Ngày 21/4, đại diện Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ nơi này đã cứu sống ngoạn mục hai người bệnh bị tổn thương rất nặng do ngạt khói sau một vụ hỏa hoạn.
Trước đó, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị 4 trường hợp ngạt khói sau trận hỏa hoạn tại phường Tân Thới Hiệp. Trong số đó, có 2 bệnh nhân (là vợ chồng trẻ) nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, tổn thương đa cơ quan.
Khi nhập viện, toàn thân họ bám đầy muội than và tro cùng nhiều vết thương xây xát rải rác ở tay và chân, khó thở tiến triển nhanh, đau rát họng, ho khạc nhiều đờm nhớt lẫn muội than.
Ngay lập tức, các nhân viên y tế đã tiến hành thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Kết quả cho thấy, 2 bệnh nhân bị tổn thương phổi nặng do ngạt khói, dẫn đến rối loạn ý thức, suy hô hấp nặng, bỏng khí quản độ 3 và suy đa cơ quan.
Người bệnh được xử trí tích cực bằng thở máy, hỗ trợ tuần hoàn và phun khí dung các loại thuốc giúp giãn phế quản, giảm viêm theo phác đồ điều trị ngạt khói.
Bên cạnh đó, nhận định nguy cơ tổn thương đường thở và khả năng để lại biến chứng lâu dài do hít phải tro bụi đám cháy, cả hai đã được các bác sĩ khoa Hô hấp thực hiện kỹ thuật nội soi phế quản ống mềm và rửa phế quản tại giường ngay trong ngày nhập viện, cũng như liên tục nhiều ngày sau đó.
Phương pháp này giúp loại bỏ muội than, dịch tiết và các chất kích thích trong đường thở, góp phần giảm viêm và cải thiện chức năng hô hấp.
Sau 8 ngày điều trị tích cực, từ tình trạng hôn mê, phải thở máy và hỗ trợ đa cơ quan, hai người bệnh đã hồi phục tốt, có thể tự thở, sinh hoạt bình thường, được xuất viện và hẹn tái khám theo dõi.
Phía Bệnh viện Nhân dân 115 khuyến cáo, ngạt khói có thể tước đi mạng sống chỉ trong vài phút, nhưng hoàn toàn có thể cứu chữa nếu được xử trí đúng cách.
Cụ thể, khi có cháy, người dân cần bình tĩnh và nhanh chóng thoát ra không gian thoáng đãng, sau đó liên hệ lực lượng chức năng.
Khi thấy dấu hiệu tím tái, mệt lả, ho khạc đờm đen, thở rít, khò khè, chóng mặt… người dân cần đi khám ngay. Ngay cả khi thoát khỏi đám cháy và cảm thấy bình thường, nếu có biểu hiện khó chịu ở đường hô hấp, người dân tuyệt đối không chủ quan mà cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Trước đó, như Dân trí đã thông tin, khoảng 3h ngày 12/4, người dân phát hiện đám cháy tại dãy nhà trọ trên đường Nguyễn Thị Thơi (phường Tân Thới Hiệp), liền hô hoán dập lửa nhưng bất thành. Ngọn lửa nhanh chóng bùng phát dữ dội, bao trùm dãy trọ khiến nhiều người mắc kẹt bên trong.
Nhận tin báo, Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PC07, Công an TPHCM) đã điều động hàng chục cán bộ, chiến sĩ cùng xe chữa cháy đến hiện trường dập lửa, ngăn cháy lan.
Giờ đây, thân hình nặng nề đó đã biến mất, nhường chỗ cho một diện mạo săn chắc, gọn gàng sau hành trình miệt mài đạp xe giảm cân suốt 100 ngày, Khoa tâm sự.
Cuối tháng 10/2025, sau một thời gian xem mạng xã hội, Khoa liên tục nhìn thấy hình ảnh các diễn viên Hàn Quốc vóc dáng cân đối, rồi những bạn trẻ cùng lứa vừa có thu nhập tốt vừa sống phong cách. "Họ làm được, tại sao mình lại không?", anh tự hỏi. Ngay hôm sau, Khoa đặt máy quay, bước vào hành trình 100 ngày giảm cân và chia sẻ toàn bộ quá trình lên mạng xã hội.
Công thức Khoa chọn không có thuốc giảm cân hay nhịn ăn, chỉ là ăn ít, tập nhiều. Tháng đầu tiên là giai đoạn chật vật nhất. Không có huấn luyện viên, anh cắt giảm khẩu phần ăn và tự học cách tập theo video trên mạng. Phòng gym lúc đó không phải chốn chào đón: những ánh mắt dò xét và lời châm chọc về thân hình quá khổ theo anh vào từng buổi tập. Thay vì bỏ cuộc, Khoa lấy chính những bình luận trái chiều làm động lực. Sau 30 ngày, chàng trai sụt 10 kg.
Sang tháng thứ hai, phòng tập trở thành "ngôi nhà thứ hai" của Khoa. Có ngày anh ở đó 4-5 tiếng. Ban đầu anh chỉ đi bộ 15 phút, nâng dần lên 30 phút rồi một tiếng. Khi nhận ra đi bộ kéo dài tạo áp lực lên khớp chân, Khoa chuyển sang đạp xe trong nhà. Có những buổi anh miệt mài trên yên xe suốt ba đến bốn tiếng. "Thay vì tập tạ nặng để lấy thành tích, mình chọn tập nhẹ, đúng động tác để tránh chấn thương", anh nói. Tháng thứ hai, cân nặng giảm thêm 5 kg.
Theo nghiên cứu của Hiệp hội Y khoa Anh Quốc, đạp xe 40 km mỗi tuần giảm một nửa nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Bộ môn này tác động đồng thời lên nhiều nhóm cơ từ chân, lưng dưới đến vai và cánh tay, đồng thời kích thích sản xuất chất lỏng hoạt dịch để bôi trơn khớp, tránh đau nhức và cứng khớp. Điểm cộng lớn nhất so với chạy bộ là cường độ tác động lên khớp thấp hơn đáng kể, phù hợp với người thừa cân muốn tập luyện dài hơi. Ngay cả khi đạp ở tốc độ nhẹ nhàng, cơ thể vẫn tiếp tục đốt cháy mỡ trong nhiều giờ sau đó.
40 ngày cuối cùng, Khoa tăng cường độ thêm một bậc và giảm tiếp 5 kg. Kết thúc 100 ngày, cân nặng dừng ở 78 kg. Tổng cộng 20 kg biến mất. "Đây là con số khủng khiếp với chàng trai vốn lười vận động", anh nói.
Sự thay đổi kéo theo những cơ hội mà trước đây Khoa chỉ nhìn qua màn hình điện thoại: các nhãn hàng bắt đầu gửi lời mời hợp tác, anh chú trọng hơn vào chăm sóc da và dùng kem chống nắng. Dù vậy, anh xác định đây mới là giai đoạn một. Những tháng tới, nam thanh niên tìm hiểu sâu hơn về luyện tập cơ bắp và siết chặt chế độ ăn uống để hướng tới thân hình 6 múi.
"Đừng nhìn vào cái đích quá xa, hãy chia nhỏ mục tiêu theo từng mốc thời gian. Khi bạn biến việc tập luyện thành thói quen như cơm ăn nước uống, kết quả sẽ là quả ngọt", Khoa nói.
Tránh những sai lầm sau khi tập thể dục buổi sáng có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương và đau mạn tính.
Tư thế và kỹ thuật là yếu tố then chốt quyết định mức độ an toàn khi tập luyện. Khi thực hiện sai động tác, lực sẽ phân bố không đúng lên các khớp và cơ, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Chẳng hạn, khi squat sai kỹ thuật như để gối đổ vào trong hoặc cong lưng, áp lực sẽ dồn lên khớp gối và cột sống thay vì phân bổ đều, chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Nghiên cứu trên Journal of Strength and Conditioning Research cho thấy tập sai kỹ thuật có thể làm tăng đáng kể áp lực lên mô mềm và khớp, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Ngoài ra, không kiểm soát chuyển động, ví dụ thả tạ quá nhanh, cũng khiến cơ và dây chằng chịu lực đột ngột. Để hạn chế rủi ro, người tập nên học kỹ thuật và tập đúng ngay từ đầu.
Nhiều người có suy nghĩ rằng cơ càng đau thì tập càng hiệu quả. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Cần phân biệt giữa đau cơ thông thường sau tập và đau cơ do chấn thương. Đau cơ thông thường sẽ lan tỏa và giảm dần sau vài ngày, trong khi đau do chấn thương thường tập trung ở một vị trí, kéo dài và tăng khi vận động.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cho biết nếu cơn đau kéo dài hoặc đi kèm sưng, yếu cơ thì nên ngừng tập và kiểm tra sớm. Đau là tín hiệu cảnh báo của cơ thể khi mô bị tổn thương. Nếu tiếp tục tập luyện trong tình trạng này, tổn thương có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ rách cơ hoặc chấn thương khớp.
Tập khi đang mệt, thiếu ngủ hoặc chưa ăn đủ có thể làm giảm khả năng kiểm soát vận động. Khi đó, phản xạ chậm hơn, cơ dễ mất ổn định và nguy cơ sai kỹ thuật tăng lên. Tình trạng này sẽ làm tăng nguy cơ chấn thương khi vận động.
Chỉ tập một số bài quen thuộc mỗi ngày, chẳng hạn chỉ chạy bộ hoặc chỉ tập chân, có thể gây quá tải lặp lại lên cùng một nhóm cơ và khớp. Nghiên cứu đăng trên chuyên san Sports Medicine cho thấy các chấn thương do lặp lại thường xảy ra khi một mô phải chịu áp lực liên tục mà không có thời gian phục hồi hoặc không có sự thay đổi chuyển động.
Đa dạng bài tập giúp phân bổ áp lực lên nhiều nhóm cơ khác nhau, nhờ đó giảm áp lực lên một vùng cụ thể và cải thiện sự cân bằng cơ thể, theo Verywellfit.
PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo, Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu và Chống độc Việt Nam, tại hội nghị khoa học tuần qua, cho biết mô hình "ICU xanh" (hồi sức tích cực xanh) đang được xem là bước đi cần thiết trong lộ trình chuyển đổi xanh của ngành y tế. Tuy nhiên, Việt Nam hiện chưa có một đơn vị ICU - khu vực điều trị bệnh nhân nặng, nguy kịch nhất trong bệnh viện - đúng nghĩa "xanh".
So với Nhật Bản hay Singapore, nơi rác thải y tế được kiểm soát chặt nhờ phân loại nghiêm ngặt, lượng rác tại các bệnh viện tuyến trung ương ở Việt Nam vẫn rất lớn. Đại dịch Covid-19 là minh chứng rõ nét cho áp lực từ vật tư nhựa dùng một lần và mức tiêu thụ điện, nước lớn trong chăm sóc bệnh nhân nặng.
ICU và gây mê hồi sức là những khu vực tiêu tốn năng lượng và vật tư y tế cao hàng đầu. Để duy trì sự sống, các phòng hồi sức phải vận hành liên tục hệ thống máy móc dày đặc, sử dụng nhiều điện, oxy, khí y tế và nước. Đây cũng là nơi phát sinh lượng rác lớn, chủ yếu từ vật tư dùng một lần và các thiết bị khó xử lý khi hết vòng đời như máy thở.
Tác động môi trường từ hoạt động y tế đang tạo ra một vòng lặp nghịch lý: môi trường ô nhiễm (biến đổi khí hậu, kim loại nặng, El Nino...) làm gia tăng bệnh tật, từ đó lại tạo thêm gánh nặng cho hệ thống y tế.
Nhận diện thách thức này, Bệnh viện Chợ Rẫy đã từng bước chuyển đổi từ nhiều năm trước, như thay thế hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED, ứng dụng năng lượng mặt trời. Tuy nhiên, để tiến tới mô hình xanh toàn diện, ngành y tế vẫn đối mặt nhiều rào cản.
Trong đó, chính sách đấu thầu chưa có tiêu chí ưu tiên vật tư tái sử dụng an toàn khiến việc lựa chọn sản phẩm thân thiện môi trường gặp khó. Việc nâng cấp đồng bộ hạ tầng, thiết bị cũng đòi hỏi chi phí lớn, trong khi thói quen sử dụng đồ dùng một lần của nhân viên y tế chưa thể thay đổi nhanh.
"Chi phí đầu tư ban đầu có thể cao, nhưng lợi ích dài hạn rất lớn", bác sĩ Thảo nói, nhấn mạnh đây là hành trình cần thời gian và sự kiên trì.
Bệnh viện đã xây dựng lộ trình triển khai ICU xanh theo ba giai đoạn. Trước mắt, mô hình sẽ được thí điểm tại hai đơn vị hồi sức Khu B và Khu D, với các giải pháp như phân loại rác tại giường, rà soát chuỗi cung ứng, thiết kế không gian tận dụng ánh sáng tự nhiên và đào tạo thói quen tiết kiệm năng lượng.
Hiệu quả thí điểm không chỉ đo bằng mức giảm phát thải hay chi phí bù carbon mà còn ở cải thiện môi trường làm việc. Khi có dữ liệu thực tế, mô hình sẽ được cân nhắc mở rộng sang các chuyên khoa như hô hấp, tim mạch, thần kinh.
Những nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh ngành y tế đóng góp khoảng 4-5% tổng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Vì vậy, giảm phát thải trong bệnh viện, đặc biệt ở các khoa hồi sức, được xem là bước đi quan trọng hướng tới phát triển bền vững.
"Y học phát triển các kỹ thuật đỉnh cao để cứu người, nhưng cũng tạo tác động môi trường không nhỏ và ICU xanh không chỉ giảm tác động, tối ưu tài nguyên mà còn phải duy trì chất lượng chăm sóc bệnh nhân", bác sĩ nhấn mạnh.
Theo kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore hay Canada, "ICU xanh" được vận hành theo mô hình 4P. Trong đó, Product (sản phẩm) tập trung vào thiết bị, vật tư y tế bền vững, có thể tái chế hoặc tái sử dụng an toàn. Process (quy trình) hướng đến quy trình thân thiện môi trường, giảm đồ dùng một lần, phân loại rác tại nguồn và kiểm soát khí gây mê. People (con người) nhấn mạnh đào tạo nhân viên y tế, xây dựng thói quen tiết kiệm năng lượng và phối hợp đa chuyên ngành. Patient (bệnh nhân) chú trọng thiết kế không gian ICU với ánh sáng tự nhiên, thông gió tốt, giúp người bệnh phục hồi toàn diện.
