Theo định hướng của đề án, mục tiêu cốt lõi là giúp người dân được tiếp cận ít nhất một lần khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc phù hợp mỗi năm, trên cơ sở tuổi, yếu tố nguy cơ và đặc điểm từng nhóm đối tượng.
Với quy mô dân số khoảng 15 triệu người, TP.HCM có mạng lưới y tế rộng, gồm hệ thống bệnh viện trung ương, bệnh viện thành phố, bệnh viện ngoài công lập, trạm y tế, phòng khám tư nhân và mạng lưới cấp cứu ngoại viện.
Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức chương trình khám sức khỏe và khám sàng lọc trên quy mô lớn. Tuy nhiên theo đánh giá của ngành y tế, các hoạt động hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu đồng bộ, dữ liệu chưa liên thông đầy đủ và chưa có cơ chế tài chính ổn định để duy trì lâu dài.
Một số chương trình đã có kết quả tích cực. Cụ thể, trong giai đoạn 2016 – 2020, hơn 267.000 trẻ sơ sinh trên địa bàn đã được sàng lọc, qua đó phát hiện hơn 1.600 trường hợp mắc bệnh bẩm sinh để can thiệp sớm. Chương trình quản lý dữ liệu sức khỏe học sinh cũng đã ghi nhận hơn 2,33 triệu hồ sơ, đạt trên 90% tổng số học sinh.
Dù vậy vẫn còn nhiều “khoảng trống” trong hệ thống chăm sóc sức khỏe định kỳ. Nhóm trẻ từ 24 tháng đến dưới 18 tuổi không đi học gần như chưa được quản lý sức khỏe định kỳ một cách hệ thống.
Với sinh viên, việc khám sức khỏe định kỳ còn mang tính hình thức ở nhiều nơi. Ở nhóm người lao động, nhất là lao động phi chính thức, khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế.
Trong khi đó, với người cao tuổi, chương trình khám đã được triển khai nhưng tỉ lệ tham gia chưa ổn định; kết quả cho thấy mô hình bệnh tật không lây nhiễm khá rõ, với tỉ lệ tăng huyết áp và đái tháo đường ở mức cao.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, PGS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết theo dự thảo đề án, TP.HCM sẽ không tổ chức theo cách toàn bộ người dân cùng thực hiện một gói khám giống nhau. Thay vào đó, chương trình được thiết kế theo các lớp dịch vụ khác nhau, gồm khám sức khỏe định kỳ cơ bản, khám sàng lọc nguy cơ và sàng lọc bệnh theo dân số mục tiêu.
Ở lớp đầu tiên, thành phố xây dựng các gói khám sức khỏe cơ bản theo nhóm tuổi và đối tượng.
Trẻ sơ sinh được sàng lọc sớm để phát hiện một số bệnh bẩm sinh. Trẻ nhỏ dưới 24 tháng tuổi được theo dõi tăng trưởng, phát triển và tiêm chủng theo các mốc tuổi.
Trẻ em và học sinh được khám định kỳ, kết hợp đánh giá thể lực, thị lực, răng miệng và một số vấn đề sức khỏe học đường.
Với người trưởng thành, thành phố dự kiến tổ chức các gói phù hợp cho các nhóm như người lao động, sinh viên, phụ nữ mang thai, người chuẩn bị kết hôn và các nhóm dân cư chưa có dữ liệu khám hợp lệ.
Người cao tuổi là nhóm ưu tiên với các nội dung tập trung vào bệnh mạn tính không lây, đánh giá chức năng và theo dõi nguy cơ sức khỏe lâu dài.
Ở lớp thứ hai, thành phố tổ chức các gói khám sàng lọc nguy cơ đối với một số bệnh và tình trạng sức khỏe phổ biến.
Ở lớp thứ ba, một số chương trình tầm soát sẽ được triển khai theo dân số mục tiêu và theo lộ trình, như ung thư cổ tử cung, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút, lao ở nhóm nguy cơ và từng bước mở rộng thêm một số nội dung khác khi đủ điều kiện chuyên môn và nguồn lực.
Nguyên tắc của chương trình là không làm dàn trải, mà phải có dân số đích, có tuyến chẩn đoán xác định, có theo dõi sau sàng lọc và có dữ liệu quản lý xuyên suốt.
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là chương trình không đặt mục tiêu buộc toàn bộ người dân phải làm lại từ đầu một gói khám mới trong mỗi năm.
Song song đó, TP.HCM định hướng triển khai khám phi địa giới hành chính. Nghĩa là người dân có thể tiếp cận dịch vụ tại cơ sở y tế thuận tiện trong mạng lưới đủ điều kiện, thay vì bị bó buộc theo nơi cư trú.
Cụ thể, 2 bên phối hợp phát triển chuỗi nội dung y khoa dễ hiểu trên nền tảng số, tập trung vào những chủ đề được người dân quan tâm như: Bệnh lý thường gặp theo độ tuổi, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mẹ và bé, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhận diện và quản lý các bệnh lý mạn tính, chủ động phòng bệnh truyền nhiễm… Các nội dung này sẽ do đội ngũ bác sĩ và chuyên gia y tế thực hiện với cách diễn giải dễ hiểu, phù hợp nhiều đối tượng.
Tại sự kiện, Long Châu cùng Bệnh viện FV đã thống nhất các trụ cột hợp tác chiến lược, cùng nâng cao nhận thức người dân về phòng bệnh chủ động, phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Sự hợp tác này giúp người dân tiếp cận thông tin y khoa chính xác, từ đó có cơ sở lựa chọn các phương pháp điều trị hiện đại, dựa trên bằng chứng khoa học.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail, kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, chia sẻ: “Trong bối cảnh hiện nay, việc phòng bệnh sớm đang ngày càng trở nên thiết yếu trong cộng đồng. Gánh nặng các bệnh không lây nhiễm và chuyển hóa ở Việt Nam cũng đang rất lớn vì sự già hóa dân số. Với lợi thế mạng lưới phủ rộng khắp cả nước, chúng tôi kỳ vọng các kiến thức y khoa, chương trình nâng cao sức khỏe sẽ được lan tỏa sâu rộng đến cả người dân ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn trong tiếp cận chăm sóc thiết yếu. Đây là cam kết dài hạn của Long Châu hướng đến thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận y tế”.
Trong hợp tác này, Bệnh viện FV sẽ đảm nhận vai trò đối tác về chuyên môn với đội ngũ hơn 250 chuyên gia, bác sĩ giàu năng lực. Còn Long Châu phát huy lợi thế với mạng lưới rộng khắp trên khắp cả nước cùng nền tảng công nghệ hiện đại - trở thành “điểm chạm” đầu tiên lan tỏa các thông tin sức khỏe nhanh chóng, gần gũi đến người dân.
Bà Nguyễn Thị Lệ Thu, Giám đốc Tiếp thị - Phát triển kinh doanh, Bệnh viện FV, cho hay: “Một trong những nguyên tắc của Bệnh viện FV là ‘Viết cho mọi người đọc, nói cho mọi người nghe’. Bệnh viện mong muốn có thể chia sẻ nhiều kiến thức y khoa hiện đại, hữu ích không chỉ cho riêng cộng đồng y khoa mà còn cho mọi người dân. Với vai trò là đối tác chiến lược, Bệnh viện FV cũng sẵn sàng hỗ trợ Long Châu về chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế, cùng nhau mang đến những giải pháp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân”.
Bên cạnh đó, Long Châu và Bệnh viện FV cũng xây dựng chương trình hỗ trợ khách hàng, giúp các gia đình dễ dàng tiếp cận các giải pháp chăm sóc, dự phòng và điều trị chuyên sâu. Đây là những bước đi cụ thể hướng đến giảm rào cản chi phí, tăng cơ hội chăm sóc hiện đại, an toàn và dựa trên nền tảng khoa học từ sớm cho mọi người.
Ngày 15-4, Công an tỉnh Gia Lai cho biết Phòng Cảnh sát kinh tế vừa phối hợp với Sở Y tế tỉnh Gia Lai và Công an xã Bình Dương kiểm tra đột xuất cơ sở do N.T.U.N. (27 tuổi) làm chủ, thực hiện pha trộn các sản phẩm mỹ phẩm, kem dưỡng da các loại.
Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở đang sản xuất, kinh doanh 4 loại mỹ phẩm gồm: kem body ủ lạnh siêu trắng 350g, kem body ủ lạnh siêu trắng 500g, bột lá tắm bà đẻ, kem cốt.
Cơ sở sản xuất này có diện tích khoảng 150m2, quy trình sản xuất hoàn toàn thủ công trên nền gạch, không có các biện pháp đảm bảo tiêu chuẩn an toàn.
Cụ thể, cơ sở này sử dụng các loại thau để chứa nguyên liệu sản xuất với thành phần chính là bột gạo. Từ đó phối trộn với các loại hóa chất, mỹ phẩm khác được mua trôi nổi trên thị trường, bao gồm những sản phẩm có chữ Trung Quốc không có nhãn phụ.
Sau đó cơ sở phối trộn và đóng chai, lọ theo khối lượng, dán nhãn thành các sản phẩm để kinh doanh qua các nền tảng trực tuyến, sàn thương mại điện tử.
Đoàn kiểm tra xác định cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm của N.T.U.N. có các hành vi vi phạm gồm: sản xuất mỹ phẩm khi chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm; đưa các sản phẩm mỹ phẩm ra lưu thông trên thị trường khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm; kinh doanh mỹ phẩm không có hồ sơ thông tin sản phẩm.
Tại buổi kiểm tra, đoàn kiểm tra đã thu giữ 3 mẫu sản phẩm gồm kem body ủ lạnh siêu trắng 350g, kem body ủ lạnh siêu trắng 500g, bột lá tắm bà đẻ để phân tích, đánh giá chất lượng sản phẩm.
Ngoài ra đoàn kiểm tra cũng thu giữ toàn bộ "kem trộn" thành phẩm và các loại nguyên liệu dùng để sản xuất. Đồng thời yêu cầu cơ sở ngừng ngay hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm để làm rõ.
Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.
Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.
Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.
Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.
Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 - 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.
Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.
Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.
Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.
Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.
Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.
