khả năng nội các của Tổng thống Trump - vốn gồm nhiều người trung thành với ông - kích hoạt Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là thành viên Đảng Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar đến từ bang Michigan từng đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào người đứng đầu Lầu Năm Góc hồi năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa được đem ra bỏ phiếu.
"Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland. Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 6/4.
Đảo Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã bày tỏ tham vọng sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ liên minh.
Lãnh đạo Mỹ tiếp tục công kích NATO "chỉ là con hổ giấy", nhấn mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin "không e ngại" liên minh này. Ông cũng lặp lại chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Mỹ trong xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
"Chúng tôi đã tìm đến NATO. Tôi không yêu cầu quá quyết liệt, chỉ nói rằng 'nếu các ngài muốn giúp thì thật tốt', nhưng họ nói 'không, không, chúng tôi sẽ không hỗ trợ'", Tổng thống Trump nói, song không nêu rõ đó là câu trả lời từ ai.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích các đối tác truyền thống ngoài NATO như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông ca ngợi những quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất vì đã ủng hộ Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến tới Washington trong tuần này và sẽ hội đàm với Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Chuyến thăm diễn ra giữa thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên tục gia tăng trong thời gian qua, khi Tổng thống Mỹ liên tục chỉ trích bằng những lời lẽ nặng nề và dọa rút Mỹ khỏi liên minh.
Hôm 20/3, ông Trump cho rằng NATO "hèn nhát" khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Washington "sẽ ghi nhớ" việc này. Các đồng minh của Mỹ trong NATO trước đó tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
Đến ngày 1/4, lãnh đạo Mỹ nói NATO "chỉ là hổ giấy". Ngoài không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia thành viên NATO như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ của họ để tấn công Iran.
Tàu vũ trụ Orion chở theo 4 phi hành gia chuẩn bị bay vòng qua mặt trăng trong ngày 6.4, đưa họ quan sát phía xa của chị Hằng. Đây là chuyến bay vào quỹ đạo mặt trăng có người đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ tính từ chương trình Apollo của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).
Tuy nhiên, trong khi con tàu đang chuẩn bị đạt cột mốc lịch sử, buồng vệ sinh trên tàu lại gặp sự cố.
Theo AP ngày 5.4, bồn cầu trên tàu đã hoạt động không ổn định từ khi khởi hành vào ngày 1.4 (giờ Mỹ). Bồn cầu này từng được thử nghiệm trên Trạm Không gian quốc tế (ISS) nhiều năm về trước.
Bồn cầu đã gặp sự cố từ hôm khởi hành và được khắc phục. Tuy nhiên, thiết bị hiện lại bị trục trặc và trung tâm chỉ huy mặt đất đã hướng dẫn các phi hành gia tạm thời sử dụng túi đựng chất thải.
Kỹ sư nghi ngờ băng đá đã làm tắc đường ống, khiến nước tiểu không thể được dội xuống hoàn toàn. Bồn cầu vẫn có thể được dùng để đại tiện. Theo CNN, bồn cầu này sẽ tách riêng nước thải để xả ra ngoài không gian trong khi trữ chất thải lại để đổ bỏ khi trở về trái đất.
Bà Debbie Korth, phó quản lý chương trình tàu Orion của NASA, cho biết các phi hành gia trên tàu đã thông báo về mùi hôi bốc ra từ buồng vệ sinh, khu vực nằm sâu dưới sàn tàu, có cửa và rèm che để giữ sự riêng tư.
"Bồn cầu và buồng vệ sinh trên không gian luôn là thách thức", bà Korth nói và cho biết bồn cầu trên tàu con thoi thời Apollo cũng thường bị tắc.
Ông John Honeycutt, trưởng đội quản lý sứ mệnh Artemis 2, gọi sự quan tâm cho nhà vệ sinh không gian là điều hiển nhiên. Ông khẳng định bồn cầu vẫn đang trong tình trạng tốt nhưng ông muốn nó hoạt động hoàn hảo. "Họ vẫn ổn. Họ được huấn luyện để xử lý những tình huống này", ông Honeycutt nói về các phi hành gia.
Artemis 2 dự kiến sẽ là sứ mệnh có người du hành xa nhất vào vũ trụ, hơn 400.000 km tính từ trái đất. Tàu Orion sẽ bay vòng qua mặt trăng và trở về trái đất trong sứ mệnh kéo dài 10 ngày mà không dừng lại hay đi vào quỹ đạo chị Hằng.