Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, cho biết sau khi triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức vận hành bộ máy chính quyền bảo đảm ổn định, thông suốt.
Giai đoạn 2026-2031, xã quyết tâm chuyển 20 - 30% diện tích nông nghiệp sang mô hình giá trị cao, mỗi năm phát triển 1 - 2 sản phẩm OCOP, giải ngân 100% vốn đầu tư công.
Cụ thể chuyển đổi từ 20 - 30% đất nông nghiệp sang mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao như rau sạch, thủy sản, phát triển cây dược liệu hoặc nông nghiệp công nghệ cao.
Xã đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương đưa đề án bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích cách mạng Trung Trung Bộ - Nước Oa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã Trà Tân vào danh mục đề án năm 2026.
Bố trí kinh phí từ nguồn kinh phí thành phố và chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035.
Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố nghiên cứu, đề xuất quy hoạch, mở bến thủy nội địa tại khu vực bờ đập thủy điện Sông Tranh 2 thuộc xã Trà Tân để đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển nguyên vật liệu của dân.
Ông Lê Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã, cho hay ở địa phương tiềm năng nông nghiệp rất lớn, hiện nay xã đang xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP, nhất là cây quế là cây bản địa chủ lực. Xã cũng có sự chuyển đổi, định hướng xây dựng những mô hình cây trồng khác thay thế cây keo.
Theo ông, cây keo trồng 3 - 4 năm là khai thác, vì vậy thời gian tạo điều kiện cho đất phục hồi lại rất ít. Một trong những nguyên nhân dẫn đến sạt lở đất đó là việc trồng keo rất nhiều, nhất là dọc các tuyến đường giao thông.
Phó bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì mời các viện để nghiên cứu toàn bộ thổ nhưỡng vùng đất Quảng Nam (cũ), trồng cây gì phù hợp. Trên cơ sở làm đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phải làm từ thành phố xuống, các xã đề xuất, đồng thuận.
"Chúng tôi cùng lãnh đạo thành phố sẽ bàn việc chuyển đổi cây trồng từ cây keo sang các cây trồng khác", ông Hùng cho hay.
Đối với đề xuất mở bến thủy nội địa ở khu vực hồ Sông Tranh 2, ông Hùng giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, địa phương mở bến thủy nội địa vừa khai thác du lịch, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu kêu gọi doanh nghiệp đầu tư.
Chiều 5.4, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết vào rạng sáng cùng ngày, lực lượng 911 đã triển khai tuần tra khép kín trên nhiều tuyến đường trọng điểm, phát hiện và xử lý hàng loạt trường hợp vi phạm, trong đó có nhiều thanh thiếu niên tụ tập, mang theo hung khí.
Cụ thể, 7 tổ công tác với gần 100 cán bộ, chiến sĩ được huy động tuần tra từ 20 giờ tối 4.4 đến 4 giờ sáng 5.4. Qua kiểm tra 64 trường hợp, lực lượng chức năng đã nhắc nhở 47 trường hợp vi phạm; đồng thời, bàn giao Công an phường Hòa Cường xử lý 3 trường hợp xe máy không rõ nguồn gốc, nghi vấn xe trộm cắp, sử dụng giấy tờ giả và bàn giao lực lượng CSGT xử lý 14 trường hợp vi phạm giao thông.
Đáng chú ý, lực lượng 911 phát hiện 1 trường hợp điều khiển xe máy lạng lách, đánh võng gây tai nạn giao thông tại khu vực ngã tư đường 2.9 và Nguyễn Sơn Trà, sau đó bàn giao lực lượng CSGT tiếp tục xử lý.
Cùng thời điểm, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng cũng triển khai các tổ trinh sát mật phục trên tuyến đường 2.9. Qua theo dõi, lực lượng chức năng phát hiện 21 thanh thiếu niên vi phạm giao thông, chủ yếu sử dụng xe độ chế, không đủ tuổi điều khiển.
Ngoài ra, lực lượng trinh sát còn phát hiện 3 vụ việc tàng trữ trái phép vũ khí thô sơ, thu giữ 2 dao phóng lợn, 1 dao tự chế, 1 cây ba chĩa, 1 ná và 2 kiếm Nhật; bắt giữ 2 nghi phạm trộm cắp xe máy, bàn giao công an địa phương tiếp tục điều tra, xử lý.
Công an thành phố Đà Nẵng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra ban đêm nhằm chủ động phòng ngừa, trấn áp tội phạm đường phố, nhất là tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, mang hung khí gây mất an ninh trật tự.
Ngày 6.4, tin từ Công an thành phố Cần Thơ cho biết Công an phường Hưng Phú đang củng cố hồ sơ, làm rõ vụ việc 23 thanh thiếu niên có hành vi "cố ý gây thương tích" và "gây rối trật tự công cộng".
Thông tin ban đầu, lúc 0 giờ 30 phút ngày 31.3, Công an phường Hưng Phú nhận được tin báo của người dân tại khu vực Khánh Bình có đông người tụ tập đánh nhau gây mất an ninh trật tự.
Tiếp nhận thông tin, Ban chỉ huy Công an phường Hưng Phú đã chỉ đạo triển khai lực lượng nhanh chóng đến hiện trường tiến hành xác minh, làm rõ vụ việc.
Công an phường đã ngăn chặn và mời 28 thanh thiếu niên có liên quan về trụ sở để phục vụ công tác điều tra. Qua làm việc, lực lượng chức năng xác định có 23 nghi phạm trực tiếp tham gia đến vụ đánh nhau; trong số này, 3 người còn đi học, 20 người đã bỏ học.
Công an cũng xác định 2 nghi phạm cầm đầu vụ đánh nhau là T.Đ.K (16 tuổi, ngụ khu vực Thạnh Mỹ, phường Cái Răng) và N.K (17 tuổi, ngụ khu vực Phú Hưng, phường Hưng Phú).
Nguyên nhân ban đầu được xác định do mâu thuẫn cá nhân trên mạng xã hội, 2 thanh niên này đã rủ bạn bè và hẹn thời gian, địa điểm để đánh nhau. T.Đ.K đã huy động 15 người hỗ trợ, còn N.K đã huy động 8 người.
Vụ đánh nhau đã làm 4 người bị thương. Lực lượng chức năng đã thu giữ tang vật gồm 8 dao tự chế, một số vỏ chai bia và 6 xe mô tô các loại.
Công an phường Hưng Phú cho biết thêm, qua xác minh nhân thân, hầu hết các nghi phạm có độ tuổi từ 14 - 18 tuổi, chưa có tiền án tiền sự. Sự việc này nghiêm trọng, vì nhiều nghi phạm còn tuổi vị thành niên nhưng lại có hành vi giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực, có sự sắp xếp, chuẩn bị hung khí từ trước, làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Hiện, Công an phường Hưng Phú tiếp tục điều tra, làm rõ vụ việc để xử lý.