1h sáng, nam trinh sát 39 tuổi của Đội 7 Phòng cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội (PC03) mặc áo mưa, đi ủng, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm “nồi cơm điện” rời đơn vị trên phố Khâm Thiên. Anh một mình lên đường trên chiếc xe máy cà tàng, phía sau lắp chiếc làn và giá chở hàng như một thương lái thực thụ.
Từ sau Tết Nguyên đán 2026, đêm nào anh cũng đến cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc ở xã Thanh Trì, trong vai người buôn lợn. Có những hôm dù không phải ngày trinh sát, trời rét buốt, anh vẫn đi từ nhà ở xã Mê Linh đến đây với quyết tâm ghi lại những bằng chứng không thể chối cãi.
Thông tin trinh sát xác định cơ sở Vạn Phúc có 29 lò giết mổ tập trung, chia thành các ô khép kín hình chữ U. Lò hoạt động từ 24h đêm hôm trước đến 4h sáng hôm sau, thường xuyên có bảo vệ và cán bộ kiểm dịch túc trực ở các chốt ngoài cổng.
Người lạ mặt hoặc thậm chí thương lái thật nhưng đến mua lần đầu đều bị chặn từ bên ngoài, không được vào. “Khó khăn lớn nhất là phải vừa xâm nhập được vào trong, vừa tìm chứng cứ vừa đặt camera. Mùi hôi thối đến tắc thở mà không dám cả ho”, trinh sát kể.
Trong cơ sở Vạn Phúc, nổi lên dấu hiệu vi phạm của Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ B6 ở khu giết mổ tập trung. Nhiều thông tin thể hiện, Hiền luôn mổ “lợn sạch kèm lợn ốm” để tăng lợi nhuận. Trước vi phạm về an toàn thực phẩm dần lộ diện, kèm theo nhiều nghi vấn khác về sai phạm của cán bộ thú y, Đội 7 đã báo cáo để lãnh đạo Phòng PC03 đề xuất Ban Giám đốc Công an thành phố đưa các nghi phạm vào diện theo dõi.
Theo trung tá Nguyễn Tất Thắng, Phó đội trưởng Đội 7, từ Hiền, công an phát hiện thêm manh mối mới là Đỗ Văn Thanh, 43 tuổi – “đầu nậu” ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Một tổ trinh sát lập tức chia nhau túc trực quanh địa bàn hoạt động của Thanh.
Hàng ngày, Thanh lái xe tải đi thu gom lợn ở tỉnh Vĩnh Phúc và Tuyên Quang (cũ) tìm nhà nào có lợn “trại” – nghĩa là lợn đang bị bệnh, để thu gom giá rẻ.
“Khu chuồng mà có 1-2 con bỏ ăn, dấu hiệu bị bệnh là chủ nhà phải bán tất cả. Thanh thu gom chung hết, chở về bán cho các chủ cơ sở giết mổ ở lò Vạn Phúc”, trinh sát kể.
Lợn Thanh mua đều không có giấy chứng nhận kiểm định. Nhưng để vào được Hà Nội, Thanh sử dụng hợp đồng mua bán lợn trong nội thành để hợp thức hóa đầu vào, chuyển vào lò mổ.
Đến đầu tháng 3, Thanh móc nối với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Vì Tuấn có chức năng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh đề nghị cấp cho anh ta “giấy kiểm dịch”.
Có giấy này, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ. Mỗi lần khoảng 50-60 con. Ngoài ra, Thanh cũng thuê Hiền mổ lợn thuê cho mình với giá 100.000 đồng một con để lấy thịt đi bán chỗ khác.
Thủ đoạn gom lợn sạch lẫn lợn bệnh
Theo trinh sát, lợn bị bệnh thì chỉ vài ngày là chết nên thông thường Hiền nhập về sẽ giết mổ ngay và chỉ bán trong ngày cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát và một số tiểu thương chợ đầu mối, trong đó có chợ Ngã Tư Sở.
Khi mua, Cường Phát thường chọn lợn nhỏ để giá rẻ. Nếu lợn sạch, công ty này mua giá 70.000-80.000 đồng/kg, lợn ốm vàng 40.000-60.000 đồng/kg.
Hàng nhập về, Cường Phát bán cho hai công ty chuyên phân phối suất ăn cho nhiều trường học ở Hà Nội, ngoài ra còn có một số đơn vị khác. “Liên quan các trường học và đơn vị nhập lợn của Cường Phát, chúng tôi đang xác minh có móc nối hay không”, trung tá Thắng nói.
Theo cơ quan điều tra, nếu không xét nghiệm sẽ khó phát hiện lợn bệnh. Nhưng tại cơ sở Vạn Phúc, lợn khỏe hay bệnh đều được đóng dấu kiểm soát của cán bộ thú y. Vì thế, khách hàng mua lợn sẽ nhầm tưởng thực phẩm đã được kiểm soát.
Đêm 16, rạng sáng 17/3, Đội 7 chủ công đồng loạt phá án. Tại ô giết mổ của Hiền, trinh sát ghi nhận vừa nhập 68 con lợn của Thanh, trong đó 11 con sống, 17 con đang giết mổ, số còn lại đã bán cho Cường Phát và một khách hàng nhỏ lẻ. Mẫu xét nghiệm xác định, số lợn tang vật của Hiền có 244 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Công ty Cường Phát sau khi nhập 15 con lợn của Hiền về đã chia nhỏ để chuẩn bị giao cho các công ty cung cấp suất ăn. Trong số này có 167 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Tại nhà của Thanh ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), công an ghi nhận có 75 con lợn nhưng 2 con dương tính với dịch tả.
Tổng số hàng bị thu giữ hôm đó 30 tấn. Công an xác định, từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn bệnh lẫn lợn sạch (tương đương gần 300 tấn) ra thị trường.
Trước những sai phạm, Hiền cùng Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; cán bộ thú y Vũ Kim Tuấn, 53 tuổi, cán bộ Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị điều tra về tội Giả mạo trong công tác.
Ngoài hành vi trên, công an xác định còn có sai phạm của loạt cán bộ thú y. Ở khu lò mổ Vạn Phúc, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường bố trí một “Tổ kiểm soát giết mổ” đặt ngay tại đây.
Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi, làm Tổ phố, cùng 23 cán bộ chia thành 3 ca trực, đảm bảo 24/24 đều có người. Trạm trưởng là Lê Ngọc Anh, 52 tuổi, phụ trách chung các vấn đề.
Theo quy định, hàng ngày thương lái vận chuyển lợn đến giao cho các chủ lò mổ phải xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc lợn. Kiểm tra giấy tờ và lâm sàng các con lợn, cán bộ kiểm soát sẽ cho chở vào, nếu xác định đủ điều kiện.
Mổ xong, cán bộ kiểm soát sẽ kiểm tra đầu, phủ tạng, thận, thịt. Nếu không có dấu hiệu bất thường, đảm bảo vệ sinh thú y, cán bộ sẽ “đóng dấu kiểm soát giết mổ” để khách hàng vận chuyển ra thị trường.
Thế nhưng trinh sát xác định, nhóm cán bộ thú y đã “tự đặt ra luật riêng” để thu tiền. Với những con lợn dưới 80 kg, nhóm này mặc định coi là lợn ốm nên yêu cầu lái xe phải nộp thêm tiền mới được chở vào lò mổ. Lái xe dù đã có hợp đồng mua bán hoặc giấy kiểm dịch vẫn phải nộp 100.000 đồng một xe chở lợn sạch. Xe nào chở lợn bệnh, cán bộ thú y sẽ thu 500.000 đến 1 triệu đồng hoặc thậm chí 4-5 triệu đồng.
“Các cán bộ kiểm dịch tại lò mổ đã bỏ qua các khâu kiểm soát. Họ biết rõ là lợn ốm bệnh nhưng vẫn cho vào lò để giết mổ”, cán bộ Đội 7 nói.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, Nam còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 20-30 triệu đồng một tháng, vì Nam “bắt thóp” được các cơ sở này giết mổ lợn bệnh lẫn lợn sạch. Do chi như thế sẽ không có lãi, chủ các lò xin Nam giảm xuống còn 5-10 triệu đồng.
Với nhóm cán bộ thú y này, công an khởi tố Ngọc Anh, Nam, Lan để điều tra tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, Đào Thị Kiều Oanh và Lê Thị Kim Hòa quen biết do cả hai trước đó có thời gian cùng làm nhân viên tư vấn, quản lý nhóm nhân viên tư vấn, giám sát viên/quản lý chung của các công ty tài chính (FE Credeit, Smartnet, Bankus...).
Tháng 7-2022, Oanh nhờ Huỳnh Văn Lâm (nguời yêu của Oanh) lập Công ty P&L để thực hiện việc tư vấn các sản phẩm cho vay của Công ty Mirae Asset.
Tháng 10-2022, Oanh gặp Lê Thị Kim Hòa và cùng thống nhất mỗi người góp 300 triệu đồng (50% vốn), thuê nhà lập chi nhánh công ty, mua sắm trang thiết bị văn phòng để thuận lợi cho việc tư vấn các sản phẩm cho vay của Công ty Mirae Asset, đồng thời tổ chức chiếm đoạt tiền trong tài khoản thẻ tín dụng ngân hàng của khách hàng thông qua hình thức tư vấn, chuyển đổi tiền mặt từ thẻ tín dụng sang thẻ ATM (tư vấn là không mất phí nhưng giữ lại, chiếm đoạt 25-27%/tổng tiền của khách hàng giao dịch thẻ).
Để thực hiện hành vi phạm tội, Oanh mua dữ liệu thông tin khách hàng cá nhân sử dụng thẻ tín dụng ngân hàng, đăng ký, mượn, thuê gian hàng kinh doanh hàng hóa online (gian hàng ảo) thanh toán trực tuyến qua các công thanh toán điện tử Alepay/Vimo.
Hòa thuê người viết phần mềm giấu số điện thoại gọi đi, tạo số điện thoại ảo, thuê Nguyễn Văn Lương, Nguyễn Đức Bình làm nhân viên IT để quản lý trang web.
Oanh và Hòa thỏa thuận với Lê Thị Tuyết Hương (chị ruột của Hòa) và Dương Bảo Trâm (chị bà con của Hòa) làm nhiệm vụ giải ngân, ứng trước tiền từ tài khoản cá nhân chuyển trả cho khách hàng (75%/tiền giao dịch), được hưởng 1%/tiền giao dịch.
Sau khi tiền giao dịch từ tài khoản thẻ của khách hàng qua các cổng thanh toán điện tử Alepay/Vimo thì được chuyển vào tài khoản cá nhân của Oanh (đứng tên chủ gian hàng ảo), Oanh chuyển khoản lại cho Hương, Trâm để trừ tiền đã giải ngân và phí ứng tiền giải ngân, sau đó Hương, Trâm chuyển khoản số tiền còn lại cho Hòa để trả chi phí hoạt động cho chi nhánh và lương thưởng cho nhân viên. Số còn lại Oanh và Hòa chia đôi.
Theo cáo trạng, Oanh và Hòa giữ vai trò tổ chức, chủ mưu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm, phải chịu trách nhiệm đối với tiền chiếm đoạt của cả hệ thống là 1,8 tỉ đồng.
Chiều 9/4, TAND Hà Nội tuyên phạt Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và Lê Quang Hưng, 30 tuổi, lần lượt 3 năm và 3 năm 6 tháng tù cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo HĐXX, bị cáo Hưng không điều tra cơ bản khu nhà trọ, không lập hồ sơ quản lý và không xử lý vi phạm; còn Đội phó Tuấn Anh không chỉ đạo, đôn đốc đầy đủ, để cơ sở tồn tại nhiều vi phạm nhưng không bị kiểm tra, xử lý.
Tuy nhiên, HĐXX xác định sai phạm của hai bị cáo không phải nguyên nhân chính dẫn đến vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng; nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ trách nhiệm của chủ nhà trọ là vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết.
HĐXX nhận định hai bị cáo phạm tội do lỗi vô ý, được gia đình các nạn nhân xin giảm nhẹ nên tuyên mức án như trên. Trước đó, VKS đề nghị phạt mỗi bị cáo 3-4 năm tù.
Chủ nhà được miễn trách nhiệm hình sự là 'chưa phù hợp'
Ngoài ra, tòa cho rằng việc VKS không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án, nên kiến nghị Cơ quan điều tra và VKSND Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự của ông này để xử lý theo quy định pháp luật.
Đối với các vi phạm trong công tác quản lý nhà trọ, HĐXX kiến nghị thành phố Hà Nội chỉ đạo UBND các phường, xã và cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy, không để xảy ra vụ việc tương tự.
Tòa cũng kiến nghị Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Ông Nguyễn Kim Quyết bị xác định cùng vợ quản lý khu nhà trọ vi phạm nhiều quy định về PCCC - nơi xảy ra vụ cháy khiến 15 người chết, trong đó có mẹ, vợ và con trai ông. Dù có dấu hiệu phạm tội, ông được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự do chịu thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, đã bồi thường 895 triệu đồng và tích cực khắc phục hậu quả.
Tại tòa, ông Quyết liên tục khai mọi việc cho thuê, quản lý nhà trọ đều do vợ phụ trách, bản thân "không biết, không quan tâm".
Chủ tọa bác lời khai này, cho rằng ông không thể phủi trách nhiệm khi đứng tên trên hợp đồng cho thuê trọ.
Hai cựu cảnh sát phân trần việc thiếu trách nhiệm
Khu nhà trọ của ông Quyết là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng...
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói "rất thông cảm" với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai "nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra".
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ "xương sống" của đơn vị. "Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc", Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: "Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?". Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng "nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó".
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. "Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai", bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
"Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không", chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
Ngày 4-4, lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã yêu cầu xử lý, kiểm điểm các cá nhân, tổ chức liên quan đến sai phạm trong cấp phép, quản lý khai thác khoáng sản và thu thuế tài nguyên tại khu vực phía tây tỉnh giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 sau khi Thanh tra tỉnh này có kết luận.
Kết luận thanh tra cho thấy việc giám sát sản lượng khai thác sau cấp phép chủ yếu dựa vào báo cáo của doanh nghiệp, thiếu kiểm tra thực tế.
Tại nhiều mỏ đá của Công ty cổ phần Xây dựng và lắp máy Trung Nam, Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam, Công ty TNHH An Nguyên và Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Vũ, trạm cân được bố trí không đúng vị trí và chưa kết nối dữ liệu camera, trạm cân về cơ quan quản lý, khiến việc kiểm soát sản lượng chủ yếu dựa trên số liệu doanh nghiệp tự kê khai, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên.
Ngoài ra, Công ty TNHH Hà Bình và Công ty cổ phần Đoàn Chính Nghĩa không lắp thiết bị giám sát hành trình, không lưu trữ dữ liệu phương tiện theo quy định, gây khó khăn cho việc kiểm soát phạm vi và sản lượng khai thác.
Vi phạm về đất đai cũng diễn ra khá phổ biến. Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam và Công ty TNHH Hà Bình sử dụng đất của người dân làm bãi tập kết khoáng sản nhưng chưa chuyển mục đích sử dụng; nhiều doanh nghiệp khai thác cát cũng chưa hoàn tất thủ tục thuê đất mặt nước theo quy định.
Đáng chú ý, tổng thu từ hoạt động khoáng sản giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 đạt hơn 438 tỉ đồng nhưng vẫn còn nợ gần 4,7 tỉ đồng, trong đó Công ty TNHH MTV Khai khoáng Thiên Ý nợ khoảng 2,34 tỉ đồng, Công ty TNHH Khoáng sản Thiên An nợ khoảng 1,9 tỉ đồng.
Thanh tra cũng chỉ ra giai đoạn 2021 - 2022, giá vật liệu xây dựng biến động trên 20% nhưng việc tham mưu điều chỉnh bảng giá tính thuế tài nguyên chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách.
Theo kết luận thanh tra, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk trước đây (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tham mưu cấp, gia hạn 17 giấy phép thăm dò và phối hợp cấp thêm 2 giấy phép.
Tuy nhiên, công tác hậu kiểm bị buông lỏng khi Công ty TNHH TV, Công ty TNHH Khoáng sản Khải Dương, Công ty TNHH Xây dựng thương mại và dịch vụ Tân Thành Đạt không nộp báo cáo, không bàn giao mẫu vật sau khi giấy phép hết hiệu lực mà không bị xử lý.
Kiểm tra 8/17 hồ sơ cho thấy toàn bộ đều có sai sót, từ không công khai thông tin doanh nghiệp, không lấy ý kiến chuyên gia đến thiếu biên bản kiểm tra thực địa.
Đáng chú ý, Công ty TNHH MTV Thương mại dịch vụ An Huy được gia hạn nhưng không hoàn trả tối thiểu 30% diện tích thăm dò; ngoài ra 5 doanh nghiệp khác còn được chấp thuận khảo sát, lấy mẫu dù không đủ điều kiện theo quy định.
Thanh tra xác định giai đoạn 2018 - 2020, có 6 giấy phép và gia hạn cấp cho Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Khánh, Hợp tác xã khai thác cát Đoàn Kết, Công ty TNHH Hà Bình, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và dịch vụ MJ, Công ty TNHH Xây dựng cầu đường Trí Đức, Công ty TNHH Hùng Anh tại các khu vực ngoài quy hoạch khoáng sản, trái quy định.
Đáng chú ý, giai đoạn 2019 - 2023, 9 giấy phép khai thác được cấp trước ngày 1-7-2011 vẫn tiếp tục được gia hạn, trái Luật Khoáng sản 2010; các giấy phép này thuộc khu vực không đấu giá nhưng không nêu rõ mục đích phục vụ công trình sử dụng ngân sách nhà nước.
Liên quan thực tế quản lý, một số doanh nghiệp có diện tích nằm trong khu vực cấm, tạm cấm. Trong đó, Công ty TNHH Phú Bình - chi nhánh Đắk Lắk có 4,84km dọc sông Krông Nô thuộc diện cấm, tạm cấm; Công ty TNHH Xuân Bình có 18,72ha trong khu vực tương tự.
Năm 2024, UBND tỉnh đã yêu cầu Công ty TNHH Xuân Bình dừng hoạt động tại khu vực này, tuy nhiên việc kiểm tra, xác minh chưa được thực hiện đầy đủ như báo cáo của doanh nghiệp.
