Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi “xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt”.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là “trời trong sáng”. Dưới góc độ ngôn ngữ, “thanh” trong tiết Thanh minh mang nghĩa là “sạch sẽ” hay “trong lành”, không phải thanh mang nghĩa là “màu xanh lam”. Trong khi đó, “minh” mang nghĩa là “tươi sáng”.
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Bánh mì Việt Nam: Từ ổ bánh giá 5.000 đồng đến tiệm được Michelin vinh danh
Năm 2026 đánh dấu 15 năm "bánh mì Việt Nam" được đưa vào từ điển Oxford, hệ thống từ điển tiếng Anh uy tín hàng đầu thế giới do Nhà xuất bản Đại học Oxford phát hành, như một danh từ riêng, được đánh giá "bánh mì là loại sandwich ngon nhất thế giới".
Gần đây nhất, trong bảng xếp hạng 100 món ngon nhất Đông Nam Á do tạp chí ẩm thực Taste Atlas vừa công bố có nhiều món của Việt Nam. Trong đó có món bánh mì heo quay đứng vị trí thứ 2.
Có thể nói, món bánh mì đã trở thành niềm tự hào ẩm thực, văn hóa của người dân Việt Nam, là món ăn "ruột" quen thuộc không thể thiếu với nhiều người. Hãy cùng tìm hiểu những câu chuyện về bánh mì Việt Nam từng gây sốt trong giới ẩm thực trong những năm gần đây.
Không phải ai cũng biết Bánh Mì Nếm, một tiệm bánh mì Việt Nam hiếm hoi tại Hồng Kông mới mở hồi năm 2024 từng gây sốt khi là tiệm bánh mì Việt Nam đầu tiên và duy nhất trên thế giới được vào danh sách Michelin Selected danh giá.
Chị Kiki Phụng, tên thật là Đặng Kiên Di (40 tuổi), người phụ nữ Việt Nam có gần 2 thập kỷ sống ở Hồng Kông chính là người đứng sau thương hiệu Bánh Mì Nếm nổi tiếng, nằm giữa khu Wan Chai sầm uất.
Sinh ra và lớn lên ở TP.HCM, bánh mì đã quá đỗi quen thuộc với chị Kiki Phụng và người phụ nữ chọn bắt đầu bằng món ăn này để giới thiệu về ẩm thực Việt. Hương vị của Bánh Mì Nếm cũng là hương vị của những ổ bánh mì Sài Gòn trong ấn tượng và ký ức của chị.
Sau khi được vinh danh ở hạng mục Best Vietnamese Restaurant ở giải thưởng Foodie Forks 2025 tại Hong Kong, một trong những giải thưởng ẩm thực danh giá cũng như nhận được sự công nhận của Michelin Guide, tiệm bánh nổi tiếng khắp xứ Cảng Thơm cũng như gây sốt trong cộng đồng yêu ẩm thực Việt.
Chỉ với 5.000 đồng/ổ, gánh bánh mì của cụ bà U.90 Nguyễn Thị Ngang, còn gọi là bà Sáu được nhiều khách thương mến gọi là bánh mì "rẻ nhất Việt Nam". Từng chia sẻ trên Thanh Niên, bà Sáu cho biết gánh bánh mì của mình được mở để nuôi 3 người con trai, khi tuổi bà cũng đã độ tứ tuần.
Thời đó, mỗi ổ bà bán chỉ chừng 100 đồng, nếu bà nhớ không lầm. Qua gần nửa thế kỷ, hàng bánh vẫn chỉ có giá 5.000 đồng. "Bà bán rẻ để cho công nhân, học sinh có cái mà ăn lót dạ buổi sáng trước khi đi làm, đi học chứ mắc quá thì cũng tội người ta, làm có bao nhiêu tiền đâu. Bà bán cũng có lời chứ sao không, nhưng mà lời không có nhiều, đủ để nuôi sống bà không để mấy đứa con phải lo, cũng có chút vốn để duy trì cái gánh này”, bà Sáu chia sẻ.
Cụ bà cũng nói thêm, nhiều lần, các con khuyên bà nghỉ bán vì quá cực. Nhưng nghĩ đến những người khách suốt bao nhiêu năm ủng hộ, nghĩ tới những người khó khăn cần đến ổ bánh mì vừa rẻ vừa ngon của bình, bà lại không đành lòng. Cứ vậy, bà quyết bán đến khi nào không còn sức nữa thì thôi.
Ở TP.HCM có nhiều tiệm bánh mì bình dân nửa thế kỷ nổi tiếng, được nhiều thực khách biết tới như tiệm bánh mì Hai Lành ở phường An Lạc (Q.Bình Tân cũ), bánh mì bà Cúc trước chợ An Đông thuộc phường An Đông (Q.5 cũ), bánh mì Cô Điệp ở phường Bảy Hiền (Q.Tân Bình cũ)...
Tiệm bánh mì Hai Lành là tiệm bánh mì của gia đình bà Võ Thị Lành nằm trên đường Tỉnh lộ 10, nổi tiếng với câu chuyện bà chủ bán bánh mì hơn nửa thế kỷ, tiết kiệm dành dụm mua 9 căn nhà Sài Gòn cho bà và các em.
Trong khi đó, tiệm bánh mì Cô Điệp cũng nổi tiếng với câu chuyện bà Nguyễn Ngọc Điệp, chủ tiệm bánh mì từ năm 10 tuổi đã theo mẹ bán bánh mì để mưu sinh. Năm 1986, vì muốn kế thừa nghề của mẹ, cũng là để có thêm thu nhập trang trải nên bà quyết định mở bán bánh mì, tới nay, ngót nghét 40 năm.
Có một điều đặc biệt ở bà Điệp, chính là việc bà kiên quyết nói không với điện thoại, internet vì… không thích. Ai muốn gặp hoặc liên hệ với bà chỉ có thể tới gặp trực tiếp hoặc liên hệ thông qua người thân.
Bên cạnh đó, những tiệm bánh mì như Bảy Hổ, Như Lan, Hòa Mã, Tăng… đều là những thương hiệu lâu đời đã quá đỗi quen thuộc, thu hút đông đảo thực khách trong và ngoài nước. Bạn ấn tượng với những tiệm bánh mì Việt Nam nào hay có những tiệm bánh mì "ruột" nào thú vị? Hãy chia sẻ với chúng tôi trong phần bình luận bên dưới.
