Gan nhiễm mỡ không do rượu đang gia tăng trên toàn cầu, liên quan chặt chẽ đến béo phì, tiểu đường và lối sống ít vận động. Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các yếu tố dinh dưỡng như cà phê được nghiên cứu rộng rãi.
Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính thấp hơn, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển xơ gan. Các hợp chất trong cà phê như caffeine và polyphenol giúp giảm viêm, hạn chế tích tụ mỡ và bảo vệ tế bào gan, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bác sĩ Jamile Wakim-Fleming, chuyên gia gan mật tại Cleveland Clinic, cho biết cà phê có thể tác động lên nhiều cơ chế sinh học, từ giảm viêm đến cải thiện chức năng men gan. Những người uống cà phê thường xuyên có xu hướng có chỉ số men gan tốt hơn và ít nguy cơ xơ hóa gan hơn.
Không chỉ vậy, một tổng quan nghiên cứu quốc tế cho thấy, việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và các biến chứng của bệnh này.
Dù có lợi, cà phê không phải uống càng nhiều càng tốt. Nhiều nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ khoảng 2 – 4 tách mỗi ngày là phù hợp để phát huy tác dụng bảo vệ gan.
Theo các chuyên gia, hiệu quả này đặc biệt rõ ở những người có nguy cơ cao như thừa cân, tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, cà phê chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế các biện pháp quan trọng như kiểm soát cân nặng và chế độ ăn uống lành mạnh.
Một sai lầm phổ biến là biến cà phê thành “đồ uống tráng miệng” với quá nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo.
Bác sĩ Saurabh Sethi, chuyên gia tiêu hóa, từng được đào tạo tại Harvard (Mỹ), cảnh báo việc thêm nhiều đường vào cà phê có thể làm tăng đường huyết, thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Điều này vô tình làm mất đi lợi ích vốn có của cà phê đối với sức khỏe gan.
Ngoài ra, các loại cà phê pha sẵn nhiều calo nếu dùng thường xuyên cũng có thể khiến tình trạng gan nhiễm mỡ nặng hơn, đặc biệt ở người ít vận động.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì một số thói quen đơn giản:
Dù mang lại nhiều lợi ích, cà phê không phải là giải pháp điều trị gan nhiễm mỡ. Các chuyên gia nhấn mạnh, hiệu quả chỉ đạt được khi đi kèm lối sống lành mạnh.
Nói cách khác, một ly cà phê mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ lá gan, nhưng chìa khóa vẫn nằm ở chế độ ăn cân bằng, kiểm soát cân nặng và duy trì vận động thường xuyên.
Chia sẻ trên mạng xã hội X, doanh nhân này cho biết thảm cỏ nhân tạo chứa các hạt cao su từ lốp xe tái chế. Vật liệu này rò rỉ nhiều chất nguy hại như "hóa chất vĩnh cửu" PFAS, kim loại nặng và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Johnson lo ngại những hợp chất trên gây rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ ung thư và thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể. Doanh nhân bày tỏ sự thất vọng khi bản thân nỗ lực rà soát mọi rủi ro sức khỏe trên thế giới nhưng lại bỏ sót một mối nguy hiểm ngay trong sân nhà.
Về mặt khoa học, Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP) xác nhận các sân cỏ nhân tạo tiêu chuẩn thường sử dụng hạt cao su chứa PAHs, kim loại, chất dẻo phthalates và bisphenol A (BPA) để tạo độ êm. Dù vậy, giới nghiên cứu vẫn đưa ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Thí nghiệm của NTP trên chuột cho thấy động vật không nhiễm độc khi ăn hạt cao su, đồng thời các chuyên gia ghi nhận hàm lượng hóa chất rò rỉ ở mức rất thấp. Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường (OEHHA) cũng khẳng định các thành phần chính của sân cỏ nhân tạo không sinh ra rủi ro đáng kể nào. Thử nghiệm trên tế bào người chỉ ra cao su rò rỉ hóa chất gây chết tế bào trong một số điều kiện nhiệt độ cực cao.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêm máu của con trai để trẻ hóa.
Doanh nhân công nghệ cũng chi tới hai triệu USD một năm để thành lập chương trình chống lão hóa, nâng cao tuổi thọ chuyên sâu mang tên Project Blueprint. Chương trình gồm chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, tập thể dục, thói quen ngủ điều độ và thực hiện xét nghiệm máu, nội tạng định kỳ... Ông uống 111 viên thuốc khác nhau mỗi ngày, ăn 2.250 calo chỉ trong 6 giờ, thậm chí còn được truyền máu thường xuyên.
Thực hiện chỉ đạo của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), sau khi Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi báo cáo mẫu mỹ phẩm của Công ty cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang được lấy tại một tiệm tạp hóa - giày dép - mỹ phẩm (trên địa bàn phường Đức Phổ) có chứa Dexamethason, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP.HCM đã kiểm tra công ty đóng tại đường Hoàng Cầm, khu phố 8, phường Linh Xuân (TP.HCM).
Qua đó phát hiện công ty này sản xuất mỹ phẩm có thành phần chất cấm sử dụng trong mỹ phẩm hoặc vượt quá giới hạn cho phép đối với chất có quy định giới hạn nồng độ, hàm lượng sử dụng theo quy định của pháp luật.
Cụ thể là sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm Lynshao (loại lọ 12g, số lô 0234QN, ngày sản xuất 9-11-2024, hạn sử dụng 3 năm kể từ ngày sản xuất), có chứa Dexamethason là chất không được phép có trong sản phẩm mỹ phẩm.
Ngoài ra công ty còn không bảo đảm một trong các điều kiện sau khi đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm theo quy định của pháp luật.
Với những sai phạm trên, Công ty cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang bị phạt 165 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm do Sở Y tế TP.HCM cấp trong thời hạn 2 tháng.
Đồng thời buộc thu hồi và tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm mà công ty đã sản xuất từ ngày 6-1-2025 đến 29-12-2025, tổng cộng 107 lô.
Bên cạnh đó, buộc nộp lại 31 số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm mà công ty đã sử dụng để sản xuất trong khoảng thời gian trên. Bắt buộc thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm Lynshao, loại lọ 12g, số lô 0234QN, ngày sản xuất 9-11-2024, hạn sử dụng 3 năm kể từ ngày sản xuất.
Cùng thời gian này, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP.HCM đã đình chỉ hoạt động của địa điểm kinh doanh Công ty TNHH Dược phẩm và thiết bị y tế Phúc Hải - nhà thuốc Thiên Phúc (đường Âu Dương Lân, phường Chánh Hưng) trong thời hạn 2 tháng và phạt 73 triệu đồng.
Lý do là nhà thuốc thay đổi vị trí cơ sở bán lẻ thuốc tại cùng địa điểm kinh doanh/mở rộng cơ sở bán lẻ thuốc hoặc sửa chữa, thay đổi lớn về cấu trúc cơ sở bán lẻ thuốc mà cơ sở bán lẻ thuốc không báo cáo về sự thay đổi kèm theo tài liệu kỹ thuật tương ứng với sự thay đổi theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó còn bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc, không có biện pháp cách ly hoặc để ở khu vực biệt trữ đối với thuốc, dược liệu.
Tại Công ty TNHH United International Pharma (đường Tô Hiến Thành, phường Diên Hồng), Phòng Kiểm tra -Pháp chế đã phạt bà Phan Thị Ánh Trang (người phụ trách đảm bảo chất lượng của công ty) và Lê Thị Thiện Cát (dược sĩ phụ trách chuyên môn của công ty).
Bà Trang và bà Cát đều chưa hoàn thành chương trình đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn về dược trong thời hạn 3 năm, nên buộc nộp lại chứng chỉ hành nghề dược và nộp phạt 4 triệu đồng.
Omega-3 là nhóm chất béo gồm ba dạng chính là EPA, DHA (chủ yếu từ cá) và ALA (từ thực vật). Đây là những thành phần quan trọng của màng tế bào, đồng thời tham gia điều hòa nhiều hoạt động trong cơ thể như lưu thông máu, phản ứng viêm và chức năng thần kinh. Bổ sung đủ omega-3 có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ sức khỏe não bộ.
Do cơ thể không thể tự sản xuất nên việc bổ sung qua thực phẩm hàng ngày là cần thiết. Dưới đây là những thực phẩm giàu omega-3 quen thuộc.
Cá thu
Cá thu là một trong những nguồn chứa omega-3 dồi dào nhất, đặc biệt giàu EPA và DHA. Loại cá này còn cung cấp lượng lớn vitamin B12, selen, hỗ trợ hệ thần kinh, chống oxy hóa. Cá thu có thể chế biến đơn giản như nướng, kho hoặc áp chảo, phù hợp với khẩu vị người Việt.
Cá hồi
Cá hồi từ lâu được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch và não bộ. Ngoài omega-3, cá hồi còn chứa protein chất lượng cao, vitamin D cùng nhiều khoáng chất cần thiết. Ăn cá hồi đều đặn có thể giảm viêm, hỗ trợ trí nhớ đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể.
Cá mòi
Cá mòi đóng hộp tiện lợi, có thể ăn cả xương, giúp bổ sung thêm canxi. Đây là loại cá nhỏ nhưng giàu omega-3, cung cấp cả vitamin D và B12. Cá mòi có thể dùng trực tiếp hoặc chế biến cùng salad, bánh mì.
Cá trích
Cá trích là loại cá béo có hàm lượng omega-3 cao, đồng thời giàu chất chống oxy hóa, khoáng chất. Ăn loại cá này thường xuyên hỗ trợ tim mạch, giảm viêm. Cá trích có thể được chế biến theo nhiều cách như nướng, chiên hoặc làm gỏi.
Hàu
Hàu không chỉ chứa omega-3 mà còn rất giàu kẽm, vitamin B12 và các khoáng chất thiết yếu. Đây là thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch, sức khỏe tổng thể. Có thể ăn sống hàu, nướng hoặc chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc.
Hạt chia
Hạt chia là nguồn omega-3 thực vật (ALA) phổ biến, đồng thời giàu chất xơ, protein. Khi ngâm nước, hạt chia tạo thành dạng gel giúp hỗ trợ tiêu hóa. Để ăn hạt chia, bạn có thể thêm vào sữa chua, sinh tố hoặc các món tráng miệng.
Hạt lanh
Hạt lanh chứa hàm lượng ALA cao, rất phù hợp với người ăn chay. Tuy nhiên, lớp vỏ cứng khiến cơ thể khó hấp thu, vì vậy nên xay nhỏ trước khi sử dụng. Trộn vào cháo, sữa hoặc bánh để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của hạt này.
Quả óc chó
Quả óc chó hạt giàu omega-3 và chất chống oxy hóa, đặc biệt tốt cho não bộ. Hình dáng giống não bộ của loại hạt này thường được liên tưởng đến lợi ích tăng cường trí nhớ. Hạt óc chó ăn trực tiếp hoặc kết hợp trong các món ăn nhẹ như salad, sữa chua đều bổ dưỡng.
Đậu nành
Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ, sữa đậu nành cung cấp một lượng omega-3 nhất định. Đây còn là nguồn protein thực vật quan trọng, phù hợp với chế độ ăn lành mạnh. Đậu nành dễ chế biến và phổ biến trong bữa ăn hàng ngày.
EPA và DHA từ cá là dạng omega-3 cơ thể hấp thu tốt nhất, trong khi ALA từ thực vật cần chuyển hóa nên hiệu quả thấp hơn. Vì vậy, nên kết hợp cả nguồn động vật và thực vật để đảm bảo nhu cầu. Trong trường hợp không ăn cá, có thể cân nhắc bổ sung từ tảo biển - nguồn omega-3 thực vật chứa trực tiếp EPA và DHA.
