Một trong những điều đầu tiên du khách nhìn thấy khi bước vào đền Trắng là những bàn tay. Chúng ở khắp mọi nơi. Hàng trăm bàn tay, trồi lên từ lòng đất, như thể chúng vừa xuyên qua một cánh cổng dẫn đến “Địa ngục trần gian”.
Xung quanh du khách là những cổ tay và ngón tay nhợt nhạt cong lên giữa chừng như đang nắm lấy, một số vươn ra. Những bàn tay khác dường như có thể kéo khách thẳng xuống lòng đất nếu đến quá gần. Những bàn tay đang trồi lên từ các viên gạch trắng tinh khôi, lấp lánh dưới ánh nắng gay gắt của Thái Lan.
Đó là cảnh tượng ở Wat Rong Khun, hay còn được biết đến với tên gọi đền Trắng, nằm ngay ngoại ô Chiang Rai, phía bắc đất nước.
Từ bãi đậu xe, đền Trắng trông giống như ngôi chùa truyền thống của Thái Lan được tân trang lại theo phong cách hiện đại, với màu trắng sáng, trang trí công phu và vẻ đẹp dễ nhận biết.
Nhưng quần thể kiến trúc này không chỉ có màu trắng. Nó rực rỡ đến chói mắt, nhờ hàng ngàn mảnh gương nhỏ li ti được gắn vào lớp vữa và phản chiếu ánh nắng mặt trời tạo nên những tia sáng sắc nét. Hiệu ứng này thật chói lóa và có phần choáng ngợp.
Khi bước qua cánh cổng, mọi thứ càng trở nên khủng khiếp, nhất là ở lối vào cây cầu. Tại đây, những bàn tay gớm ghiếc vươn lên tứ phía. Một số xòe lòng bàn tay, số khác nắm chặt thành nắm đấm. Chúng được bao quanh bởi những chiếc đầu lâu ma quỷ, rắn và nhãn cầu rùng rợn, tất cả đều vướng vào những dây leo gai góc.
Theo kiến trúc sư – nghệ sĩ điêu khắc người Thái Lan Chalermchai Kositpipat, những hình thù đáng sợ này đại diện cho mặt tiêu cực của dục vọng con người như lòng tham, cám dỗ và sự ràng buộc, tất cả những điều bạn nên buông bỏ khi tiến vào bên trong ngôi đền.
Điều đó chắc chắn phá hỏng bầu không khí, và phản ứng của mọi người rất dễ nhận thấy. Tiếng trò chuyện im bặt trong giây lát và mọi thứ trở nên tĩnh lặng đến rợn người, ngoại trừ tiếng loa phát ra mệnh lệnh yêu cầu mọi người tiếp tục di chuyển theo hàng một. Nó tạo thêm một cảm giác kỳ lạ, bị kiểm soát cho toàn bộ trải nghiệm.
Khi đến gần phía bên kia cầu, những bức tượng khổng lồ tượng trưng cho cái chết và sự phán xét canh giữ nơi được mô tả là “cổng thiên đường”.
Và xa hơn nữa là lối vào chính điện, sạch sẽ và trắng tinh, được bao quanh bởi những họa tiết uốn lượn như ngọn lửa đóng băng.
Tuy nhiên, bên trong chùa là một sự tương phản rõ rệt với vẻ ngoài trắng tinh khôi và những bàn tay đáng sợ vừa xuất hiện. Nhiều bức tranh tường khổng lồ trên các bức tường tối tăm, rực lửa và đầy ắp hình ảnh ma quỷ, quái vật và cảnh hủy diệt.
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, bạn sẽ nhận thấy một số nhân vật quen thuộc như Michael Jackson, Harry Potter hay Pikachu.
Bạn sẽ phải nhìn đi nhìn lại nhiều lần khi cố gắng tìm ra những chi tiết liên quan đến văn hóa đại chúng được lồng ghép khéo léo bên cạnh những cảnh chiến tranh, sự sụp đổ môi trường và thảm họa toàn cầu.
Một phần khiến đền Trắng trở nên hấp dẫn là vì nó không hề cổ kính. Không giống như hầu hết các ngôi chùa nổi tiếng của Thái Lan, Wat Rong Khun chính thức mở cửa vào năm 1997.
Ngôi đền ban đầu trên khu đất này đang xuống cấp, vì vậy nghệ sĩ Chalermchai Kositpipat đã xây dựng lại nó như một tác phẩm nghệ thuật sống động, tự mình tài trợ mọi thứ để không ai có thể làm giảm đi góc nhìn của ông.
Trong bối cảnh ngành du lịch Đông Nam Á chịu tác động từ cuộc xung đột tại Iran, việc chuyển hướng trở thành các điểm trung chuyển hàng không thay thế đang trở thành "phao cứu sinh" cho khu vực này.
Theo Reuters, các hãng hàng không lớn trong khu vực đang chứng kiến nhu cầu đối với các đường bay sang châu Âu tăng vọt. Nguyên nhân chính là do du khách e ngại các trung tâm hàng không Trung Đông trước rủi ro từ cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái.
Singapore Airlines (SIA), Cathay Pacific, Korean Air hay Qantas Airways đều ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trên các chuyến bay tới châu Âu trong tháng 3.
Đại diện SIA xác nhận lượng khách của hãng đã tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này được thúc đẩy bởi nhu cầu du lịch dịp lễ Phục sinh, cùng với "lượng khách dồn từ các trung tâm hàng không Trung Đông do công suất tại đây bị ảnh hưởng bởi xung đột". Tỷ lệ lấp đầy ghế trên các chuyến bay đi châu Âu của hãng đạt 93% trong tháng 3, tăng so với mức gần 80% của năm trước.
Để đáp ứng nhu cầu, nhiều hãng hàng không, bao gồm cả SIA, đã bổ sung hơn 15 chuyến bay kết nối Singapore và châu Âu chỉ trong tháng 3. Cathay Pacific cũng xác nhận đã tăng cường thêm các dịch vụ sang châu Âu để khai thác phân khúc khách hàng này.
Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh triển vọng thị trường du lịch Đông Nam Á (vốn được dự báo đạt quy mô hơn 39 tỷ USD) đang bị phủ bóng bởi các biến cố chính trị. Ông Gary Bowerman, Giám đốc Re: Set Strategies, đơn vị tư vấn và phân tích dữ liệu du lịch chuyên sâu về thị trường châu Á có trụ sở tại Kuala Lumpur, nhận định khu vực sẽ đối mặt nhiều khó khăn trong những tháng tới khi nhu cầu du lịch có dấu hiệu chậm lại.
Dữ liệu công bố cuối tháng 3 của Hiệp hội Du lịch ASEAN và đơn vị tư vấn lữ hành chuyên sâu về thị trường Đông Nam Á Pear Anderson đã chỉ ra ba thực trạng đáng ngại mà các doanh nghiệp trong khu vực đang phải đối mặt.
Phân khúc du lịch Trung Đông đóng băng. 72% doanh nghiệp lữ hành ghi nhận tình trạng khách hàng hoãn hoặc hủy các chuyến đi đến khu vực này. Các tuyến đường bay xa bị gián đoạn khi 70% tour đi châu Âu có lộ trình quá cảnh tại các sân bay trung chuyển vùng Vịnh rơi vào tình trạng bị hủy hoặc thay đổi lịch trình tương tự. Niềm tin kinh doanh sụt giảm. 48% doanh nghiệp được hỏi nhận định triển vọng kinh doanh quý II sẽ tệ hơn so với kỳ vọng hồi đầu năm.
Trước bối cảnh này, 64% doanh nghiệp cho rằng du lịch nội vùng Đông Nam Á là một giải pháp thay thế khả thi. Tại Philippines, Bộ Du lịch nước này đang tích cực khuyến khích người dân du lịch nội địa để bù đắp sự sụt giảm lượng khách quốc tế.
Khả năng hưởng lợi gián tiếp từ việc du khách né tránh Trung Đông của mỗi quốc gia sẽ phụ thuộc vào năng lực đáp ứng của hạ tầng sân bay của mỗi nước. Malaysia Airlines đang kỳ vọng đưa sân bay quốc tế Kuala Lumpur (KLIA) trở thành trung tâm kết nối mới cho các chuyến bay tầm trung và tầm xa, nhằm lấp đầy khoảng trống mà các điểm trung chuyển Trung Đông để lại.
Tuy nhiên, sự phân hóa sẽ rõ rệt. Theo ông Gary Bowerman, những hãng bay có tiềm lực tài chính như Singapore Airlines hay Cathay Pacific đang có ưu thế nhờ hạ tầng sân bay cửa ngõ tiếp tục được mở rộng. Nhiều quốc gia khác vẫn phụ thuộc nặng nề vào mạng lưới kết nối của các sân bay vùng Vịnh như Dubai, Abu Dhabi hay Doha.
"Trong ngắn hạn, rất khó để thay thế hoàn toàn vai trò của các trung tâm này, đặc biệt là khi giá dầu đang duy trì ở mức cao", ông Bowerman nhận định.
Bên cạnh áp lực từ xung đột, các hãng hàng không châu Á còn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay vào tháng 6.
Chuyên gia từ Re: Set Strategies cho rằng các hãng hàng không giá rẻ đang là đối tượng dễ tổn thương nhất. Do phần lớn các hãng giá rẻ không thực hiện các nghiệp vụ bảo hiểm rủi ro giá xăng dầu, chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận. Phân khúc giá rẻ hiện chiếm tới 53% tổng lượng ghế toàn khu vực và là động lực chính của du lịch nội vùng Đông Nam Á.
Bản tin của cơ quan hàng không Liên Hợp Quốc hôm 9/4 chỉ ra rủi ro về sức khỏe tâm lý của nhân viên hàng không tại các khu vực xung đột đã được nâng mức báo động "nguy hại đến an toàn bay". Nhân viên hàng không làm việc gần các vùng xung đột thường xuyên gặp phải tình trạng căng thẳng, lo âu và mệt mỏi ở mức độ cao, cả dưới mặt đất lẫn trên không.
Ông Ron Hay, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Phi công Hàng không Quốc tế (IFALPA), dẫn chứng trường hợp các thành viên phi đoàn tại Beirut, Lebanon. "Đường từ sân bay về nhà họ đã bị trúng bom hoàn toàn, họ thậm chí không biết làm cách nào để có thể về nhà an toàn sau chuyến bay".
Theo ông Ron Hay, các phi công trên toàn cầu đang đối mặt với áp lực tâm lý nặng nề. Nhiều người lo ngại sẽ phải chịu các hình thức kỷ luật nghiêm khắc nếu từ chối nhiệm vụ do lo ngại về an toàn. Một số người sợ bị sa thải, số khác đối mặt với việc bị cắt thu nhập. Hãng bay có thể không đuổi việc phi công, nhưng quản lý cảnh cáo nếu không bay, sẽ không được trả lương.
"Nỗi sợ bị trừng phạt đang ngầm tồn tại", ông Hay chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Reuters. Các phi công từ Lebanon đến Ấn Độ đều bày tỏ sự bất an trước các điều kiện bay khó lường, nơi không phận có thể đóng cửa bất cứ lúc nào do các cuộc tấn công bằng tên lửa hoặc máy bay không người lái (UAV).
Dù từ chối nêu đích danh các hãng bay liên quan, ông Hay khẳng định đây là minh chứng cho sự thiếu hụt "văn hóa an toàn tích cực", nơi phi công vốn được khuyến khích lên tiếng về các rủi ro. Tình trạng này được cho là đã tồn tại từ lâu tại khu vực Trung Đông và càng trở nên tồi tệ hơn do cuộc xung đột hiện tại.
Ngay cả khi có lệnh ngừng bắn, Cơ quan An toàn hàng không liên minh châu Âu (EASA) vẫn gia hạn lệnh cấm các hãng hàng không châu Âu bay qua không phận một số quốc gia vùng Vịnh, bao gồm UAE và Qatar, cho đến ngày 24/4. Trái lại, các hãng bay từ Dubai, Doha và Ấn Độ vẫn tiếp tục hoạt động.
Nhiều hãng hàng không lớn tại vùng Vịnh khẳng định luôn ưu tiên an toàn và vận hành qua các hành lang bay chuyên dụng đã được thỏa thuận với các cơ quan quản lý. Trái lại, hầu hết phi công tại vùng Vịnh đều né tránh các câu hỏi liên quan đến điều kiện làm việc, trong bối cảnh xuất hiện nhiều lo ngại về các hình thức kỷ luật từ phía hãng bay.
Trước những diễn biến phức tạp, Chủ tịch Liên đoàn phi công quốc tế nhấn mạnh các hãng bay phải tôn trọng quyền quyết định tuyệt đối của phi công đối với an toàn chuyến bay.
Tại Ấn Độ, nhóm phi công thành viên của IFALPA đã gửi thư lên cơ quan quản lý hàng không dân dụng nước này, gọi việc Air India tiếp tục khai thác các chuyến bay đến khu vực vùng Vịnh là "mối lo ngại nghiêm trọng". Họ kêu gọi đình chỉ các hoạt động này cho đến khi một báo cáo đánh giá rủi ro tập trung được thực hiện.
Phía Air India cho biết đã thuê các chuyên gia tư vấn rủi ro để giám sát độ an toàn hàng ngày, trong khi cơ quan quản lý hàng không Ấn Độ vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức.
Những người thường xuyên đi máy bay cho biết việc chọn sai chỗ ngồi có thể âm thầm phá hỏng chuyến đi như liên tục bị làm phiền, bỏ lỡ suất ăn, khó tìm tư thế thoải mái.
Hàng ghế đầu tiên được các chuyên gia du lịch Mỹ khuyến cáo nên tránh là hai ghế cạnh cửa sổ của hàng ghế giữa (thường là ghế A và F hoặc K). Với các máy bay thân hẹp, một lối đi, số hàng ghế khoảng 30-45 hàng.
Máy bay thân rộng hai lối đi, số lượng hàng ghế có thể hơn 50. Hành khách có thể dựa vào sơ đồ chỗ ngồi từng loại máy bay sẽ đi để chọn vị trí thích hợp.
Andrea Platania, chuyên gia du lịch tại nền tảng đưa đón sân bay có trụ sở tại Mỹ và châu Âu Transfeero, cho biết tiếp viên thường phục vụ đồ ăn từ hai đầu máy bay. Hành khách ngồi ở những hàng ghế giữa có thể gặp tình trạng suất ăn, đồ uống mình thích đã hết khi đến lượt.
Ví dụ suất ăn cung cấp trên máy bay thường gồm hai loại mỳ và cơm hoặc cơm gà và cơm bò để hành khách lựa chọn. Nếu các hành khách ở hai đầu máy bay đều chọn cơm gà, suất ăn khi đến các hàng ghế giữa sẽ hết và những người ngồi vị trí này chỉ còn một lựa chọn là cơm bò.
Hai ghế này thường xa nhà vệ sinh và sát cửa sổ. Do vậy, bạn thường phải đi qua hai hành khách để ra ngoài, điều này được đánh giá "khá bất tiện" do liên tục phải làm phiền người khác.
"Trên lý thuyết hai ghế này không tệ nhưng thực tế lại là những chỗ ngồi kém thuận lợi nhất", Andrea nói.
Hàng ghế giữa máy bay cũng thường trùng với vị trí cánh máy bay nên bị hạn chế tầm nhìn hơn các ghế cửa sổ khác.
Ghế hàng cuối
Hàng ghế này nằm gần nhà vệ sinh và gây nhiều phiền phức, như có mùi khó chịu và hành khách liên tục qua lại, khiến người ngồi ít có không gian riêng tư.
"Cảm giác như đang ngồi giữa hành lang thay vì không gian riêng của mình", Andrea nói thêm.
Hàng ghế cuối dựa lưng vào vách máy bay, không có khoảng trống để có thể ngả lưng nghỉ ngơi hoặc ngả ít khiến người ngồi hàng ghế này hầu như phải ngồi thẳng lưng suốt hành trình.
"Việc không thể ngả ghế tạo khác biệt rất lớn, bạn sẽ thấy mệt mỏi hơn nhiều sau khi hạ cánh", Andera nói.
Ngoài ra, hành khách ngồi ở những vị trí này thường là những người rời máy bay sau cùng, điều này có thể gây rắc rối nếu cần nhanh chóng nối chuyến bay tiếp theo.
Ngoài hai hàng ghế trên, chuyên gia du lịch người Mỹ Kelly Magyarics cũng chia sẻ các ghế phù hợp với từng nhu cầu của hành khách.
Với những hành khách thường xuyên muốn sử dụng nhà vệ sinh, ghế cạnh lối đi là lựa chọn hàng đầu. Những người thích ngắm cảnh, ghế cạnh cửa sổ là gợi ý phù hợp.
"Nếu bạn bay nối chuyến, bạn nên chọn ghế cạnh lối đi gần cửa ra máy bay", Kelly nói vì vị trí này giúp hành khách rời máy bay nhanh nhất, sau mỗi khoang thương gia.
Bản thân Kelly nếu có cơ hội sẽ thường chọn hàng ghế cạnh lối thoát hiểm vì có chỗ để chân rộng rãi do trước mặt là khoảng trống.
Kelly cũng thường chọn ghế đầu tiên, sau khoang thương gia. Phía trước hàng ghế này là vách ngăn nên khách có khoảng không để chân rộng rãi hơn. Khách ngồi sát cửa sổ hàng này có thể đi lại thoải mái mà không sợ ảnh hưởng đến những người ngồi cùng dãy và cũng không bị khách ngồi trước ngả ghế làm phiền.
Tuy nhiên, vị trí này có một nhược điểm: không có ghế phía trước để đặt túi xách bên dưới nên hành khách buộc phải để hành lý xách tay lên cabin trên đầu. Mỗi lần đặt chỗ ngồi này, Kelly thường cố gắng lên máy bay sớm để giành chỗ để đồ trong khoang hành lý phía trên.
Khi bay cùng người khác như chồng, vợ hoặc con cái, Kelly gợi ý hành khách nên chọn hai ghế cạnh lối đi.
Với vị trí song song này, khoảng cách giữa hai người đủ hẹp để trò chuyện và cũng đủ rộng để mỗi người có không gian cá nhân riêng. Một mẹo khác cũng được cô áp dụng, nhưng được đánh giá mạo hiểm hơn, đặt ghế cửa sổ và ghế ngoài cùng, bỏ trống ghế giữa. Trên nhiều chuyến bay vắng người, hành khách sẽ có cơ hội được ngồi hai người một dãy và không có ai ngồi ghế giữa làm phiền.
