Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
“Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới”, Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. “Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ”.
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. “Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn”, PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. “Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả”.
iPhone 17 Pro Max – mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn – hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 “cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác”.
Về việc iPhone “được” bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất “đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo”.
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về “quả cầu xanh”. Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào “vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng” vào tối 5/4.
Bảo Lâm tổng hợp
Toàn cảnh Trái Đất nhìn từ Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II vượt mốc ‘nửa đường tới Mặt Trăng’
Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?
Theo Digital Trends, từ trước đến nay, khi truy cập một trang web nặng, trình duyệt thường phải 'gồng mình' tải tất cả nội dung cùng lúc ngay khi vừa mở trang. Điều này dẫn đến tình trạng giật lag, tốn tài nguyên máy và lãng phí dữ liệu không cần thiết. Tuy nhiên, với đề xuất mới nhất từ cộng đồng phát triển Chromium, Google Chrome cùng các trình duyệt như Edge hay Vivaldi sắp được trang bị khả năng Lazy Loading (tải chậm) gốc cho cả video và audio.
Thay vì 'ngốn' sạch băng thông ngay lập tức, Chrome sẽ hoạt động thông minh hơn, khi trình duyệt này chỉ tải video hoặc đoạn âm thanh khi bạn cuộn màn hình đến gần vị trí của chúng. Nếu bạn không cuộn tới, dữ liệu đó sẽ không bao giờ được tải. Điều này không chỉ giúp trang web hiển thị gần như ngay lập tức mà còn giúp người dùng tiết kiệm một lượng lớn dung lượng 4G/5G nếu không có nhu cầu xem hết nội dung trang.
Trước đây, các lập trình viên phải viết những đoạn mã JavaScript phức tạp để ép video tải chậm. Tuy nhiên, cách làm này thường gây tốn tài nguyên và dễ phát sinh lỗi. Với thay đổi mới này, trình duyệt sẽ tự động đảm nhận việc tải chậm một cách trơn tru, tận dụng tối đa các tối ưu hóa có sẵn của hệ thống để mang lại trải nghiệm mượt mà nhất mà không cần đến các đoạn mã trung gian gây chậm máy.
Tính năng này đã đi qua các bước thử nghiệm cuối cùng từ tháng 1 và dự kiến sẽ được bật mặc định cho tất cả người dùng kể từ phiên bản Chrome 148. Đây được xem là một trong những nâng cấp đáng giá nhất về hiệu năng của Chrome trong năm 2026, giúp trình duyệt này tiếp tục giữ vững ngôi vương về tốc độ và sự tiện dụng.
Theo Reuters, Meta cài đặt công cụ có tên Sáng kiến năng lực mô hình (Model Capability Initiative - MCI) trên máy tính nhân viên, cho phép ghi lại thao tác với chuột và bàn phím. Đây là một phần của trong chiến dịch lớn hơn của công ty Mark Zuckerberg nhằm xây dựng các tác nhân AI có thể thực hiện công việc tự động, theo một email gửi nhân viên ngày 21/4.
MCI hoạt động trên các ứng dụng và website liên quan đến công việc. Bên cạnh thu thập dữ liệu chuột và bàn phím, nó cũng sẽ chụp ảnh màn hình định kỳ nội dung trên màn hình của nhân viên. Mục đích là để cải thiện khả năng mô phỏng cách con người tương tác với máy tính, chẳng hạn chọn từ menu thả xuống hay sử dụng phím tắt.
Trong một email khác gửi nhân viên gửi ngày 20/4, Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ Meta, thông báo công ty sẽ tăng cường thu thập dữ liệu nội bộ như một phần trong nỗ lực "AI cho công việc", có tên Agent Transformation Accelerator (ATA).
Trả lời TechCrunch, người phát ngôn của Meta Andy Stone xác nhận thông tin thu thập từ MCI sẽ "nằm trong số những dữ liệu đầu vào". MCI sẽ không được sử dụng để đánh giá hiệu suất hoặc bất kỳ mục đích nào khác ngoài huấn luyện mô hình AI. Công cụ cũng có biện pháp bảo vệ, giúp ngăn chặn thu thập "nội dung nhạy cảm", nhưng không nêu rõ loại dữ liệu nào bị loại trừ khỏi quá trình thu thập.
Theo giáo sư Ifeoma Ajunwa thuộc chuyên ngành luật tại Đại học Yale, các công cụ theo dõi hoạt động máy tính và chụp ảnh màn hình đã được doanh nghiệp sử dụng trong nhiều năm nhằm phát hiện hành vi sai phạm và hoạt động ngoài công việc. Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ ghi lại thao tác bàn phím và chuột đang đẩy mức độ thu thập dữ liệu "tiến xa hơn", khi nhân viên phải chịu sự giám sát theo thời gian thực. Mô hình này trước đây chủ yếu áp dụng với lực lượng lao động tự do hoặc tài xế giao hàng, nhưng nay dần trở thành một phần trong môi trường văn phòng.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu có cách tiếp cận chặt chẽ hơn. Tại Italy, giám sát điện tử để đo lường năng suất được xem là bất hợp pháp, trong khi tại Đức chỉ cho phép triển khai phần mềm ghi lại thao tác bàn phím trong những trường hợp ngoại lệ, như nghi ngờ liên quan đến hành vi phạm pháp nghiêm trọng. Ở cấp độ khu vực, biện pháp giám sát sâu có thể bị coi là vi phạm Quy định Bảo vệ dữ liệu chung GDPR của Liên minh châu Âu.
Xu hướng tự động hóa nhiệm vụ từng do con người đảm nhiệm đang lan rộng trong các tập đoàn lớn tại Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ. Sự phát triển của các hệ thống tác nhân AI có khả năng xử lý tác vụ phức tạp như viết phần mềm hay tổ chức dữ liệu quy mô lớn với mức giám sát tối thiểu đang làm thay đổi cấu trúc vận hành doanh nghiệp.
Tuy nhiên, điều này kéo theo biến động trên thị trường, khi cổ phiếu các công ty phần mềm truyền thống chịu áp lực, đồng thời nhiều lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu tính toán các kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn để tái cấu trúc. Thực tế, Meta dự định cắt giảm 10% lực lượng lao động toàn cầu từ tháng 5, Amazon cho thôi việc khoảng 30.000 nhân viên văn phòng, còn Block giảm gần một nửa nhân sự.
Meta hiện thúc đẩy nhân viên sử dụng tác nhân AI trong lập trình. Công ty cũng thành lập nhóm Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AAI) nhằm phát triển hệ thống AI có thể đảm nhiệm phần lớn quy trình xây dựng, kiểm thử và triển khai sản phẩm, đồng thời bắt đầu điều chuyển các kỹ sư sang bộ phận này.
Bản cập nhật iOS tiếp theo, iOS 27, không tập trung vào những tính năng hào nhoáng mà thay vào đó được Apple hướng đến việc khắc phục những lỗi nhỏ gây khó chịu cho người dùng iPhone trong nhiều năm. Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc bổ sung chức năng hoàn tác và làm lại trên màn hình chính - một yếu tố mà nhiều người dùng mong chờ từ lâu.
Theo báo cáo từ chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg, Apple đang thử nghiệm các nút hoàn tác và làm lại cho việc tùy chỉnh màn hình chính trong iOS 27 và iPadOS 27. Đây là tính năng cho phép người dùng nhanh chóng hoàn tác hoặc áp dụng lại các thay đổi khi sắp xếp lại ứng dụng, tiện ích hoặc bố cục. Hiện tại, một thao tác sai có thể khiến người dùng phải tự sửa chữa mọi thứ từ đầu, một điều thực sự gây khó chịu.
Tính năng tùy chỉnh mới sẽ xuất hiện trong menu chỉnh sửa khi người dùng nhấn giữ màn hình chính, mang đến một lựa chọn dự phòng cho những thay đổi. Đây là một bổ sung cần thiết, đặc biệt trên iPad, nơi bố cục có thể trở nên lộn xộn rất nhanh.
Mặc dù không phải là tính năng gây chú ý, nhưng sự bổ sung mới phản ánh rõ ràng định hướng của iOS 27: tập trung vào việc tinh chỉnh và cải thiện trải nghiệm người dùng hơn là giới thiệu những tính năng mới nổi bật. Các báo cáo cho thấy Apple đang giảm bớt các tính năng nổi bật trong năm nay để ưu tiên vào sự ổn định và hoàn thiện trải nghiệm.
iOS 27 được mô tả là bản cập nhật "kiểu Snow Leopard", với mục tiêu nâng cao hiệu năng, hiệu quả và sửa lỗi thay vì chỉ thêm tính năng mới. Apple đang dọn dẹp mã nguồn cũ, cải thiện khả năng phản hồi và thậm chí hướng đến việc tiết kiệm pin trên tất cả thiết bị.
Những điều chỉnh nhỏ nói trên có thể chính là những gì iOS cần vào thời điểm này. Sau một cuộc đại tu giao diện lớn trong iOS 26, một năm tập trung vào việc dọn dẹp và cải thiện hiệu suất là điều hợp lý. Đôi khi, những bản cập nhật tốt nhất không phải là những tính năng mới mà là các cải tiến âm thầm giúp mọi thứ hoạt động tốt hơn.
