Ngày 19/4, ông Lê Quang Vinh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Thừa Thiên Huế, thông tin đường dẫn vào cao tốc La Sơn – Túy Loan tại nút giao tỉnh lộ 14B (xã Khe Tre, thành phố Huế) đã được bàn giao cho Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh để thực hiện dự án mở rộng tuyến cao tốc này, cũng như khắc phục sự cố do thiên tai.
Đây là vị trí từng xảy ra sạt lở taluy dương nghiêm trọng trong các đợt mưa lũ năm 2024 và 2025, đến nay chưa được khắc phục triệt để.
Ông Nguyễn Vũ Quý, Giám đốc Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, cho biết ban đã đề nghị đơn vị tư vấn khảo sát hiện trường, thiết kế và lên phương án xử lý. Ban đang trình chủ trương và hồ sơ để Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt. Theo ông Quý, khi phương án được phê duyệt, nhà thầu sẽ tập trung thi công, dự kiến mất 3 tháng để khắc phục xong điểm sạt lở.
Trước đó, các đợt mưa lớn vào cuối tháng 11/2024 đã gây sạt lở nhiều vị trí trên cao tốc La Sơn – Túy Loan qua địa phận thành phố Huế và Đà Nẵng.
Theo cơ quan chức năng, đáng chú ý nhất là điểm sạt trượt taluy dương trên nhánh 1 đường dẫn vào cao tốc La Sơn – Túy Loan tại km29+700, đoạn nút giao tỉnh lộ 14, thuộc địa bàn xã Khe Tre. Vết sạt trượt ước tính có chiều dài khoảng 30m, cao hơn 10m, nhiều đất, đá trôi xuống mặt đường gây ách tắc giao thông.
Đến tháng 6/2025, mưa lớn do ảnh hưởng cơn bão Wutip (bão số 1) tiếp tục khoét sâu, mở rộng điểm sạt lở nêu trên. Trong các đợt mưa lũ cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025, trên tuyến cao tốc La Sơn – Túy Loan liên tiếp xảy ra nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng, trong đó có vị trí nút giao tỉnh lộ 14.
Thời gian qua, đơn vị quản lý đã hót dọn khối lượng lớn đất, đá, mảnh vỡ bê tông tràn xuống mặt đường để các phương tiện lưu thông trở lại.
Theo Nghị quyết 98 ngày 6/4, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành 15 dự án giải phóng mặt bằng do 15 tỉnh, thành phố làm chủ đầu tư và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.
Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Nghị quyết cho phép người quyết định đầu tư tiếp tục tách các dự án trên thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập, phù hợp quy mô và đặc thù từng đoạn tuyến.
Đáng chú ý, người quyết định đầu tư không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mà có thể trực tiếp lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Về giải phóng mặt bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật được triển khai sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới ngoài thực địa cho địa phương.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế - mua sắm - thi công), EC (thiết kế - thi công), EP (thiết kế - mua sắm) và chìa khóa trao tay.
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế theo hướng lựa chọn tuyến thẳng nhất có thể, bảo đảm thông số kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng.
Bộ cho biết các đơn vị tư vấn đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 2.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14 ngày 9-12-2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo Bộ Nội vụ, việc thực hiện chính sách công nhận liệt sĩ, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh còn phát sinh vướng mắc.
Đặc biệt là tiêu chí với người hy sinh, bị thương khi làm nhiệm vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, Nhân dân, ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội hoặc thương binh chết do vết thương tái phát.
Quy định này, theo Bộ Nội vụ, đảm bảo đầy đủ cơ sở khoa học, chặt chẽ song chưa phù hợp với phong tục, tập quán của Nhân dân. Bởi với thương binh điều trị tại các bệnh viện, đến khi biết là gần tử vong, gia đình sẽ xin về để từ trần tại nhà, do đó không có biên bản kiểm thảo tử vong.
Hay với thương binh nặng bị tổn thương cơ thể từ 81% trở lên (thương binh loại 1), thương binh tại các trung tâm nuôi dưỡng, khi từ trần trong quá trình điều trị ở trung tâm, họ không có bệnh án và biên bản kiểm thảo tử vong của bệnh viện.
Do đó, Bộ Nội vụ đề xuất quy định theo hướng vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh với tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên. Như vậy, quy định liên quan đến bệnh án điều trị, biên bản kiểm thảo tử vong sẽ được gỡ bỏ.
Còn thủ tục, hồ sơ cụ thể đã được hướng dẫn trong dự thảo nghị định thay thế nghị định số 131/2021/NĐ-CP, tức dùng xác nhận của cơ sở y tế hoặc của trung tâm nuôi dưỡng thương binh.
Dự kiến dự thảo pháp lệnh sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua vào tháng 5-2026.
Luật mở rộng nhóm được trợ giúp pháp lý, trong đó người lao động có thu nhập thấp khi là người bị buộc tội hoặc bị hại trong vụ án hình sự sẽ được hỗ trợ nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi trong tố tụng. Chính phủ cho biết quy định này giúp tăng khả năng tiếp cận công lý cho nhóm yếu thế.
Bên cạnh đó, luật cơ bản giữ nguyên các nhóm đã được trợ giúp pháp lý theo quy định hiện hành, nhưng cụ thể hóa hơn. Đó là: người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ; người thuộc hộ nghèo, cận nghèo; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật; trẻ em; người dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người; người cao tuổi, người bị bạo lực gia đình, người nhiễm HIV đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.
Người gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn cũng được trợ giúp pháp lý trong các vụ việc liên quan trực tiếp đến việc khắc phục hậu quả. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi trong nhiều vai trò như bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố, bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, bị buộc tội, bị hại, người làm chứng, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng hoặc phạm nhân theo Luật Tư pháp người chưa thành niên đều thuộc diện được trợ giúp.
Ngoài ra, nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người, người dưới 18 tuổi đi cùng; cá nhân bị thiệt hại nhưng không thuê người bảo vệ quyền lợi theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng được trợ giúp pháp lý.
Chính phủ cho biết việc xác định đối tượng được trợ giúp pháp lý dựa trên các chính sách xã hội như giảm nghèo, ưu đãi người có công, chính sách dân tộc và điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước. Luật quy định rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng với từng nhóm để bảo đảm minh bạch, khả thi.
Theo luật, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước có thể thành lập chi nhánh là đơn vị phụ thuộc. Trung tâm chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt động của chi nhánh. Căn cứ nhu cầu và điều kiện thực tế, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định việc thành lập chi nhánh.
Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước và các chi nhánh, cũng như trình tự, thủ tục thành lập, sáp nhập hoặc giải thể.
Luật cũng quy định tiêu chuẩn trợ giúp viên pháp lý, gồm có phẩm chất đạo đức tốt; trình độ cử nhân luật trở lên; đã được đào tạo nghề luật sư hoặc thuộc diện được miễn đào tạo; đã qua thời gian tập sự hành nghề luật sư hoặc tập sự trợ giúp pháp lý; bảo đảm sức khỏe.
Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền bổ nhiệm, cấp thẻ, miễn nhiệm và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý.
