Một thay đổi đáng chú ý trong cách sử dụng xe điện vừa được hãng pin lớn nhất thế giới CATL công bố: chủ xe không chỉ tiêu tiền cho việc sạc, mà còn có thể kiếm tiền thông qua các trạm đổi pin.
Thông tin được đưa ra tại sự kiện CATL Tech Day ngày 21-4, khi hãng này giới thiệu mạng lưới tích hợp giữa sạc siêu tốc và đổi pin. Điểm mới nằm ở cơ chế cho phép người dùng “bán” phần điện năng đã sạc vào giờ cao điểm cho trạm đổi pin.
Theo đó, toàn bộ các trạm đổi pin Chocolate (dành cho ô tô) và Qiji (dành cho xe tải hạng nặng) của CATL sẽ được trang bị tiêu chuẩn trụ sạc siêu tốc Shenxing.
Từ nửa cuối năm nay, người dùng dịch vụ đổi pin Chocolate có thể mang bộ pin đã sạc đầy đến trạm trong khung giờ điện đắt đỏ. Hệ thống sẽ nhanh chóng thay pin đã sạc đầy bằng một bộ pin khác có mức năng lượng thấp hơn. Phần chênh lệch giá điện sẽ được hoàn lại cho chủ xe.
Theo CATL, thu nhập mỗi ngày từ cơ chế này có thể đạt khoảng 40 nhân dân tệ (hơn 154.000 đồng), đủ để bù chi phí thuê pin. Hãng mô tả đây là bước chuyển từ mô hình “trả tiền để sạc” sang “có thể kiếm tiền từ năng lượng”.
Về vận hành, toàn bộ quá trình đổi pin diễn ra trong khoảng 100 giây nhờ hệ thống robot tự động. Chủ xe thực chất đang cung cấp lượng điện có giá trị cao (giờ cao điểm) cho hệ thống, và nhận lại lượng điện có giá trị thấp hơn, phần chênh lệch trở thành thu nhập.
Hãng hiện đã xây dựng 1.470 trạm đổi pin tại 99 thành phố ở Trung Quốc, tạo nền tảng để triển khai cơ chế “kiếm tiền từ pin” trên diện rộng.
Ngoài yếu tố tài chính, CATL cho rằng mô hình đổi pin còn mang lại lợi thế về hiệu quả năng lượng. So với các hệ thống sạc có tích hợp pin lưu trữ, giải pháp đổi pin chỉ cần một lần chuyển đổi điện năng từ lưới điện vào xe, giúp giảm tổn thất đáng kể. CATL cho biết giải pháp của mình giúp giảm hơn 13 điểm phần trăm tổn thất điện năng so với các hệ thống sạc siêu nhanh tích hợp lưu trữ.
Theo tính toán, với mỗi 100kWh điện từ lưới, hệ thống này có thể cung cấp thêm khoảng 13kWh cho xe so với giải pháp truyền thống, tương đương tăng thêm 65 – 120km quãng đường di chuyển tùy từng mẫu xe.
Song song đó, CATL cũng giới thiệu pin thay thế Chocolate 26# sử dụng kiến trúc điện áp cao 800V. Phiên bản đầu tiên có dung lượng 75kWh, và sẽ có thêm các biến thể lớn hơn trong tương lai, phù hợp với xe phân khúc B và C.
Triết lý của hệ thống đổi pin này là “phân bổ năng lượng theo nhu cầu”. Người dùng có thể sử dụng pin nhỏ cho nhu cầu đi lại hằng ngày và đổi sang pin lớn khi cần đi xa, thay vì phải gánh chi phí sở hữu pin dung lượng lớn suốt vòng đời xe. Ngoài ra người dùng thuê pin còn được hưởng bảo hành và nâng cấp trọn đời, giảm lo ngại về chai pin và mất giá xe.
Trong thời gian tới, CATL dự kiến triển khai hai loại trạm gồm trạm tích hợp tiêu chuẩn và trạm trải nghiệm tại đại lý 4S, phù hợp với đô thị, cao tốc và nhu cầu lái thử.
Hãng đặt mục tiêu xây dựng 4.000 trạm sạc – đổi pin vào cuối năm 2026, phủ sóng 190 thành phố cùng hệ thống cao tốc. Xa hơn, đến năm 2028, CATL kỳ vọng thiết lập hơn 100.000 cơ sở hạ tầng năng lượng dùng chung.
Các đối tác đầu tiên tham gia hệ sinh thái này gồm Changan, Chery, GAC, Seres, SAIC-GM-Wuling và BAIC. Hiện CATL đã hợp tác với 11 hãng xe trong lĩnh vực đổi pin, cho thấy tham vọng định hình lại cách sử dụng năng lượng trong kỷ nguyên xe điện.
Sự thay đổi, chuyển dịch về xu hướng chọn mua ô tô của khách hàng trên thế giới những năm gần đây đang khiến dòng xe sedan không còn được ưa chuộng và thịnh hành như trước. Việc không ít khách hàng mua ô tô mới chuyển sang lựa chọn các dòng ô tô gầm cao như SUV, Crossover hay MPV… khiến doanh số dòng xe sedan ngày càng bị thu hẹp.
Tuy nhiên, trong bối cảnh giá bán ô tô mới đang có xu hướng gia tăng, các quy định về tiêu chuẩn khí thải, tiết kiệm nhiên liệu ngày càng nghiêm ngặt cùng sự tăng trưởng của một số dòng sedan đang tồn tại trên thị trường… khiến nhiều hãng ô tô đang cân nhắc quay lại sản xuất dòng xe sedan.
Trong quý đầu tiên của năm 2026, Toyota Camry đã tạo bất ngờ tại thị trường Mỹ khi làm được điều mà trong khoảng 10 năm gần đây mẫu xe này chưa từng đạt được, đó là bán chạy nhất trong các dòng xe của Toyota tại Mỹ, vượt cả Toyota RAV4 vốn luôn thống trị thị trường. Cụ thể, doanh số Toyota Camry trong quý 1/2026 đạt 78.255 xe, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi RAV4 chỉ bán được 59.869 xe, giảm 48,1%. Công bằng mà nói, Toyota RAV4 đang trong giai đoạn chuyển đổi sang thế hệ mới, do đó ít nhiều ảnh hưởng đến nguồn cung.
Tuy nhiên, chính điều này giúp các nhà sản xuất ô tô bắt đầu nhận thấy một xu hướng mới. Dòng ô tô sedan truyền thống có thể sắp trở lại, thậm chí nhiều thương hiệu đang chú ý đến điều này.
Trong khoảng 10 năm qua, xe Crossover và SUV trở nên phổ biến vì nhiều lý do, bao gồm tính thực dụng, nhưng đáng chú ý nhất là vì chúng mang lại lợi nhuận cao hơn cho các nhà sản xuất ô tô. Các thương hiệu ô tô đã quảng bá rầm rộ các dòng xe Crossover, SUV đồng thời thuyết phục người mua rằng chúng rộng rãi hơn, tiện nghi hơn dòng sedan truyền thống. Tuy nhiên, chính những điều này lại khiến những chiếc SUV, Crossover ngày càng trở nên đắt đỏ, nhiều người khách hàng không đủ khả năng tài chính để sở hữu.
Theo Auto News, giá bán cao cùng với, các quy định về tiêu chuẩn khí thải, tiết kiệm nhiên liệu ngày càng nghiêm ngặt… là lý do khiến các giám đốc điều hành các nhà sản xuất ô tô hàng đầu như Ford, Nissan, Stellantis cũng như một số hãng xe khác đang xem xét quay lại phát triển, sản xuất dòng xe sedan. Ông Tiago Castro, Giám đốc tiếp thị và bán hàng của Nissan tại Mỹ cho rằng, việc quay lại phát triển dòng xe sedan có thể sẽ là quyết định không hề e ngại và đầy bất ngờ trong thời gian tới. Đây là cơ hội để kết nối lại với nguồn gốc của thương hiệu.
Trong khi đó, chia sẻ với trang Car Design News, ông Ralph Gilles, Trưởng bộ phận thiết kế của Stellantis cho biết: "Rất nhiều người vẫn ưa chuộng xe sedan. Các nhà thiết kế trẻ lại muốn những chiếc hatchback giống như GTI của những năm 1980. Họ muốn một chiếc xe cá nhân vừa thú vị khi lái vừa tiện lợi khi sử dụng trong các khu đô thị. Điều này khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại về việc phát triển các dòng xe khác nhau".
Ngay cả Giám đốc điều hành của Ford, ông Jim Farley cũng phải thừa nhận thị trường xe sedan vẫn rất sôi động. Trong bài phát biểu tại Triển lãm ô tô Detroit diễn ra hồi tháng 1/2026, ông Jim Farley cho rằng: "Không phải là không có thị trường. Chỉ là chưa tìm ra cách để cạnh tranh và có lợi nhuận. Nhưng giờ đây, chúng tôi đã có cách. Cơ hội và các quy định mới có thể thúc đẩy mọi thứ vượt qua giới hạn".
Tại Mỹ, các nhà sản xuất ô tô từ lâu đã phản đối các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu mà họ cho là quá khó để đáp ứng (mục tiêu 50,4 mpg, khoảng 4,67 lít/100 km). Giờ đây, Chính phủ liên bang chuẩn bị nới lỏng các quy định (mục tiêu 34,5 mpg, khoảng 6,82 lít/100 km). Bên cạnh đó, một phần lý do giúp xe SUV, Crossover được các nhà sản xuất phát triển tại Mỹ là vì chúng có thể được phân loại là "xe tải hạng nhẹ". Cách phân loại đó cho phép chúng không phải đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải, tiêu thụ nhiên liệu như một chiếc xe hơi.
Tuy nhiên, các quy định mới về tiết kiệm nhiên liệu sẽ phân loại lại các mẫu xe SUV, Crossover thành xe chở khách, đặt các nhà sản xuất vào thế khó và có thể làm giảm động lực sản xuất các dòng xe SUV, Crossover. Khi đó, sẽ không quá bất ngờ khi các nhà sản xuất ô tô quay lại với dòng xe sedan.
Nối bước "đàn anh" Santa Fe, Hyundai Tucson cũng đang "rục rịch" mở bán phiên bản hybrid tại Việt Nam. Hiện một số đơn vị phân phối xe Hyundai hiện đã bắt đầu nhận đặt cọc với phiên bản xe lai xăng - điện này, cho thấy thời điểm trình làng chính thức thị trường không còn xa.
Trao đổi với PV Thanh Niên, nhân viên bán hàng của một đại lý xe Hàn Quốc tại TP.HCM xác nhận, phía đại lý này hiện đã bắt đầu nhận đặt cọc từ khách hàng quan tâm Hyundai Tucson Hybrid. Phiên bản này dự kiến sẽ được lắp ráp trong nước với một tùy chọn duy nhất, giá tạm tính trên 1 tỉ đồng. Nếu đúng kế hoạch, xe sẽ chính thức mở bán và bắt đầu bàn giao từ tháng 6.2026.
Việc bổ sung phiên bản hybrid được xem là bước đi tiếp theo của Hyundai trong chiến lược điện hóa dải sản phẩm tại Việt Nam. Trước đó, hãng đã giới thiệu phiên bản hybrid trên mẫu Santa Fe, hướng tới nhóm khách hàng ưu tiên khả năng tiết kiệm nhiên liệu nhưng chưa sẵn sàng chuyển sang xe thuần điện.
Ở các thị trường quốc tế, Hyundai Tucson Hybrid sử dụng hệ truyền động kết hợp giữa động cơ xăng tăng áp, dung tích 1.6 lít và mô-tơ điện; cho tổng công suất khoảng 226 mã lực. Xe đi kèm hộp số tự động 6 cấp, tùy chọn hệ dẫn động cầu trước hoặc 4 bánh toàn thời gian. Cấu hình này giúp cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu so với động cơ truyền thống, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng vận hành linh hoạt.
Về thiết kế, Tucson Hybrid không có nhiều khác biệt so với các phiên bản sử dụng động cơ đốt trong truyền thống đang bán tại Việt Nam. Mẫu crossover cỡ trung này vẫn giữ ngôn ngữ thiết kế góc cạnh, lưới tản nhiệt tích hợp dải đèn LED ban ngày ẩn và cụm đèn hậu kéo dài. Không gian nội thất nổi bật với màn hình kép, bảng đồng hồ kỹ thuật số và hệ thống giải trí trung tâm hiện đại.
Tại một số thị trường, Tucson Hybrid được trang bị gói công nghệ hỗ trợ lái nâng cao với nhiều tính năng như kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn, cảnh báo điểm mù hay phanh khẩn cấp tự động. Nếu giữ được cấu hình tương tự khi về Việt Nam, đây có thể là điểm cộng đáng chú ý trong bối cảnh người dùng ngày càng quan tâm đến yếu tố an toàn.
Dưới góc độ thị trường, sự xuất hiện của Tucson Hybrid phản ánh rõ xu hướng điện hóa đang lan sang phân khúc SUV, crossover cỡ trung, nhóm xe vốn đang rất được ưa chuộng và đóng góp doanh số lớn tại Việt Nam. Trước đó, đối thủ cạnh tranh với Tucson là Honda CR-V cũng đã được mở bán bổ sung các phiên bản hybrid. Trong khi, nhóm xe này trước đó cũng đã xuất hiện một số mẫu mã tiên phong, như Haval H6 Hybrid, BYD Sealion 6 hay Jaecoo J7 PHEV…
Không dừng lại ở đó, cuộc cạnh tranh trong thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên khi Mazda CX-5 Hybrid đã ra mắt toàn cầu và có khả năng được đưa về Việt Nam. Điều này cho thấy các hãng xe đang dần xem hybrid như một bước chuyển tiếp quan trọng trước khi tiến tới điện hóa hoàn toàn.
Thực tế, xu hướng này đã xuất hiện tại Việt Nam từ sớm, ở các phân khúc thấp hơn. Theo đó, nhóm SUV đô thị chứng kiến sự xuất hiện của Toyota Corolla Cross HEV từ năm 2020. Mẫu xe này đã nhanh chóng đạt thành công bước đầu nhờ doanh số tích cực. Ngoài Corolla HEV, Toyota cũng góp mặt thêm phiên bản hybrid của Yaris Cross. Trong khi, Honda cũng đón đầu xu hướng với phiên bản HR-V Hybrid. Ở phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ tầm giá trên dưới 600 triệu đồng cũng đã có Suzuki XL7.
Trở lại với trường hợp của Hyundai Tucson, nếu được Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) mở bán ngay giữa năm nay; theo nhiều chuyên gia, dư địa cạnh tranh cho mẫu xe Hàn Quốc vẫn rộng mở. Bởi nhìn chung, xe hybrid hiện vẫn là phân khúc còn tương đối mới tại Việt Nam. Mặc dù vậy, trong bối cảnh dung lượng còn hẹp, giá bán, cách định vị sản phẩm sẽ là những yếu tố then chốt.
Nếu mức giá thực tế đúng như tiết lộ của các nhân viên bán hàng tại một số đại lý (trên 1 tỉ đồng), mẫu xe Hàn Quốc sẽ nằm ở nhóm xe hybrid có giá tương đối cao trong phân khúc phổ thông. Điều này đồng nghĩa, Tucson sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ đến từ Nhật vốn được đánh giá cao về độ bền và khả năng giữ giá, và đã ít nhiều có chỗ đứng như Honda CR-V hybrid hay Toyota Innova HEV.
Bộ Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư mới, thay thế cho Thông tư 47/2024/TT-BGTVT. Theo kế hoạch, thời gian lấy ý kiến từ các cơ quan, đơn vị và bạn đọc diễn ra từ ngày 8.4.2026 đến hết 21.4.2026. Nếu được thông qua, đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa các quy định kiểm định cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng hiện nay.
"Điểm sáng" trong văn bản dự thảo lần này nằm ở khoản 5, điều 20, quy định về 13 trường hợp xe cơ giới cải tạo nhưng không phải lập hồ sơ thiết kế (cụ thể quy định từ điểm a đến điểm n). Theo đề xuất, các trường hợp này có thể phân thành 4 nhóm cải tạo, độ xe chính dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng.
Nhóm 1 tập trung vào các thiết bị hỗ trợ lái và an toàn (điểm a, m). Theo đó, xe được phép lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ bàn đạp phanh phụ trên xe tập lái thông qua liên kết cơ khí với bàn đạp chính. Tương tự, việc gắn thiết bị giám sát thời gian và quãng đường (DAT) hay hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe cũng được miễn hồ sơ thiết kế, miễn là hệ thống điện được kết nối an toàn qua cầu chì bảo vệ.
Nhóm thứ 2 liên quan đến cải tạo ngoại thất và trang bị phụ trợ (điểm b, d, g, n). Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép xe bán tải (pickup) lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ nắp thùng hàng, dù có thay đổi kích thước lòng thùng vượt quá sai số nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe. Các phụ kiện như giá nóc (lắp theo hướng dẫn nhà sản xuất), mui gió trên nóc ca-bin ô tô hay trang bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp trên xe tải thông dụng cũng được nới lỏng thủ tục, không đòi hỏi hồ sơ thiết kế phức tạp.
Nhóm 3 nói đến hệ thống đèn chiếu sáng và nhiên liệu (điểm k, c). Dự thảo đề xuất cho phép thay thế cụm đèn pha bằng loại khác đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, có công suất tương đương và không cần gia công thay đổi kết cấu xe. Ngoài ra, các xe đã cải tạo hệ thống nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc khí thiên nhiên nén (CNG) nay muốn tháo bỏ để trở về sử dụng hệ thống nhiên liệu nguyên bản của nhà sản xuất cũng sẽ được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Nhóm 4 liên quan đến kết cấu thùng hàng và hệ thống thủy lực (điểm đ, e, l, h, i). Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn hồ sơ cho việc lắp đặt, tháo bỏ thùng dầu và hệ thống ống thủy lực trên xe đầu kéo để phục vụ nâng hạ thùng hàng của sơ-mi rơ-moóc. Các trường hợp thay đổi vật liệu bọc lót thùng làm thay đổi khối lượng bản thân, thay đổi vị trí cửa xếp dỡ hàng hóa hoặc cắt giảm thể tích thùng hàng của xe tải tự đổ cho phù hợp quy chuẩn cũng được đơn giản hóa thủ tục.
Đặc biệt, xe có sai lệch thông số khối lượng so với đăng ký nhưng hình ảnh phù hợp với chứng nhận kiểm định gần nhất hoặc xe muốn hoàn nguyên về trạng thái trước cải tạo cũng được áp dụng quy định này.
Việc mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế là một bước tiến mới trong tư duy quản lý. Quy định này không chỉ giúp Cục Đăng kiểm Việt Nam giảm bớt áp lực xử lý mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian chờ đợi.
