Những vi phạm, thiếu sót về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.
Thông báo kết luận vừa được Phó tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt ký ban hành.
Theo kết luận, TP Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về nhà ở xã hội, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ 20% đất làm nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế, có một số thiếu sót, vi phạm pháp luật.
Giai đoạn 2011-2022, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô từ 10ha trở lên nhưng không dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội. Ngoài ra có 4 dự án được Thủ tướng cho phép nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại địa điểm khác, song đến thời điểm thanh tra thành phố chưa thực hiện, kết luận nêu.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra 3 dự án quy mô từ 10ha trở lên được UBND TP Hà Nội phê duyệt, nhưng bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Tại khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, TP bố trí gần 6.900m² đất thuộc các ô BT6 và BT11 có chức năng là đất biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội. Thanh tra Chính phủ cho rằng việc bố trí này thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.
Đối với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, UBND TP Hà Nội đã chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Xuân Phương. Tuy nhiên đến năm 2014, thành phố điều chỉnh quy hoạch, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội. Theo Thanh tra, việc này không đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch đã được phê duyệt trước đó.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong giai đoạn từ năm 2011 đến tháng 8-2019, Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội.
Thành phố chưa có hướng dẫn để quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội, và chưa đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách, kết luận nêu.
Thanh tra cũng kết luận thành phố chưa tổng hợp số thu đã nộp vào ngân sách, chưa tách riêng khoản thu tương đương quỹ đất 20% khi xác định nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, việc thu nộp bị cho là không được hạch toán riêng mà tính chung vào tiền sử dụng đất. Đến ngày 13-8-2019, UBND TP Hà Nội mới ban hành văn bản quy định việc thu, nộp, quản lý khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, thành phố chưa bố trí nguồn vốn để đầu tư phát triển nhà ở xã hội từ khoản thu trên.
“UBND thành phố chưa đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất để đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội của người dân trên địa bàn, trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án là rất lớn, gây lãng phí đất đai”, kết luận nêu.
Từ các vi phạm, thiếu sót được chỉ ra trong kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 15 dự án liên quan.
Trong đó có 8 dự án quy mô trên 10ha nhưng thành phố không dành quỹ đất bố trí nhà ở xã hội, 4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép hình thức nộp tiền và phải bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội thay thế tại địa điểm khác.
Đồng thời cơ quan thanh tra kiến nghị thành phố cần đôn đốc các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, khu đô thị triển khai xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện, cần xử lý theo quy định để lựa chọn nhà đầu tư khác hoặc đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu tương đương giá trị quỹ đất 20%, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu thành phố rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, khu công nghiệp để bảo đảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, triển khai các dự án nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách trên quỹ đất đã được bàn giao.
Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, thành phố cần rà soát, bố trí đủ quỹ đất nhà ở xã hội thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% để thực hiện theo quy định.
Với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương hiện đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt, Thanh tra kiến nghị.
Sáng 23.4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật lhuế, trong đó có luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Tại dự thảo trình Quốc hội, Chính phủ đề xuất thuế suất tiêu thụ đặc biệt xe chạy pin dưới 9 chỗ dự kiến 11% từ năm 2031, cao hơn gần 4 lần hiện tại. Các loại xe điện từ 10 đến dưới 16 chỗ dự kiến chịu thuế 7% (gấp hơn 3 lần); 16 đến 24 chỗ dự kiến 4% (gấp 4 lần); xe pickup, tải van dự kiến 7% (gấp hơn 3 lần).
Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (đoàn TP.HCM) lo ngại đề xuất tăng thuế 3 - 4 lần như trên có thể tạo ra tâm lý mua xe chạy thuế, sốt ảo cuối năm 2030. Sau đó, đến đầu 2031, thị trường có thể bị đóng băng do giá xe tăng đột biến.
Điều này nguy cơ phá vỡ phương án tài chính thu hồi vốn của các nhà đầu tư hạ tầng trạm sạc, có thể khiến đình trệ việc mở rộng trạm sạc. Bởi, chu kỳ đầu tư dự án công nghiệp ô tô và pin lưu trữ thường dài 7 - 10 năm.
Mặt khác, nữ đại biểu cho rằng, biên độ thuế quá lớn trong 5 năm sẽ làm giảm tính dự báo, khiến các nhà đầu tư quốc tế ngại rủi ro, chuyển hướng dòng vốn đầu tư. Bà đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế bậc thang. Thay vì tăng đột biến từ 2031, sắc thuế này có thể chia nhỏ biên độ điều chỉnh, tịnh tiến theo chu kỳ 2 - 3 năm như từ 3% lên 8% rồi 11%.
Bà cho rằng phương án trên có thể hạn chế cú sốc về giá xe, đảm bảo tính ổn định thị trường, duy trì động lực phát triển hệ sinh thái giao thông xanh, cũng như bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.
Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) đánh giá mức đề xuất tăng thuế với xe điện dưới 9 chỗ từ 2031 gấp gần 4 lần có thể gây tác động đột ngột lên thị trường. Ông đề xuất cần đánh giá tác động thị trường sớm vào năm 2028 và thiết kế lộ trình tăng thuế theo hướng từng bước.
Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp) đồng tình với việc tiếp tục ưu đãi thuế, nhưng lưu ý rủi ro ô nhiễm môi trường từ pin xe điện khi hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng. Ông cho rằng, chính sách khuyến khích tiêu dùng cần đi kèm phát triển hạ tầng trạm sạc, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và thúc đẩy chuyển giao công nghệ sản xuất pin thân thiện với môi trường.
Đại biểu đoàn Đồng Tháp đề nghị bổ sung quy định bắt buộc doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe điện phải thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng, đồng thời xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp.
Cùng đó, cần có cơ chế khuyến khích đầu tư nghiên cứu công nghệ tái chế, thay thế các loại pin công nghệ cũ bằng pin thế hệ mới an toàn hơn, tránh nguy cơ phát sinh dạng ô nhiễm mới trong quá trình xử lý.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cũng cho rằng, chính sách ưu đãi thuế giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tạo sự ổn định cho thị trường.
Tuy nhiên, chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ với hạ tầng trạm sạc, năng lực của lưới điện phân phối, giải pháp xử lý pin thải và nâng tỷ lệ nội địa hóa.
Theo bà Nga, các rủi ro như quá tải cục bộ lưới điện, khó khăn trong xử lý pin sau sử dụng và khả năng giảm thu ngân sách khi hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Vì vậy, sau khi luật được thông qua, Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp ngoài thuế để chính sách không chỉ dừng ở việc kích cầu tiêu dùng mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái giao thông xanh bền vững.
Sáng 11.4, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Xuân Hòa (TP.HCM) tổ chức lễ ra quân thực hiện chỉnh trang đô thị năm 2026.
Theo kế hoạch, phường rà soát, chuẩn bị triển khai duy tu, nâng cấp và mở rộng một số hẻm như hẻm 82 Lý Chính Thắng, hẻm 148/1 Lý Chính Thắng, hẻm 47 Trần Quốc Toản, hẻm 160 Võ Thị Sáu. Đồng thời, vỉa hè các tuyến Phạm Ngọc Thạch, Lê Quý Đôn, Trần Quốc Toản sẽ được chỉnh trang, cải tạo trong thời gian tới.
Địa phương cũng vận động người dân cập nhật địa chỉ, bảng số nhà, biển hiệu phù hợp với địa giới hành chính mới, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30.4.2026.
Về trật tự đô thị, phường tập trung xử lý lấn chiếm vỉa hè, lòng đường; buôn bán, kinh doanh không đúng quy định; quảng cáo sai quy định tại các khu vực như Bệnh viện Mắt, Bệnh viện Da liễu và các tuyến Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu, Võ Văn Tần, khu vực Hồ Con Rùa. Các hộ kinh doanh, cá nhân sẽ ký cam kết không vi phạm trật tự đô thị.
Ông Nguyễn Hùng Hậu, Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa, cho biết việc chỉnh trang đô thị không chỉ dừng ở làm sạch đường phố, thông thoáng vỉa hè mà còn hướng đến xây dựng nếp sống văn minh đô thị, nâng cao chất lượng môi trường sống, lập lại kỷ cương trong quản lý trật tự đô thị, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông và phòng cháy chữa cháy.
Theo ông Hậu, công an phường giữ vai trò nòng cốt trong kiểm tra, tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời xây dựng kế hoạch chốt trực, duy trì kết quả, hạn chế tái lấn chiếm.
Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phối hợp 24 khu phố theo dõi tiến độ, khảo sát, đề xuất duy tu, nâng cấp hạ tầng, vận động người dân hiến đất mở rộng hẻm. Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Cung ứng dịch vụ công đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp xử lý biển hiệu, quảng cáo sai quy định.
Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phường tăng cường vận động người dân tham gia các phong trào "Tuyến hẻm xanh - sạch - đẹp", "Khu phố không rác", đồng thời giám sát, phản ánh vi phạm.
Lãnh đạo phường cũng đề nghị các trường học, bệnh viện, cơ quan, đơn vị trên địa bàn phối hợp điều tiết giao thông khu vực cổng trường, bệnh viện, góp phần giảm ùn tắc, nâng cao mỹ quan đô thị.
"Ngay sau lễ ra quân, các đơn vị triển khai ngay nhiệm vụ, không để hoạt động dừng lại ở hình thức. Kết quả thực hiện là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm 2026 của từng đơn vị, cá nhân", ông Hậu yêu cầu.
Ngày 10.4, tin từ Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp cho biết, địa phương đang quản lý hơn 11.100 cơ sở nhà, đất, trong đó có 511 cơ sở nhà, đất dôi dư (chiếm 4,6%).
Số cơ sở nhà, đất đã có quyết định thu hồi, chuyển giao và hoàn thành xử lý, khai thác là 167 cơ sở. Đến nay, 100% đơn vị trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành công tác tổng kiểm kê tài sản công.
Theo Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp, công tác quản lý, sử dụng tài sản công gặp một số khó khăn như: số lượng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp lớn nhưng nhiều tài sản còn thiếu hồ sơ pháp lý, đặc biệt là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các đơn vị cấp xã.
Việc xử lý tài sản dôi dư phụ thuộc chủ yếu vào công tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng cho phù hợp với mục đích sử dụng đất mới; tính chất, đặc điểm, quy mô các trụ sở cũ không còn phù hợp với đơn vị hành chính mới...
Liên quan vấn đề này, ông Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh tập trung rà soát tổng thể việc quản lý, sử dụng tài sản công; xác định đúng nhu cầu thực tế để xây dựng phương án sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng xuống cấp, thất thoát, gây lãng phí; phân cấp, phân quyền rõ ràng, bảo đảm hiệu quả trong quản lý; rà soát, đề xuất chuyển đổi công năng các trụ sở theo hướng phù hợp, ưu tiên lĩnh vực giáo dục, y tế.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cũng chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể trong quản lý, khai thác nhà, đất dôi dư do đơn vị quản lý; thực hiện công bố, công khai theo đúng quy định.
