Mức giá được hải quân Mỹ đưa ra hôm 22/4, khi công bố dự thảo ngân sách cho quân chủng này trong năm tài khóa 2027.
Chuyên trang quân sự War Zone cùng ngày dẫn lời các quan chức cấp cao hải quân Mỹ cho biết họ đang tập trung vào hoàn thiện thiết kế trước khi chế tạo chiến hạm đầu tiên của lớp Trump, cũng như nỗ lực tránh những vấn đề nghiêm trọng từng xảy ra trước đây.
Tình trạng thiếu thiết kế hoàn chỉnh và thay đổi liên tục trong quá trình phát triển từng khiến dự án hộ vệ hạm Constellation thất bại và bị hủy hồi năm ngoái.
Trong buổi công bố đề xuất ngân sách, các quan chức hải quân Mỹ nêu kế hoạch đặt hàng ba tàu lớp Trump, hiện mang định danh BBG(X), vào năm tài khóa 2028 và dự định chi khoảng 43,5 tỷ USD cho chương trình này trong năm tới.
Tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle và ông John Phelan, người vừa rời chức Bộ trưởng Hải quân Mỹ, tuần này nhận định dự án BBG(X) là “yếu tố cần thiết và mang lại tính linh hoạt thực sự” cho quân chủng.
Ông Phelan nói con số 17 tỷ USD là ước tính ban đầu, hải quân Mỹ sẽ xem xét kỹ hơn khi triển khai chương trình và hợp lý hóa một số chi phí. Hải quân Mỹ đã bắt đầu thảo luận với hai công ty đóng tàu khác nhau, nhằm đánh giá quá trình thiết kế và năng lực chế tạo của từng doanh nghiệp.
Mỗi tàu chiến lớp Trump sẽ có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp ba lần so với biến thể Flight III mới nhất của khu trục hạm lớp Arleigh Burke, dài khoảng 250-270 m, rộng 32-35 m, đạt tốc độ trên 56 km/h.
Chiến hạm dự kiến được trang bị tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, trong đó có tên lửa siêu vượt âm, cùng pháo điện từ, hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần khác.
Ông Phelan và đô đốc Caudle cho biết dự án chiến hạm lớp Trump vẫn còn trong giai đoạn rất sơ khai. Các vũ khí tiên tiến, trong đó có pháo điện từ và vũ khí laser, chưa được đánh giá đầy đủ trong điều kiện thực tế, dù hải quân Mỹ đã mất nhiều năm phát triển.
Hải quân Mỹ từng xác nhận chiến hạm lớp Trump là dự án nối tiếp chương trình Khu trục hạm Tên lửa Dẫn đường Thế hệ mới, còn gọi là DDG(X), sẽ tận dụng những thành quả đã có và khắc phục thiếu sót xuất hiện trong thiết kế của DDG(X).
Tổng thống Donald Trump tháng 12/2025 thông báo Mỹ sẽ chế tạo loạt “thiết giáp hạm” mang tên ông. Dù được ông Trump gọi là thiết giáp hạm, các tàu này có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển.
“Chúng tôi sẽ bắt đầu gần như ngay lập tức và có lẽ là hai năm rưỡi”, Tổng thống Trump trả lời khi được hỏi về kế hoạch đóng hai tàu đầu tiên, song chưa rõ ông đề cập đến giai đoạn nào trong quá trình này.
Hãng thông tấn Reuters hôm 5/4 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các binh sĩ đặc nhiệm nước này đã trải qua nhiều giờ căng thẳng khi phải chờ đợi máy bay dự bị đến đón, sau khi hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II gặp trục trặc kỹ thuật và không thể cất cánh từ sân bay dã chiến ở Iran.
"Nếu có khoảnh khắc nào khiến chúng tôi phải thốt lên 'trời đất ơi' thì chính là lúc đó", quan chức Mỹ cho hay, đồng thời ca ngợi giới chỉ huy vì đã đưa ra quyết định nhanh chóng giúp cứu vãn tình thế.
Nhằm giải cứu sĩ quan điều khiển vũ khí của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4, khoảng 100 đặc nhiệm Mỹ đã bí mật xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương trong đêm, rồi leo lên ngọn núi cao hơn 2.000 m để tiếp cận mục tiêu. Phi công và đặc nhiệm Mỹ sau đó rút về điểm tập kết trước bình minh, sẵn sàng lên vận tải cơ để rút lui.
Hai chiếc MC-130J gặp sự cố khiến toàn bộ chiến dịch đối mặt nguy cơ đổ vỡ. Các chỉ huy sau đó ra quyết định mạo hiểm là triển khai thêm máy bay dự bị vào Iran để sơ tán quân nhân ra ngoài theo từng đợt.
Canh bạc này đã thành công và lực lượng Mỹ rút khỏi Iran an toàn. Trước khi rời đi, họ đã phá hủy tổng cộng 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J bị hư hỏng và 4 trực thăng, để ngăn Iran tiếp cận thiết bị quân sự nhạy cảm, theo quan chức Mỹ.
Con số này nhiều hơn thông tin ban đầu, khi New York Times nói rằng chỉ có hai vận tải cơ bị bỏ lại. Reuters không nêu lý do các trực thăng bị lực lượng Mỹ phá hủy trước khi rời đi.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Hình ảnh hiện trường do truyền thông Iran công bố cho thấy ít nhất hai xác trực thăng AH/MH-6 Little Bird, bên cạnh phi cơ MC-130J. Hai mẫu này lần lượt có giá 2-7 triệu USD và khoảng 114 triệu USD mỗi chiếc. Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của phi cơ MC-130J, nên nhiều khả năng đã được chở theo khi làm nhiệm vụ giải cứu.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. "Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Phạm Giang (Theo Reuters, New York Post, War Zone)
Ngày 20-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Tehran có những "lá bài mới" nếu cuộc chiến giữa Iran với Mỹ, Israel tái diễn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sắp hết hiệu lực.
Ông Ghalibaf, cũng là nhà đàm phán hàng đầu của Iran trong các cuộc đối thoại với Mỹ, viết trên nền tảng X: "Bằng việc áp đặt vòng vây và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang tìm cách biến bàn đàm phán này - trong tưởng tượng của riêng ông - thành một 'bàn đầu hàng', hoặc làm cái cớ để nối lại các hành động hiếu chiến.
Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa, và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những lá bài mới trên chiến trường".
Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên sẽ kết thúc vào "tối thứ Tư (22-4) theo giờ Washington". Ông cũng nói rằng "rất khó có khả năng" gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngày 20-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi Tehran đồng ý với thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến.
"Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa cho đến khi có một thỏa thuận. Lệnh phong tỏa đang hoàn toàn phá hủy Iran. Họ đang mất 500 triệu USD mỗi ngày - một con số không thể duy trì, ngay cả trong ngắn hạn" - ông Trump khẳng định trên mạng xã hội.
Giao thông tại eo biển Hormuz một lần nữa bị tắc nghẽn khi cả Tehran và Washington áp đặt các lệnh phong tỏa riêng.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn dữ liệu hàng hải tường thuật chỉ có ba tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong 12 giờ qua.
"Trong khoảng thời gian này, chỉ có một tàu chở dầu tên Nero (đang chịu lệnh trừng phạt của Anh) rời Vịnh Ba Tư qua eo biển, và hai tàu khác đã đi vào" - hãng tin này chia sẻ trên Telegram.
Trong diễn biến khác, Hãng tin Tasnim đưa tin một tàu chở hàng treo cờ Iran có tên Shoja 2 đang di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt. Tàu này rời cảng Shahid Rajaee gần Bandar Abbas và đang tiếp tục hành trình hướng tới cảng Kandla ở Ấn Độ.
Đài Al Jazeera cho biết họ chưa thể kiểm chứng độc lập thông tin này, nhưng dữ liệu theo dõi hàng hải từ MarineTraffic cho thấy con tàu đang di chuyển trong eo biển. Theo trang MarineTraffic, tàu Shoja 2 đang trên đường tới Ấn Độ.
Ngày 21-4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố hình ảnh cho thấy lực lượng Mỹ chặn tàu chở hàng treo cờ Iran vào ngày 19-4 khi thực hiện lệnh phong tỏa hải quân. Trước đó, quân đội Mỹ cho biết họ đã nổ súng, vô hiệu hóa con tàu mang tên Touska trước khi tiến hành bắt giữ tàu này.
"Các lực lượng Mỹ tuần tra trên biển Ả Rập gần tàu M/V Touska vào ngày 20-4, khi hàng container trên con tàu treo cờ Iran này bị kiểm tra sau khi thủy quân lục chiến Mỹ lên boong và bắt giữ tàu khi con tàu tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ" - CENTCOM viết trên mạng xã hội ngày 21-4.
Theo Hãng tin AFP, Chính phủ Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon đã khiến ít nhất 2.387 người thiệt mạng.
Thông tin trên do Đơn vị quản lý rủi ro thảm họa của chính quyền Lebanon cung cấp. Họ nói thêm có 7.602 người đã bị thương trong cùng khoảng thời gian.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực vào hôm 16-4, lực lượng cứu hộ tại Lebanon đã tiến hành tìm kiếm, đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của các tòa nhà tại những khu vực từng hứng chịu các đợt không kích dữ dội của Israel.
Các biện pháp an ninh đặc biệt trước thềm cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Iran tại Islamabad đã biến thủ đô Pakistan thành khu vực gần như bị phong tỏa. Giới chức đã cấm đường Old Airport và bố trí thùng container, dây thép gai chặn mọi ngả đường hướng tới căn cứ không quân Nur Khan.
Khách sạn Serena, nằm cạnh Bộ Ngoại giao trong khu vực an ninh nghiêm ngặt của thủ đô, được cho là nơi lưu trú của cả phái đoàn Mỹ và Iran khi tới đây đàm phán. Khách sạn đã thông báo cho tất cả khách phải trả phòng trước ngày 8/4 vì địa điểm này đã được "trưng dụng cho sự kiện quan trọng".
Serena hiện được đặt dưới sự kiểm soát của chính phủ. Mọi tuyến đường dẫn vào khu vực bán kính 3 km quanh khách sạn đã bị phong tỏa.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Chính phủ Pakistan vẫn giữ kín thông tin, không xác nhận địa điểm tổ chức đàm phán. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết đàm phán bắt đầu vào ngày 10/4, nhưng Nhà Trắng sau đó nói cuộc gặp đầu tiên sẽ diễn ra vào 11/4.
Tại Islamabad, lực lượng an ninh vũ trang được triển khai dày đặc trên đường phố. Giới chức cũng điều tiết giao thông, bố trí rào chắn, các trạm kiểm soát và nhóm tuần tra. Thủ đô Pakistan vốn đã yên tĩnh càng trở nên vắng lặng hơn trong ngày 10/4.
Pakistan cũng tăng cường giám sát không phận và đặt các cơ quan ứng phó tình trạng khẩn cấp trong trạng thái sẵn sàng.
Giới chức an ninh Pakistan cho biết các biện pháp này vượt xa cách thức thông thường cho một chuyến thăm cấp cao. Trong cuộc gặp với Đại biện lâm thời Mỹ Natalie Baker hôm 9/4 để thảo luận về công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi cam kết đảm bảo an ninh tuyệt đối cho tất cả quan chức nước ngoài.
Theo Dawn, nhóm tiền trạm gồm 30 thành viên của Mỹ đã đến Islamabad để xem xét biện pháp an ninh. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Việc Pakistan đứng ra tổ chức cuộc đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2 được coi là bước ngoặt ngoại giao với nước này. Pakistan thường không tổ chức những cuộc đàm phán quy mô như vậy.
Vai trò trung gian hòa giải của Pakistan được cho là dựa trên mạng lưới quan hệ ngoại giao rộng lớn và quan hệ tốt với cả Iran lẫn Mỹ. Iran là quốc gia đầu tiên công nhận Pakistan sau khi nước này giành độc lập năm 1947. Hai nước láng giềng có chung đường biên giới dài 900 km cùng những gắn kết sâu sắc về lịch sử, văn hóa và tôn giáo.
Pakistan cũng là nơi sinh sống của hơn 20 triệu người Hồi giáo dòng Shiite, là cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai trên thế giới sau Iran.
Pakistan cũng duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Mỹ, Arab Saudi và Trung Quốc. Cuối tháng trước, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã thăm Bắc Kinh để hội đàm với người đồng cấp Vương Nghị. Ông Vương bày tỏ ủng hộ những nỗ lực hòa giải của Islamabad "phù hợp với lợi ích chung của tất cả các bên".
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nói rằng Trung Quốc đã giúp đưa Iran đến bàn đàm phán. Thông tin này được các quan chức Pakistan xác nhận.
"Vào đêm trước khi đạt thỏa thuận ngừng bắn, hy vọng dần tan biến, nhưng Trung Quốc đã can thiệp và thuyết phục Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ. Những nỗ lực của chúng tôi rất quan trọng, nhưng vẫn chưa đạt bước đột phá. Chính Bắc Kinh đã thuyết phục được phía Iran", một quan chức Pakistan cho hay.
