Bộ Công an đang lấy ý kiến đóng góp đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều điểm mới liên quan đến quy định miễn trách nhiệm hình sự.
Theo Bộ Công an, thực tiễn thi hành bộ luật Hình sự cho thấy có những hành vi vi phạm, gây thiệt hại nhưng vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh; không tham nhũng; mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội cho địa phương, đất nước; có thể khắc phục toàn bộ hậu quả; nhưng vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều này chưa phù hợp với thực tiễn, chưa bảo đảm tính công bằng, chưa góp phần khuyến khích người phạm tội khắc phục hậu quả; chưa phân hóa được hành vi vi phạm mà có yếu tố tham nhũng với hành vi vi phạm mà không có yếu tố tham nhũng.
Để khắc phục, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi thuộc nhóm nêu trên.
Đồng thời, bổ sung căn cứ được miễn trách nhiệm hình sự đối với người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã đủ các điều kiện để được miễn. Quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quy định của bộ luật Hình sự, khuyến khích người phạm tội khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại để được miễn trách nhiệm hình sự.
Cơ quan soạn thảo còn đề xuất sửa đổi theo hướng: trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, nếu có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự thì có thể miễn trách nhiệm hình sự thông qua quyết định không khởi tố vụ án hình sự.
Quy định như vậy sẽ khắc phục bất cập của luật hiện hành khi chỉ miễn trách nhiệm hình sự sau khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự làm phát sinh các thủ tục tố tụng, không đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn.
Một nội dung khác được Bộ Công an đề xuất sửa đổi là quy định về miễn hình phạt.
Cơ quan soạn thảo đề cập đến những trường hợp phạm tội về kinh tế, môi trường… không nhằm mục đích thu lợi bất chính cho cá nhân, vì lợi ích chung, mặc dù đã áp dụng các biện pháp để quản lý rủi ro nhưng vẫn gây ra thiệt hại và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Việc không miễn hình phạt đối với các trường hợp trên là chưa phù hợp với mục đích chính khi áp dụng hình phạt đối với các tội về kinh tế, môi trường là buộc khôi phục nguyên trạng và bồi thường thiệt hại (theo Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân).
Do đó, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về miễn hình phạt đối với một số tội về trật tự quản lý kinh tế gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; không tham nhũng; mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội cho địa phương, đất nước; đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Cùng đó là bổ sung quy định loại trừ trách nhiệm hình sự đối với rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng mô hình sản xuất, kinh doanh mới mà có thiệt hại về kinh tế do nguyên nhân khách quan.
Đồng thời, bổ sung quy định loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp thực hiện biện pháp nghiệp vụ phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm của các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm trong trường hợp đã tuân thủ đầy đủ các thủ tục, quy trình công tác, không vì động cơ vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, phù hợp với tình hình thực tiễn…
Chiều 23-4, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng với 485/494 đại biểu có mặt tán thành.
Theo đó, luật mới thông qua quy định danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây: Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và có sáng kiến được cơ sở công nhận.
Cùng với đó là điều kiện đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hay đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến" và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.
Luật nêu Chính phủ quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở".
Luật cũng sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 74 quy định về bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh.
Cụ thể, sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 như sau: "Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện nhân đạo".
Bên cạnh đó, luật còn sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 1 như sau: "Có 2 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" hoặc có 2 năm liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".
Như vậy, luật mới đã bỏ quy định "trong thời gian đó có 2 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cơ sở hoặc có 2 đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cơ sở". Điều này tương ứng với việc bỏ quy định phải có 4 sáng kiến trong 2 năm.
Trước khi trình Quốc hội bấm nút thông qua, trình bày báo cáo tóm tắt việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.
Về danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chính phủ tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra và đại biểu Quốc hội. Theo đó, Chính phủ không quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" đối với cá nhân theo tiêu chuẩn "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" tại khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật. Từ đó, dự luật quy định tỉ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" là cá nhân đề nghị xét tặng danh hiệu không theo tiêu chuẩn "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".
Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng và các loại hình khen thưởng, Chính phủ tiếp thu giữ nguyên quy định về nguyên tắc "không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được"; đồng thời, bổ sung cụm từ "trừ khen thưởng công trạng".
Quy định trên để tháo gỡ khó khăn vướng mắc đối với loại hình khen thưởng này trong quá trình tổ chức thực hiện do khen thưởng công trạng là khen thưởng theo tiêu chuẩn tích lũy thành tích, đã quy định điều kiện, tiêu chuẩn cụ thể trong từng hình thức, mức hạng khen thưởng.
Về các loại hình khen thưởng, Chính phủ tiếp thu quy định riêng 2 loại hình khen thưởng "khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề" và "khen thưởng chuyên đề" để bảo đảm phản ánh đúng bản chất của hình thức khen thưởng gắn với việc tổ chức và tổng kết các phong trào thi đua theo từng nhiệm vụ, lĩnh vực cụ thể và khen thưởng thành tích phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị mà không thông qua tổ chức phong trào thi đua.
Lãnh đạo Cục Việc làm, Bộ Nội vụ hôm 3/4 cho biết không có chủ trương hoán đổi hai kỳ nghỉ lễ trong tháng 4 mà thực hiện theo Bộ luật Lao động. Bộ đã thông báo những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày và dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày.
Lịch nghỉ này áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước. Tại khối tư nhân, một số doanh nghiệp chủ động sắp xếp hoán đổi hoặc chuyển vào phép năm để nối liền hai kỳ lễ cho lao động nghỉ kéo dài.
Thực hiện quyền tự chủ, ông Đỗ Danh Giáp, Chủ tịch Công đoàn Công ty Nissei, KCN Thăng Long, Hà Nội, cho biết doanh nghiệp chủ động hoán đổi ngày làm việc 28/4 sang thứ bảy tuần sau kỳ lễ và áp dụng một ngày nghỉ phép năm vào 29/4. 1.500 lao động sẽ nghỉ liền mạch 8 ngày, từ 26/4 đến hết 3/5.
Lịch nghỉ được công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động thỏa thuận và thông báo từ cuối năm 2025 trên cơ sở tham khảo ý kiến lao động nên nhận được sự đồng tình cao. Bởi phần lớn họ là người ngoại tỉnh, quê xa nên nghỉ dài sẽ dễ về thăm nhà, đi du lịch và thêm thời gian với gia đình.
"Kế hoạch sản xuất tập trung được đẩy mạnh ngay từ đầu năm thay vì để gián đoạn nên nghỉ lễ kéo dài không ảnh hưởng nhiều", ông nói, lý giải thêm mỗi tháng công ty được nghỉ hai hoặc ba ngày thứ bảy, lịch làm bù sẽ được bố trí vào một trong những ngày này để vừa được nghỉ dài mà vẫn đảm bảo thực thi đúng luật lao động.
Theo ông Giáp, doanh nghiệp chủ động phương án trên cơ sở rút kinh nghiệm một số dịp lễ, sát ngày cơ quan quản lý đề xuất hoán đổi hoặc thay đổi lịch nghỉ khiến các bên bị động. Nhà máy khi ấy phải bố trí lại lịch làm việc, người lao động cũng khó mua vé tàu xe do khan hiếm hoặc đã hết.
Giữa tháng 3, Công ty Dược phẩm Ampharco, Đồng Nai, cũng thông báo cho hàng trăm lao động khối văn phòng và nhà máy nghỉ lễ 9 ngày, từ 25/4 hết hết 3/5. Trước đó, người lao động đã được bố trí làm bù hai tuần liên tục vào ngày 21 và 28/3 để đảm bảo tiến độ đơn hàng và hoán đổi cho các ngày làm việc 28-29/4. Lãnh đạo phòng ban được yêu cầu tích cực giải quyết công việc, tránh để tồn đọng việc sau kỳ nghỉ lễ và chủ động báo lịch nghỉ đến khách hàng toàn quốc.
"Lịch nghỉ lễ dài và được thông báo sớm giúp chúng tôi chủ động đặt vé tàu xe không bị đắt, lên kế hoạch về quê hoặc đi chơi không bị cập rập", cán bộ nhân sự phụ trách khối nhà máy cho hay.
Với một số doanh nghiệp đông lao động và làm việc bình thường vào thứ bảy, công đoàn cơ sở vẫn đang tính toán phương án cho hợp lý. Chủ tịch công đoàn doanh nghiệp có gần 30.000 lao động ở KCN Vân Trung, Bắc Ninh, cho biết dịp 30/4-1/5 nghỉ liên tiếp hai ngày theo quy định của luật hiện hành, sau đó vẫn đi làm vào thứ bảy ngày 2/5. Doanh nghiệp này đang tính toán phương án xin chuyển ngày nghỉ liền kề thứ hai 27/4 sang thứ bảy 2/5 để lao động được nghỉ liên tiếp bốn ngày, từ 30/4 đến hết 3/5.
Công đoàn cơ sở đã trực tiếp kiến nghị với Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam có hướng dẫn để thực hiện theo, đảm bảo doanh nghiệp thực thi đúng pháp luật và tránh vướng mắc liên quan đến chế độ tiền lương, thưởng dịp nghỉ lễ.
Ngoài doanh nghiệp, hơn 20 trường đại học cả nước đã đổi lịch hoặc chuyển lịch học online 2-3 ngày tạo điều kiện cho giảng viên, sinh viên được nghỉ liên tục 8-9 ngày.
Ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4 nên lao động được nghỉ bù thứ hai 27/4. Lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần sẽ có đợt nghỉ lễ kéo dài ba ngày liên tục, từ thứ bảy 25/4 đến hết thứ hai 27/4. Người có chế độ một ngày nghỉ chủ nhật hàng tuần thì được nghỉ lễ hai ngày, 26-27/4.
Tương tự với kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần có đợt nghỉ lễ dài bốn ngày liên tục, từ thứ năm đến hết chủ nhật, tức 30/4 đến hết 3/5. Người có chế độ một ngày nghỉ hàng tuần chỉ được nghỉ hai ngày 30/4 và 1/5.
Giữa các kỳ lễ có hai ngày làm việc bình thường 28-29/4, lao động muốn kéo dài nghỉ lễ thành 9 ngày liên tục có thể áp dụng chế độ phép năm hoặc thỏa thuận với chủ doanh nghiệp nghỉ không hưởng lương. Trường hợp làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần trong kỳ lễ thì người sử dụng lao động phải trả ít nhất bằng 200% lương. Nếu người đó làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần mà ngày đó trùng với nghỉ lễ thì được nhận ít nhất 300% tiền lương.
Hội đồng Dân tộc có các phó chủ nhiệm khóa 16 gồm ông Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; ông Quàng Văn Hương và bà Cao Thị Xuân, Trần Thị Hoa Ry, Đinh Thị Phương Lan.
Uỷ viên hoạt động chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc khóa 16 gồm ông Lê Nhật Thành, Tráng A Dương, ông Hoàng Văn Tuyên và bà Leo Thị Lịch, Ma Thị Thúy.
Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại có phó chủ nhiệm khóa 16 gồm các ông Vũ Hải Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội,; Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Quốc Hùng, Trần Đức Thuận, Nguyễn Ngọc Hà và Đinh Công Sỹ.
Đại biểu chuyên trách của Ủy ban gồm bà Trần Thị Hồng An, ông Trịnh Xuân An, ông Trần Việt Anh, ông Phạm Phú Bình, bà Thái Quỳnh Mai Dung, ông Vũ Huy Khánh, ông Võ Văn Hội, ông Phạm Ngọc Hải, ông Phạm Đức Hoài và ông Nguyễn Trung Kiên.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường có 5 phó chủ nhiệm khóa 16 gồm ông Trần Văn Khải, Nguyễn Phương Tuấn, Tạ Đình Thi, Đỗ Đức Hồng Hà và bà Nguyễn Thị Mai Phương.
Đại biểu chuyên trách Ủy ban gồm các ông/bà Nguyễn Văn An, Nguyễn Thị Kim Anh, Nguyễn Ngọc Sơn, Vương Quốc Thắng, Lê Hoàng Hải, Lương Văn Anh, ông Ngô Sỹ Cường và Lê Trung Thành.
Ủy ban Dân nguyện và Giám sát có 4 phó chủ nhiệm khóa 16 gồm các ông/bà Hoàng Anh Công, Trần Thị Nhị Hà, Lò Việt Phương, Cao Mạnh Linh. Đại biểu chuyên trách gồm ông Nguyễn Ngọc Hùng, Hoàng Nam Hải, Trần Hoài Nam, Đỗ Khắc Hưởng, Lê Thị Thúy Sen.
Ngày 6/4, Quốc hội đã kiện toàn các chức danh lãnh đạo Quốc hội và Chủ nhiệm các Ủy ban. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tái đắc cử khóa 16, phó chủ tịch Quốc hội gồm các ông Đỗ Văn Chiến, Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Hồng Diên, Nguyễn Doãn Anh. Hai nữ phó chủ tịch Quốc hội là bà Nguyễn Thị Thanh và Nguyễn Thị Hồng.
Lãnh đạo các Ủy ban gồm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông.
