Sáng 21.4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kinh tế – xã hội. Bộ trưởng Bộ NN-MT Trịnh Việt Hùng giải trình ý kiến các đại biểu, trong đó đề cập nhiều thông tin tích cực cho thị trường xuất khẩu nông sản của Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Bộ NN-MT sẽ cơ cấu lại các tiểu ngành, lĩnh vực và nhóm sản phẩm chủ lực. “Chúng tôi đặc biệt coi trọng việc phát triển thị trường và đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản ở cả trong nước và xuất khẩu”, ông nhấn mạnh.
Phấn khởi báo cáo với Quốc hội, Bộ trưởng Hùng cho biết, trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa qua, Bộ NN-MT đã ký nghị định thư với Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho phép xuất khẩu chính ngạch bưởi, chanh.
“Đây là lần đầu tiên Tổng cục Hải quan Trung Quốc ký nghị định thư với bộ, ngành của Việt Nam về lĩnh vực này”, ông nói.
Đặc biệt với sầu riêng, ông Hùng cho hay vừa rồi đã có thể truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng đến thẳng cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn). Nhờ đó, thời gian vận chuyển sang Trung Quốc chỉ mất 5 – 6 ngày, thay vì 20 ngày như trước đây.
Thời gian tới, Bộ NN-MT sẽ tập trung nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho nông dân. “Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng nông thôn là một đột phá chiến lược, cần sự quan tâm, vào cuộc của các địa phương”, ông Hùng lưu ý.
Nghị định thư mà Bộ trưởng NN-MT đề cập được ký kết tại Bắc Kinh (Trung Quốc), trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho hay, việc ký kết nghị định thư là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật bài bản, kéo dài từ năm 2019 giữa các cơ quan chuyên môn hai nước trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Theo nghị định thư đã ký, tất cả các vùng trồng và cơ sở đóng gói chanh, bưởi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc phải được đăng ký với Bộ NN-MT, được Bộ NN-MT và phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt.
Đồng thời, vùng trồng và cơ sở đóng gói phải có các biện pháp kiểm soát các sinh vật gây hại theo yêu cầu của nghị định thư.
Tiếp tục giải trình, Bộ trưởng NN-MT cho hay, theo Nghị quyết số 39 của Quốc hội, tổng diện tích đất trồng lúa của Việt Nam đến năm 2030 được xác định là 3,568 triệu ha.
Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, Bộ NN-MT đang rà soát để trình điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia năm 2030, tầm nhìn 2050, dự kiến giảm diện tích đất trồng lúa xuống còn khoảng 3,25 triệu ha để chuyển sang đất phát triển công nghiệp.
Tuy nhiên, ông đề nghị các địa phương hết sức cân nhắc khi đăng ký quỹ đất công nghiệp. Bởi thực tế những năm qua, nhiều nơi sử dụng không quá 7% quỹ đất công nghiệp trong quy hoạch. Nếu đăng ký quá nhiều mà không thực hiện được sẽ gây lãng phí lớn.
Bộ trưởng đề cập câu chuyện một địa phương đăng ký 20.000 ha đất công nghiệp trong nhiệm tới đây, giai đoạn 2030 – 2035. Tương ứng với con số này cần thu hút tới 2 triệu lao động, rất khó khả thi.
Ông Hùng cũng dẫn tính toán của Tổng cục Thống kê và Bộ NN-MT, cho thấy dù giảm diện tích đất trồng lúa xuống 3,25 triệu ha nhưng vẫn đảm bảo an ninh lương thực và xuất khẩu nhờ tăng năng suất.
Hiện nay, năng suất lúa của Việt Nam đạt 6,2 tấn/ha, đứng thứ 2 thế giới, sau Ấn Độ khoảng 7 tấn/ha, sẽ đảm bảo kim ngạch xuất khẩu khoảng 5 tỉ USD mỗi năm.
Hơn 10 giờ ngày 12.4, Công an TP.HCM vẫn đang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ phong tỏa, khám nghiệm hiện trường vụ cháy nhà trọ trên đường Nguyễn Thị Thơi (phường Tân Thới Hiệp). Vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã cướp đi sinh mạng của 2 người và khiến nhiều người khác phải nhập viện cấp cứu.
Theo người dân tại hiện trường, căn nhà xảy ra hỏa hoạn là loại hình nhà ở kết hợp cho thuê trọ. Bà H., một người dân sống cạnh hiện trường, chưa hết bàng hoàng kể lại: "Lúc đó khoảng 3 giờ, khu phố đang ngủ say thì nghe tiếng nổ bùng bùng. Mọi người đến thì thấy cháy xuất phát từ tầng trệt (nơi để xe máy). Khói đen kịt bốc lên từ tầng trệt, lùa thẳng theo lối cầu thang duy nhất lên các phòng trọ phía trên khiến mọi người bị ngộp, không thấy đường mò ra".
Trong cơn hoảng loạn, nhiều người ở các tầng trên cao đã phải leo qua ban công, nhảy sang mái tôn nhà hàng xóm để thoát thân.
Một nhân chứng tên C. xúc động nhớ lại khoảnh khắc cứu bé gái: "Tội nghiệp nhất là nhà có bé gái nhỏ mới vài tuổi. Khói dày đặc đến mức mẹ bé không thấy đường đi, chỉ biết ôm con kêu cứu. Tôi thấy một người nào đó đứng trên lầu thả bé xuống cho người phía dưới chụp lấy. May mắn là bé an toàn, trong khi những người lớn xung quanh đều bị ám khói đen thui, xỉu hết".
Theo người dân địa phương, khi phát hiện lửa bùng phát, vợ chồng chủ nhà đã nỗ lực mở cửa thoát hiểm phía trước để các sinh viên, người lao động ở trọ chạy ra ngoài. Tuy nhiên, do khói bốc quá nhanh và dày đặc, những người ở các phòng phía sau đã không kịp thoát thân và bị ngạt khói.
Nhiều người dân cho biết thêm, khi cháy, điện bị cúp, trời lại tối nên người dân xung quanh không thể tiếp cận trực tiếp. Người dân chỉ biết dùng nước sinh hoạt tạt vào các vách tường lân cận để ngăn cháy lan trong lúc chờ lực lượng chức năng.
Đến hơn 10 giờ cùng ngày, thi thể 2 nạn nhân tử vong (được xác định là người từ tỉnh khác đến thuê trọ) đã được đưa ra khỏi hiện trường. Những người bị thương đang được điều trị tại các bệnh viện. Danh tính các nạn nhân chưa được công bố.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, một lãnh đạo UBND phường Tân Thới Hiệp cho biết ngay sau khi vụ việc xảy ra, chính quyền địa phương đã có mặt tại hiện trường để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả.
"Bước đầu, địa phương hỗ trợ mỗi trường hợp tử vong 10 triệu đồng và người bị thương 5 triệu đồng. Chúng tôi đã chỉ đạo MTTQ và các đoàn thể phối hợp nắm bắt gia cảnh của các nạn nhân, đa phần là người dân từ các tỉnh lên thành phố mưu sinh, để có hướng hỗ trợ thêm. Đồng thời, phường cũng đã báo cáo Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM để xin thêm nguồn hỗ trợ cho gia đình các nạn nhân", vị này thông tin thêm.
Nguyên nhân vụ cháy nhà trọ ở phường Tân Thới Hiệp đang được Công an TP.HCM điều tra làm rõ.
Ngày 20.4, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM phối hợp Nhóm nghiên cứu quốc tế về sông Mekong (IMRWG) tổ chức Gặp gỡ IMRWG 2026. Các chuyên gia nhận định Nam bộ (đặc biệt TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long) đang gặp nhiều thách thức như: biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, áp lực đô thị hóa và TP.HCM sụt lún.
Trong báo cáo "Sụt lún đất ở TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long" của Phó giáo sư - tiến sĩ (PGS-TS) Lê Trung Chơn (Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển bền vững, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM), cho biết nghiên cứu sử dụng công nghệ InSAR từ vệ tinh Sentinel-1 cho thấy mức độ sụt lún ở TP.HCM diễn ra không đồng đều, với nhiều "điểm đỏ" ghi nhận tốc độ lún lên đến 5 cm/năm.
Qua công nghệ InSAR kết hợp PS/DS (giai đoạn 2015-2025) cho thấy, khu vực TP.HCM sụt lún nặng gồm: huyện Nhà Bè, huyện Bình Chánh, quận 7, quận Bình Tân, quận 8 (cũ)...
Trong khi đó, các khu vực phía bắc TP.HCM như Củ Chi có mức độ ổn định hơn.
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là việc kết hợp dữ liệu phản xạ mạnh (PS) và phản xạ yếu (DS), giúp tạo mật độ dữ liệu cực lớn, theo dõi sụt lún chi tiết đến từng khu phố, thậm chí từng pixel trên bản đồ số.
Theo các chuyên gia, TP.HCM sụt lún không chỉ do yếu tố tự nhiên hay khai thác nước ngầm mà còn chịu tác động từ "tải trọng động" của hạ tầng đô thị.
Các công trình lớn như metro, đường cao tốc có thể làm gia tăng áp lực lên nền đất yếu, đẩy nhanh quá trình lún.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, tiến sĩ Nghiêm Văn Sơn (nhà khoa học cao cấp thuộc NASA Jet Propulsion Laboratory) cho biết sụt lún là hiện tượng phổ biến tại các vùng châu thổ, đặc biệt ở những đô thị phát triển trên nền đất yếu (đất ngập nước được cải tạo hoặc đất được lấn ra từ biển). Điều này sẽ gây ra các vấn đề đối với cơ sở hạ tầng.
Việc khai thác nước ngầm sâu tạo ra các khoảng trống dưới lòng đất, khiến nền đất bị sụt lún và có thể mang tính vĩnh viễn.
Ông Sơn cũng nhấn mạnh nguy cơ lớn đến từ hiện tượng lún không đồng đều, khi một khu vực lún nhanh hơn khu vực khác có thể gây hư hại hệ thống hạ tầng ngầm như đường ống.
Theo tiến sĩ Sơn, thực tế tình trạng này không chỉ diễn ra tại TP.HCM mà còn xuất hiện ở nhiều đô thị lớn trên thế giới như Los Angeles (Mỹ) hay Bangkok (Thái Lan), nơi có điều kiện địa chất và quá trình đô thị hóa tương tự.
Từ thực trạng trên, PGS-TS Lê Trung Chơn đề xuất giải pháp thích ứng cho phát triển bền vững TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long, cụ thể:
Theo dự thảo, việc triển khai vùng LEZ sẽ tác động mạnh và đa chiều đến môi trường, chất lượng không khí, kinh tế - xã hội, bao gồm giao thông, hành vi đi lại của người dân và sức khỏe cộng đồng tại khu vực áp dụng và vùng lân cận.
Đồng thời góp phần nâng cao mức độ tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia về khí thải phương tiện giao thông; giảm phát thải các chất ô nhiễm chính từ hoạt động giao thông như bụi mịn, NOx và CO.
"Chính sách này cũng tạo động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng điện và năng lượng sạch, từng bước hình thành hệ thống giao thông xanh, thân thiện với môi trường.
Qua đó góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí trong khu vực đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời giảm phát thải khí CO2, đóng góp vào nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu" - theo dự thảo của UBND TP Hà Nội.
Tuy nhiên theo UBND TP Hà Nội, việc triển khai vùng LEZ cũng sẽ xảy ra một số tác động tiêu cực.
Cụ thể, việc hạn chế xe cộ phát thải cao trong khu vực áp dụng chính sách có thể dẫn đến nguy cơ dịch chuyển lưu lượng giao thông và nguồn phát thải sang các khu vực lân cận.
Từ đó, sẽ làm gia tăng áp lực giao thông và ô nhiễm cục bộ tại các tuyến đường rìa vùng phát thải thấp.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi sang sử dụng điện đặt ra yêu cầu về hệ thống thu gom, xử lý và tái chế pin nhằm bảo đảm an toàn môi trường.
Đồng thời nhu cầu sử dụng điện cho phương tiện giao thông điện có thể làm gia tăng áp lực đối với hệ thống hạ tầng năng lượng, đặc biệt trong giai đoạn đầu chuyển đổi.
Tuy nhiên theo Hà Nội, các tác động này chủ yếu mang tính tạm thời trong giai đoạn chuyển đổi và có thể được kiểm soát thông qua các giải pháp quản lý, quy hoạch và phát triển hạ tầng phù hợp.
Mặt tích cực về kinh tế - xã hội khi triển khai vùng LEZ, theo UBND TP Hà Nội, sẽ thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh, đặc biệt phát triển xe buýt điện và xe cộ sử dụng năng lượng sạch theo lộ trình của Chính phủ và TP.
Đồng thời sẽ khuyến khích thay đổi thói quen di chuyển, tăng sử dụng giao thông công cộng, đi bộ và xe đạp, góp phần giảm ùn tắc và áp lực hạ tầng giao thông.
Mặt khác, việc hạn chế xe máy xăng cũng sẽ nâng cao chất lượng hệ thống vận tải công cộng, hướng tới giao thông đô thị hiện đại, thân thiện môi trường. Cải thiện môi trường đô thị và không gian công cộng, đặc biệt tại khu vực trung tâm...
Theo đánh giá của Hà Nội, việc triển khai vùng phát thải thấp đặt ra thách thức lớn về nguồn lực, đặc biệt là chi phí đầu tư ban đầu.
Trong đó nhu cầu kinh phí tập trung vào xây dựng hệ thống giám sát và quản lý giao thông như công nghệ nhận diện biển số tự động (ANPR), hạ tầng quản lý phương tiện, hệ thống xử lý vi phạm, cùng với việc hoàn thiện biển báo và tổ chức phân luồng giao thông.
"Chi phí đầu tư đáng kể cho phát triển giao thông xanh, bao gồm mở rộng mạng lưới vận tải công cộng (xe buýt, phương tiện điện) và hạ tầng giao thông phi cơ giới như đi bộ, xe đạp.
Áp lực tài chính đối với người dân và doanh nghiệp khi phải chuyển đổi sang xe cộ phát thải thấp hoặc xe cộ sử dụng năng lượng sạch, đặc biệt đối với các hộ thu nhập trung bình - thấp và doanh nghiệp vận tải" - dự thảo nêu.
Ngoài ra việc hạn chế xe máy xăng sẽ tác động bước đầu đến hoạt động kinh doanh, dịch vụ, vì có thể ảnh hưởng đến vận chuyển hàng hóa và khả năng tiếp cận của khách hàng trong giai đoạn đầu triển khai.
Trong quá trình triển khai, hệ thống giao thông đô thị nếu không được chuẩn bị và đầu tư đồng bộ có thể phát sinh ùn tắc cục bộ tại các khu vực rìa vùng phát thải thấp, theo UBND TP Hà Nội.
"Tuy nhiên các tác động này chủ yếu mang tính ngắn hạn và ở mức độ hạn chế, có thể được giảm thiểu thông qua lộ trình triển khai phù hợp, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, phát triển giao thông công cộng, tăng cường tuyên truyền và tổ chức giao thông hợp lý" - Hà Nội khẳng định.
