Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.
Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.
Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.
Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.
Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.
Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì “đốt tiền” và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.
Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, Xiaomi và Li Auto.
Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.
Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. “Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế”, bà nói.
Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.
Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec – công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới – giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.
Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran – những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.
Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.
Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á – lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.
Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. “Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao”, ông Chen nói.
Vào lúc 3h sáng 8-4 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán tháng 3-2026.
FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mới nổi thứ cấp. Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của tổ chức này bắt đầu từ tháng 9-2026 và hoàn tất một năm sau đó.
Tại sự kiện Investor Day, ông Đặng Thanh Tùng - Giám đốc nghiệp vụ tại Dragon Capital - đánh giá việc dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường chắc chắn xảy ra, khi Việt Nam được chính thức đưa vào rổ chỉ số của tổ chức này.
Ông Tùng cho biết có rất nhiều quỹ thụ động theo dõi và đầu tư theo rổ chỉ số FTSE Emerging Markets Index. Những quỹ này sẽ buộc phải giải ngân khi Việt Nam vào danh sách. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao, góp phần định hình mặt bằng dòng tiền dài hạn cho thị trường.
Ngoài ra, một số quỹ chủ động cũng đã mua dần vào thị trường Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh sau đợt điều chỉnh vừa qua định giá về mức tương đối hấp dẫn. Trước đó, định giá thị trường Việt Nam cũng đã hấp dẫn với khối ngoại.
Chuyên gia Dragon Capital nhận định các yếu tố biến động bên ngoài có thể tác động đến Việt Nam. Nhưng tốc độ tăng trưởng xấp xỉ 2 chữ số là mức đáng ghen tị với nhiều quốc gia trên thế giới.
"Các quỹ đầu tư tìm kiếm các nước có tăng trưởng kinh tế cao, từ đó tác động đến các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán", ông Tùng chia sẻ.
Trên thực tế, từ đầu năm tới nay khối ngoại vẫn bán ròng và mạnh vào tháng 3 do yếu tố địa chính trị xảy ra. Hầu như tất cả thị trường đều bị rút vốn, không riêng Việt Nam. Nhóm nhà đầu tư ngoại tạm thời rút vốn và cần thời gian để đánh giá tình hình.
Tuy nhiên, nếu loại bỏ tháng 3, khối ngoại đã quay trở lại mua ròng một số phiên trong 2 tháng đầu năm. Điều này cho thấy dòng vốn ngoại hứng thú với thị trường Việt Nam.
Ông Tùng cho biết một số thị trường khi được đưa vào rổ của FTSE Russell đều có đà tăng 2 con số, dù tăng trưởng kinh tế không ở mức cao. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo đạt 2 chữ số và chứng khoán được nâng hạng, chuyên gia này kỳ vọng thị trường có thể tăng "bằng lần".
Chuyên gia Dragon Capital nhấn mạnh FTSE Russell chỉ là bước đầu trên lộ trình phát triển của thị trường. Ông kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng bởi MSCI trước năm 2030, đồng thời cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức "Điểm đầu tư" (tiếng Anh: Investment grade).
Dựa vào phân tích kỹ thuật, Chứng khoán Vietcap đánh giá diễn biến cung cầu cho thấy VN-Index có điều kiện tăng điểm vào đầu phiên 8-4. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng vẫn đối mặt với khả năng bị bán trở lại tại vùng giá cao đầu phiên. Điều này sẽ khiến chỉ số biến động mạnh với biên độ dự báo trong vùng 1.650 - 1.710 điểm.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định thị trường chưa ghi nhận phản ứng hồi phục mạnh tại MA(200), vùng hỗ trợ quan trọng kể từ phiên giảm ngày 23-3. Dù vậy, việc đà giảm chững lại, biên độ dao động thu hẹp dần và thanh khoản tiếp tục suy giảm cho thấy dấu hiệu cạn cung.
Bên cạnh đó, thông tin về kết quả đánh giá nâng hạng dự kiến có thể đóng vai trò là chất xúc tác cho nhịp hồi phục của chỉ số. Tuy nhiên, tình hình leo thang đối với chiến sự tại khu vực Trung Đông vẫn đang là "cơn gió ngược" tác động tới thị trường hiện tại.
Trong bối cảnh hiện tại, thị trường đã thỏa mãn một trong hai điều kiện đề ra trước đó là giữ vững MA(200). Yếu tố còn lại cần được xác nhận là sự lan tỏa rõ ràng hơn của dòng tiền, đặc biệt ở nhóm vốn hóa lớn sau thông tin nâng hạng. Khi cả hai điều kiện cùng hội tụ, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỉ trọng hoặc mở vị thế mới.
Với quan điểm thận trọng hơn, Chứng khoán Vietcombank khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì tỉ trọng danh mục ở mức an toàn. Nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp rung lắc của thị trường để cân nhắc giải ngân từng phần, tập trung chủ yếu vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và thuộc các nhóm ngành đang thu hút dòng tiền như ngân hàng, bán lẻ và chứng khoán.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiềm ẩn nhiều biến động do tình hình địa chính trị tại Trung Đông, việc hoàn thành nâng công suất tái hóa kho LNG nhằm đáp ứng yêu cầu cấp khí cho phát điện mùa khô để khẳng định năng lực chủ động, linh hoạt trong đảm bảo nguồn cung trong nước, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Theo đó, ngày 2-4, chi nhánh logistics - đơn vị trực thuộc PV Gas đã phối hợp cùng các bên liên quan hoàn thành chương trình chạy thử nâng công suất tái hóa kho LNG Thị Vải, sau các đợt triển khai vào ngày 18 đến 19-3 và 1 đến 2-4.
Kết quả cho thấy hệ thống vận hành an toàn, ổn định ở mức 288 tấn/giờ (so với công suất thiết kế ban đầu 171 tấn/giờ), tương đương khoảng 9,5 triệu sm³/ngày, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện vận hành.
PV Gas cho hay toàn bộ hệ thống đã được kiểm định, đánh giá theo tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế, với sự giám sát của tổ chức đăng kiểm DNV.
Việc nâng công suất giúp PV Gas gia tăng đáng kể năng lực cấp khí, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu huy động cho các nhà máy điện theo điều độ của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) trong cao điểm mùa khô.
Đơn vị có thị phần cung cấp khí lớn nhất nước cho hay, việc vận hành kho LNG Thị Vải ổn định ở mức công suất cao hơn thiết kế ban đầu đòi hỏi trình độ kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành cao. Việc chạy thử được duy trì giám sát liên tục 24/7, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các thông số vận hành then chốt như nhiệt độ, áp suất, độ rung và chuyển vị thiết bị.
Việc nâng công suất kho LNG Thị Vải có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu tiềm ẩn rủi ro. Hạ tầng này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung cấp khí, góp phần đảm bảo nguồn nhiên liệu ổn định cho sản xuất điện tại khu vực Đông Nam Bộ.
Với nền tảng hạ tầng ngày càng hoàn thiện, năng lực vận hành được khẳng định và khả năng thích ứng linh hoạt, PV Gas tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong ngành công nghiệp khí Việt Nam, góp phần đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng của nền kinh tế.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã có văn bản hỏa tốc gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các địa phương có đường biên giới, yêu cầu tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Công văn của bộ này phát đi trong bối cảnh có nguy cơ thất thoát nguồn cung và mất an toàn cháy nổ từ hoạt động thu gom, vận chuyển xăng dầu trái phép qua biên giới theo thông tin phản ánh từ một số phương tiện thông tin đại chúng.
Theo đó, Bộ Công Thương cho hay xung đột quân sự tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Chính phủ và Bộ Công Thương đã chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Vì vậy, thực hiện Chỉ thị số 06 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, cơ quan quản lý đã phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành thị trường xăng dầu, từ dự báo cung cầu, điều tiết nguồn hàng đến tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh.
Dù vậy, thời gian gần đây, một số thông tin phản ánh tình trạng các cá nhân, tiểu thương tại khu vực cửa khẩu, đặc biệt tại Lao Bảo (Quảng Trị), có dấu hiệu thu gom xăng dầu từ các cửa hàng bán lẻ.
Theo những thông tin này, các đối tượng tiến hành cải tạo phương tiện vận chuyển, lắp thêm thùng chứa nhiên liệu để đưa xăng dầu sang nước láng giềng tiêu thụ nhằm hưởng chênh lệch giá.
Cơ quan quản lý cho rằng các hành vi nêu trên, nếu không được kiểm soát kịp thời, có nguy cơ gây thất thoát nguồn cung trong nước, đồng thời tiềm ẩn rủi ro mất an toàn cháy nổ trong quá trình vận chuyển và lưu trữ.
Vì vậy, Bộ Công Thương đề nghị các lực lượng chức năng liên quan chủ trì, phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan và bộ đội biên phòng để giám sát hoạt động tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu.
Ngoài ra, trên các tuyến đường bộ, đường thủy, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi găm hàng hoặc bán với số lượng lớn cho các đối tượng có dấu hiệu thu gom xuất lậu.
Bên cạnh đó, các địa phương cần thiết lập đường dây nóng nhằm tiếp nhận phản ánh của người dân về các điểm tập kết xăng dầu trái phép, đồng thời tăng cường vận động các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ký cam kết không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.
Bộ Công Thương cho rằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ thị trường xăng dầu tại khu vực biên giới, bảo đảm nguồn cung trong nước và giữ vững ổn định thị trường trong bối cảnh nhiều biến động.