Tại bang Tennessee (Mỹ), công ty trí tuệ nhân tạo của tỷ phú Elon Musk vừa ráo riết lắp đặt hàng loạt hệ thống pin Megapack khổng lồ với mục đích rất rõ ràng rằng siêu máy tính cần nguồn điện liên tục, và lưới điện truyền thống đang bộc lộ sự chậm chạp.
Cùng thời điểm, từ những trung tâm năng lượng mặt trời ở Texas, thảo nguyên Nội Mông (Trung Quốc) cho đến khu đất của một nhà máy than cũ phía bắc Sydney, hàng loạt siêu dự án lưu trữ điện đang xếp hàng chờ hòa lưới.
Theo Bloomberg, một làn sóng thâu tóm lưới điện toàn cầu đang diễn ra âm thầm nhưng mãnh liệt, được dẫn dắt bởi một thiết bị quen thuộc, đó là pin lưu trữ.
Cơn lốc giảm giá từ “công xưởng” thế giới
Động lực lớn nhất đằng sau sự bùng nổ này là bài toán kinh tế. Theo dữ liệu từ BloombergNEF, chi phí pin đã bốc hơi tới 75% trong giai đoạn 2018-2025. Giới phân tích dự báo mức giá này sẽ còn tiếp tục giảm thêm 25% từ nay đến năm 2035.
Nguyên nhân cốt lõi của cú sập giá này đến từ “cơn dư cung” tại Trung Quốc. Việc đầu tư ồ ạt để phát triển chuỗi cung ứng xe điện trong nhiều năm qua đã tạo ra một lượng pin khổng lồ. Hệ quả là giá thành lao dốc, đẩy các sản phẩm lưu trữ tràn ngập thị trường toàn cầu.
Kịch bản này đang lặp lại chính xác những gì đã xảy ra với ngành điện mặt trời sau năm 2021. Đáng chú ý, giá pin vẫn liên tục phá đáy ngay cả khi chi phí của nhiều công nghệ năng lượng sạch khác đang có dấu hiệu tăng lên.
Nhờ mức giá ngày càng rẻ, năm nay được kỳ vọng sẽ trở thành bước ngoặt đưa pin lưu trữ thành nhân tố có ảnh hưởng sâu rộng trong hệ thống năng lượng. Các nhà phân tích dự báo công suất lắp đặt toàn cầu sẽ tăng khoảng 1/3 ngay trong năm nay, dẫn dắt bởi các thị trường châu Âu, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh.
Lợi nhuận từ việc “mua đáy, bán đỉnh” điện năng
Khi chi phí đầu tư không còn là gánh nặng, cách vận hành của thị trường điện bắt đầu thay đổi. Tại những khu vực có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao, pin đóng vai trò như một nhà buôn sành sỏi. Hệ thống sẽ tự động mua điện vào lúc giá rẻ khi dư thừa nắng, gió, và bán ra thị trường khi nhu cầu tiêu thụ tạo đỉnh.
Trước đây, hệ thống điện phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt điện than và khí đốt mỗi khi nguồn năng lượng tái tạo suy giảm. Giờ đây, pin lưu trữ đang chứng minh khả năng thay thế với chi phí rẻ hơn và tốc độ phản hồi nhanh hơn.
Tại Australia, thị trường pin lớn nhất tính theo đầu người, hệ thống lưu trữ có thời điểm đã cung cấp nhiều điện hơn cả các nhà máy khí đốt vào giờ cao điểm buổi tối.
Sự xuất hiện của các “siêu pin” đang định hình lại cấu trúc hạ tầng năng lượng. Tại Nội Mông (Trung Quốc), 3 dự án khổng lồ với tổng công suất 7,4 GWh đang được triển khai. Tại Australia, dự án Waratah Super Battery cũng đang thay đổi hoàn toàn cách thức phân phối điện năng.
Công nghệ cũng không ngừng tiến hóa để đáp ứng nhu cầu thị trường. Bên cạnh dòng pin lithium-ion truyền thống, các công nghệ mới như pin oxy hóa sắt của Form Energy đang gây chú ý. Công nghệ này cho phép lưu trữ điện năng lên tới 100 giờ, cao gấp 25 lần so với các loại pin thông thường hiện nay.
Châu Âu loay hoay, Việt Nam rục rịch chuyển mình
Nhu cầu lưu trữ năng lượng đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, đặc biệt là tại châu Âu. Sự phát triển quá nóng của năng lượng tái tạo tại khu vực này đang gây áp lực nghiêm trọng lên lưới điện, khiến sản lượng và giá điện biến động mạnh.
Chỉ tính riêng tại Đức, quốc gia này có thể đối mặt khoản thiệt hại lên tới 3,7 tỷ euro trong năm nay do buộc phải cắt giảm công suất điện tái tạo dư thừa. Để giải quyết bài toán này, công suất lưu trữ tại châu Âu được dự báo sẽ tăng gấp 5 lần vào cuối thập kỷ, nhảy vọt từ khoảng 50 GW năm 2025 lên 75 GW vào cuối 2026.
Xu hướng lưu trữ năng lượng đang bắt đầu hiện diện rõ hơn tại Việt Nam, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng cao và một số dự án điện khí LNG đã tính đến phương án chuyển sang mô hình tái tạo kết hợp pin lưu trữ (BESS). Tuy nhiên, thị trường hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai, thiếu hệ thống tiêu chuẩn và khung pháp lý hoàn chỉnh.
Theo ông Bùi Xuân Bình, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc GG Power, giai đoạn trước thị trường chủ yếu do các đơn vị thương mại dẫn dắt, “nhạy xu hướng nhưng thiếu nền tảng R&D và tư duy sản xuất công nghiệp”.
Ông cho biết thêm: “Họ còn dè chừng vì tiêu chuẩn, quy định và chính sách cho sản phẩm này chưa được hình thành. Thực tế, đã xuất hiện tình trạng lắp ráp pin từ linh kiện cũ, kém chất lượng mà không tuân thủ quy chuẩn an toàn.
Dù vậy, dư địa tăng trưởng được đánh giá là rất lớn. Kế hoạch thúc đẩy khoảng 14 triệu hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời kèm pin lưu trữ đến năm 2030 mở ra quy mô thị trường lên tới hàng tỷ USD. “Đây là một thị trường siêu lớn. Mỗi nhà chỉ cần lắp hệ thống 5kW, nhân với 14 triệu hộ, quy mô đã lên tới nhiều tỷ USD”, ông Bình nhấn mạnh.
Rào cản lớn nhất hiện nay lại nằm ở tâm lý người tiêu dùng. Pin lưu trữ vẫn là khái niệm mới, trong khi lo ngại về an toàn khi đặt một hệ thống pin lớn trong gia đình chưa được giải tỏa. Theo ông, chìa khóa nằm ở việc sản phẩm phải đạt các tiêu chuẩn khắt khe quốc tế, đồng thời doanh nghiệp cần kiên trì “giáo dục thị trường”, giúp người dùng hiểu và trải nghiệm thực tế.
Dù ngành pin toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản như sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, rủi ro địa chính trị hay tình trạng tắc nghẽn lưới điện, xu hướng điện hóa là không thể đảo ngược.
Ông Brent Wanner từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế khẳng định: “Bất cứ khoản đầu tư nào vào hệ thống điện hiện nay đều phải tính đến pin”. Trong kỷ nguyên năng lượng mới, ai kiểm soát được công nghệ lưu trữ, người đó sẽ nắm giữ lợi thế vận hành toàn bộ hệ thống điện tương lai.
Hôm 2/4, Starbucks thông báo đã hoàn tất thỏa thuận bán quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc cho Boyu Capital. Theo đó, hai bên thành lập liên doanh mới, do Boyu Capital nắm 60% cổ phần. Starbucks giữ phần còn lại và tiếp tục cấp phép thương hiệu, sở hữu trí tuệ cho liên doanh này.
Theo ChinaDaily, dựa trên định giá liên doanh khoảng 4 tỷ USD - không bao gồm tiền mặt và nợ, Boyu sẽ mua phần cổ phần tương ứng.
Thương vụ được chốt trong bối cảnh Starbucks duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ tại Trung Quốc. Trong báo cáo gần nhất, doanh thu thuần quý tài chính kết thúc ngày 28/12/2025 đạt 23 triệu USD, tăng 11%. Đây là quý tăng trưởng thứ 5 liên tiếp của chuỗi cà phê Mỹ ở thị trường lớn thứ hai toàn cầu, sau quê nhà.
Tuy nhiên, so với sự mở rộng của thị trường và đối thủ, đà tăng trưởng này không đủ để Starbucks duy trì vị thế. Đến Trung Quốc 30 năm trước, chuỗi này được coi là góp phần thúc đẩy văn hóa uống cà phê tại đất nước có văn hóa trà lâu đời.
Theo nền tảng dữ liệu Statista (Đức), tiêu thụ cà phê trung bình của người Trung Quốc đạt hơn 16 tách mỗi người vào năm 2024, còn rất thấp so với thế giới nhưng đã tăng hơn gấp đôi cách đó 5 năm. Ngày nay, nhiều chuyên gia xem Trung Quốc là một trong những thị trường cà phê triển vọng nhất.
Nhưng vài năm gần đây, thị phần của Starbucks lại giảm sút do cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ địa phương, từ 34% năm 2019 xuống còn 14% vào 2024, theo Euromonitor International. Hàng loạt chuỗi nội địa như Cotti Coffee và Manner bán đồ uống với giá chỉ bằng một nửa so với Starbucks.
Đặc biệt, sức ép hàng đầu đến từ gã khổng lồ Luckin, với hơn 30.000 cửa hàng toàn cầu, chủ yếu tại quê nhà. Năm tài chính 2025, Luckin báo cáo tăng trưởng kỷ lục. Công ty đạt tổng doanh thu thuần 49,29 tỷ nhân dân tệ (7,16 tỷ USD), tăng 43% so với 2024, lợi nhuận hoạt động tăng 43,5%.
Không chỉ áp đảo về quy mô, điều làm nên khác biệt của Luckin là khả năng xây dựng tập khách hàng trực tuyến lớn thông qua ứng dụng đặt hàng, theo Mingchao Xiao, nhà sáng lập Zhimeng Trends Consulting.
Ngoài ra, Luckin gần đây tăng cường lấn sân sang phân khúc cao cấp, mở các cửa hàng hạng sang để bán đồ uống giá cao hơn. Khách hàng lui tới có thể chọn loại hạt từ Brazil, Ethiopia hoặc tỉnh Vân Nam. Đây vốn là hình thức phục vụ tùy chọn loại hạt đa dạng xuất xứ quen thuộc tại Starbucks.
Trước sức ép lớn của các đối thủ, Starbucks cần một chiến lược mới để giành lại thị phần. Hãng mô tả liên doanh mới với Boyu Capital "được thiết kế tỉ mỉ" và đặt tham vọng dài hạn có 20.000 cửa hàng, từ mức 8.000 quán hiện tại.
Ông Brian Niccol, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Starbucks, kỳ vọng liên doanh mới thúc đẩy nhanh khả năng tăng trưởng có chủ đích và kỷ luật. "Liên doanh sẽ cho phép chúng tôi phục vụ nhiều khách hàng hơn, mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều thành phố hơn và củng cố vị thế dẫn đầu trong một thị trường năng động và luôn thay đổi", ông nói.
Cơ sở niềm tin này nằm ở năng lực của Boyu Capital. Thành lập năm 2011, công ty đầu tư Trung Quốc này đã rót vốn vào hơn 200 công ty, bao gồm những tên tuổi nổi tiếng ở nước này như nền tảng giải trí iQiyi, hệ thống các trung tâm mua sắm cao cấp SKP và đặc biệt là chuỗi Mixue.
Ông Brady Brewer, Giám đốc điều hành Starbucks Quốc tế, đánh giá Boyu có mô hình hoạt động giúp đẩy nhanh tốc độ mở rộng, nâng cao lợi nhuận và mang đưa thương hiệu đến nhiều cộng đồng hơn trên khắp Trung Quốc.
Zhu Danpeng, nhà phân tích thực phẩm và đồ uống độc lập tại Quảng Châu, cho biết Boyu sở hữu tầm nhìn chiến lược rất sắc bén. Chuyên gia này dự đoán Starbucks sẽ trải qua 3 thay đổi lớn: tăng tốc mở cửa hàng, hoạt động bản địa hóa chính xác và khoa học hơn và tăng cường tích hợp chuỗi cung ứng.
Starbucks đã có 3-4 năm kinh nghiệm trong việc thâm nhập các thành phố nhỏ hơn ở Trung Quốc nhưng ông Zhu tin rằng sự tham gia của Boyu sẽ củng cố hơn nữa lộ trình này, củng cố tầm ảnh hưởng của Starbucks trong phân khúc cao cấp.
"Được thúc đẩy bởi kế hoạch bản địa hóa toàn diện, thương vụ này sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc định hình toàn bộ bối cảnh thương hiệu cà phê cao cấp tại Trung Quốc", ông Zhu nhận xét.
Bà Molly Liu, CEO Starbucks Trung Quốc, tiết lộ thỏa thuận sẽ thúc đẩy chiến lược "siêu địa phương hóa", bao gồm cung cấp các loại đồ uống, thực phẩm và hàng hóa thủ công cao cấp, phù hợp với nhu cầu mua hàng trực tiếp và trực tuyến ngày càng phát triển của nhiều cộng đồng đa dạng trên khắp đất nước.
Báo cáo "Café East Asia 2026" của nền tảng thông tin chuyên ngành cà phê World Coffee Portal cho biết Trung Quốc có hơn 85.500 quán cà phê theo chuỗi năm qua, tăng trưởng đến 31,5%. Đây là thị trường duy nhất thế giới có thêm đến 20.000 quán mở mới trong vòng một năm.
Công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence cho rằng đang có sự "bùng nổ văn hóa quán cà phê" ở nước này, với mục đích thưởng thức lẫn xã giao.
Để cạnh tranh, nhiều chuỗi cà phê đang đa dạng hóa sản phẩm bằng cách kết hợp thêm các loại trà, đồ ăn nhẹ và đồ uống mang đậm bản sắc văn hóa, đồng thời tăng cường hiện diện trên mạng xã hội. Điều này cũng khiến các thương hiệu toàn cầu đến đây phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với một thị trường phát triển nhanh nhưng cạnh tranh khốc liệt.
"Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường dài hạn đầy triển vọng nhất của chúng tôi", Chủ tịch kiêm CEO Startbucks Brian Niccol, khẳng định.
Sáng 23-4, phường Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi) tổ chức hội nghị tái khởi động dự án "Bảo tồn đồng muối truyền thống Sa Huỳnh gắn với phát triển du lịch cộng đồng".
Dự án do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và Quỹ Môi trường toàn cầu hỗ trợ.
Dự án được triển khai từ tháng 5-2024, từng tạm dừng vào tháng 6-2025 do sáp nhập đơn vị hành chính, nay được khởi động lại và dự kiến hoàn thành vào tháng 9-2026.
Theo kế hoạch, dự án tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn đồng muối truyền thống, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái, đồng thời phát triển du lịch cộng đồng.
Nhiều nội dung cụ thể sẽ được triển khai như xây dựng mô hình phân loại rác tại nguồn, chăm sóc cây ngập mặn, hình thành đội ngũ tuyên truyền, phát triển mô hình homestay, lắp đặt bản đồ du lịch cộng đồng và tạo các điểm check-in phục vụ du khách.
Bên cạnh đó địa phương cũng hướng đến xây dựng sản phẩm "hoa muối", đăng ký đạt chuẩn OCOP nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện đồng muối Sa Huỳnh có diện tích khoảng 115ha, là một trong những làng nghề làm muối lâu đời của miền Trung, hình thành từ thế kỷ XIX. Nghề làm muối nơi đây vẫn chủ yếu theo phương thức thủ công, phụ thuộc vào nắng gió tự nhiên, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ diêm dân.
Điểm nổi bật khiến đồng muối Sa Huỳnh ngày càng được chú ý là vẻ đẹp độc đáo của cảnh quan. Những ô ruộng muối vuông vức xếp nối nhau như bàn cờ, mặt nước phản chiếu ánh nắng tạo nên hiệu ứng lấp lánh như những tấm gương khổng lồ.
Vào buổi sớm, hình ảnh diêm dân tất bật cào muối trong ánh bình minh tạo nên khung cảnh lao động bình dị nhưng đầy sức sống.
Còn khi hoàng hôn buông xuống, các ụ muối trắng nổi bật trong ánh chiều vàng cam trở thành điểm nhấn thị giác ấn tượng, thu hút nhiếp ảnh gia và du khách.
Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên, ánh sáng và con người đã tạo nên một "bức tranh sống" hiếm có.
Với những giá trị đó, đồng muối Sa Huỳnh đang được xem là điểm đến giàu tiềm năng để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.
Du khách có thể tham gia các hoạt động như cào muối, gánh muối, tìm hiểu quy trình sản xuất truyền thống, qua đó hiểu hơn về cuộc sống của diêm dân.
Bên cạnh đó, vị trí gần biển Sa Huỳnh, làng du lịch Gò Cỏ và không gian văn hóa Sa Huỳnh… cũng tạo điều kiện thuận lợi để kết nối thành các tour du lịch đa dạng.
Nếu được đầu tư bài bản, gắn bảo tồn làng nghề với khai thác du lịch, đồng muối Sa Huỳnh không chỉ giữ được giá trị truyền thống mà còn trở thành điểm nhấn đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
Việc tái khởi động dự án được kỳ vọng sẽ góp phần bảo tồn làng nghề truyền thống, nâng cao chất lượng môi trường, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch trải nghiệm, từng bước đưa đồng muối Sa Huỳnh trở thành điểm đến đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
Ngày 4-4, thông tin từ UBND TP Đà Nẵng cho hay Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu vừa thống nhất đề xuất tổ chức chương trình "Hành trình Quốc bảo sâm Ngọc Linh: Không gian trải nghiệm sâm Ngọc Linh và dược liệu - Đà Nẵng".
Theo đó, lãnh đạo Đà Nẵng cùng các địa phương trồng sâm Ngọc Linh như Nam Trà My, Trà Linh, Trà Tập, Tiên Phước và các đơn vị liên quan đã bàn kế hoạch đưa sâm Ngọc Linh ra giới thiệu tại chợ đêm trung tâm thành phố.
Theo kế hoạch, chương trình sẽ tổ chức định kỳ hằng tháng tại khu vực chợ đêm An Hải, dự kiến vào tối thứ bảy và chủ nhật tuần thứ hai mỗi tháng, từ 18h đến 23h.
Phiên chợ có quy mô khoảng 15-20 gian hàng, trưng bày sâm tươi và các dược liệu đặc trưng như quế Trà My, đẳng sâm, lan kim tuyến, mật ong rừng; đồng thời giới thiệu các sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh.
Tại đây cũng bố trí khu chế biến, trải nghiệm sản phẩm và khu quảng bá cho các đơn vị tham gia.
Điểm nhấn của chương trình là các hoạt động trải nghiệm văn hóa như trình diễn cồng chiêng, trò chơi dân gian, workshop hướng dẫn phân biệt sâm thật - giả, giới thiệu quy trình trồng sâm và câu chuyện về "quốc bảo" sâm Ngọc Linh.
Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm qua nền tảng số, mã QR và sàn thương mại điện tử cũng sẽ được triển khai.
Chương trình nhằm tạo không gian giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ các sản phẩm dược liệu, góp phần phát triển kinh tế đêm và tăng liên kết giữa khu vực miền núi với đô thị, đồng thời giúp người dân nhận biết sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, hạn chế hàng giả.
Về lâu dài, thành phố định hướng phát triển nơi đây thành điểm giới thiệu và quảng bá dược liệu gắn với du lịch và sản phẩm OCOP.
Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu đề nghị các sở, ngành phối hợp với Hội Sâm Ngọc Linh Quảng Nam hoàn thiện kế hoạch tổ chức, làm rõ phương án vận hành, quản lý chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy.
