Đây là nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Trong lĩnh vực công chứng, Nghị định 109 cũng siết chặt quy trình nhận diện người yêu cầu công chứng khi bổ sung một yêu cầu kỹ thuật mới mang tính bắt buộc để chống gian lận.
Cụ thể, nhà chức trách sẽ xử phạt tổ chức hành nghề công chứng 7-10 triệu đồng nếu không chụp ảnh người yêu cầu công chứng đang ký hoặc điểm chỉ vào văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên. Hai Nghị định hiện hành chưa đề cập hành vi này, do Luật Côngchứng cũ (2014) chưa bắt buộc việc chụp ảnh. Song Luật Công chứng 2024 đã bắt buộc nội dung này.
Vấn đề công chứng viên có cần thiết phải chụp ảnh với người yêu cầu công chứng, vừa qua một lần nữa được một số đại biểu Quốc hội đưa ra hôm 9/4, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Nêu quan điểm, bà Trần Hồng Nguyên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu, quy định này mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà phân tích, quy định bắt buộc chụp ảnh mới chỉ thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Hoạt động này thực tế không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không biết người đi công chứng là ai.
Do đó, việc chụp ảnh bảo đảm tính xác thực, chính xác, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Trong khi thao tác chụp ảnh cũng rất đơn giản, không phiền hà cho người dân.
Công chứng di chúc trực tuyến có thể bị phạt 15-25 triệu đồng
Nghị định 109 cũng đã cập nhật nhiều nội dung mới nhằm phù hợp với Luật Công chứng 2024 và xu hướng chuyển đổi số.
Cụ thể, Luật Công chứng 2024 cho phép việc công chứng điện tử có thể thực hiện trực tuyến, khi các bên không có mặt tại cùng một địa điểm và giao kết giao dịch thông qua phương tiện trực tuyến, trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Song công chứng điện tử không được áp dụng với di chúc và giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương khác (hứa thưởng, từ chối hưởng di sản, đơn phương chấm dứt hợp đồng…).
Theo luật, công chứng viên có trách nhiệm phải kiểm tra kỹ tình trạng sức khỏe tâm thần và năng lực nhận thức của người lập di chúc tại thời điểm công chứng. Việc thực hiện trực tuyến có thể làm hạn chế khả năng quan sát, đánh giá xem người lập di chúc có đang bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép hay không.
Công chứng viên cũng phải chứng kiến việc người lập di chúc tự mình ký hoặc điểm chỉ vào văn bản và phải thực hiện việc niêm phong bản di chúc ngay trước mặt người lập di chúc…
Vì vậy, công chứng di chúc điện tử trực tuyến có thể dẫn đến xác nhận không chính xác ý chí cuối cùng của người để lại di sản, kéo theo các tranh chấp hoặc sai sót pháp lý về sau.
Do đó, tại Nghị định mới đặt ra mức phạt 15-25 triệu đồng nếu công chứng viên, hoặc tổ chức hành nghề công chứng thực hiện hành vi này. Đây là quy định lần đầu xuất hiện, do các quy định hiện hành (Nghị định 82 và 117) dựa trên Luật Công chứng 2014 (cũ), nên chưa có hành lang pháp lý để xử phạt các hành vi liên quan đến môi trường điện tử trực tuyến này.
Cũng liên quan đến nội dung chuyển đổi số trong hoạt động công chứng, Nghị định 109 bổ sung mức phạt 10-20 triệu đồng với tổ chức hành nghề công chứng nếu không thực hiện việc chuyển đổi hồ sơ công chứng giấy thành thông điệp dữ liệu điện tử để lưu trữ điện tử theo quy định của pháp luật.
Do Luật Công chứng 2024 cho phép công chứng trực tiếp và trực tuyến. Giao dịch sau đó vẫn được công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
Văn bản điện tử này có hiệu lực giá trị như văn bản công chứng giấy và có giá trị như bản gốc.
Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo "từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối".
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận "ngầm" để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
"Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe", ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai "từng muốn trả lại tiền". Bị cáo Linh cho biết "đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về", khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên "xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại".
HĐXX yêu cầu làm rõ "giúp qua giúp lại" là thế nào, lúc này Linh trả lời: "Giúp - là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn".
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan - cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất "vàng" thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Theo thông tin trên báo Lạng Sơn, ngày 6/4, Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án cưỡng đoạt tài sản.
Các bị cáo bị đưa ra xét xử gồm Lê Việt Hùng (39 tuổi, trú tại phường Kỳ Lừa); Nguyễn Anh Vũ (35 tuổi, trú tại phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn).
Theo cáo trạng, ngày 6/5/2025, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn tiếp nhận Nguyễn Anh Vũ đến tự thú về việc Vũ đã có hành vi giúp Lê Việt Hùng nhận tiền do Hùng cưỡng đoạt của người khác rồi chuyển lại cho Hùng.
Cơ quan điều tra đã triển khai ngay các biện pháp điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ. Qua đó xác định năm 2015, thông qua nhóm “nhiếp ảnh Lạng Sơn”, Vũ quen biết với Hùng.
Một số cán bộ thuộc lực lượng cảnh sát giao thông bị Hùng quay video đăng tải lên mạng xã hội hoặc có đơn tố cáo về việc vi phạm quy trình công tác.
Do trước đây Vũ từng công tác trong lực lượng cảnh sát giao thông nên một số CSGT đã nhờ Vũ liên hệ với Hùng để gỡ bài viết, video clip trên mạng xã hội và rút đơn tố cáo. Vũ đã liên lạc để cán bộ CGST gặp Hùng.
Sau khi trao đổi, Hùng đồng ý với điều kiện các cán bộ CSGT phải giúp bị cáo “cúng dường” tại một ngôi chùa ở nước ngoài, nơi Hùng đang tu tập, với mức 20 triệu đồng/ngày.
Hình thức “cúng dường” là tự sang nước ngoài thực hiện và lấy hóa đơn về đưa cho Hùng. Nếu không đi được thì chuyển tiền đến tài khoản ngân hàng của Vũ rồi Vũ sẽ tiếp tục chuyển số tiền nhận được đến tài khoản ngân hàng của Hùng.
Đồng thời Hùng dặn Vũ khi chuyển tiền phải ghi rõ nội dung là “chuyển tiền cúng dường chùa” thì Hùng mới nhận.
Với thủ đoạn trên, từ tháng 1/2025 đến tháng 4/2025, Hùng và Vũ đã 3 lần thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 5 bị hại với tổng số tiền 240 triệu đồng.
Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng đã làm rõ, trước đó vào tháng 7/2023, cùng thủ đoạn trên, Hùng còn thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 1 bị hại với số tiền 14,5 triệu đồng. Tổng cộng Hùng đã thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản của 6 bị hại, với tổng số tiền 254,5 triệu đồng.
Tại phiên tòa, các bị cáo đã khai nhận hành vi phạm tội. Căn cứ hồ sơ vụ án, kết quả xét hỏi, tranh luận, sau khi nghị án, hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Lê Việt Hùng 7 năm 6 tháng tù về tội Cưỡng đoạt tài sản.
Đồng thời, HĐXX buộc Hùng phải trả lại toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt của các bị hại.
Cùng tội danh trên, HĐXX tuyên phạt bị cáo Nguyễn Anh Vũ 3 năm tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 5 năm.
Những tháng đầu năm 2025, trên mạng xã hội xuất hiện tài khoản TikToker Lê Việt Hùng thường đến trụ sở công an các phường trên địa bàn Hà Nội, các chốt cảnh sát giao thông để quay phim, chụp ảnh, gây cản trở lực lượng công an thi hành công vụ, vi phạm về các địa điểm cấm quay phim, chụp ảnh.
Chiều 7/4/2025, trên tuyến cao tốc Lạng Sơn - Bắc Giang, Lê Việt Hùng bị lực lượng cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe kiểm tra do ô tô không dán tem kiểm định.
Trong đoạn video dài hơn 6 phút do chính Hùng ghi lại và phát tán trên mạng xã hội, người này thể hiện thái độ thiếu hợp tác, có lời lẽ thách thức lực lượng chức năng.
Ngày 7-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh đang tạm giữ hình sự Bùi Văn Hùng (19 tuổi, ở xã Lạc Sơn) về hành vi chống người thi hành công vụ.
Trước đó khoảng 15h chiều 6-4, trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên tuyến đường ở xã Quyết Thắng (tỉnh Phú Thọ), tổ công tác Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện một người lái xe máy kẹp ba, không đội mũ bảo hiểm, vi phạm quy định về an toàn giao thông nên đã ra tín hiệu dừng xe để kiểm tra.
Tuy nhiên Bùi Văn Hùng (người cầm lái) không chấp hành hiệu lệnh mà còn quay đầu bỏ chạy, tăng ga đâm thẳng đại úy Vũ Huy Thành.
Cú tông mạnh khiến đại úy Vũ Huy Thành bị gãy xương cẳng chân trái.
Ngay lập tức tổ công tác đã nhanh chóng khống chế Hùng và hai người đi cùng trên xe, đồng thời đưa đại úy Vũ Huy Thành đi cấp cứu.
Qua kiểm tra xác định Bùi Văn Hùng vi phạm nồng độ cồn kịch khung 0,755mg/l khí thở, không có giấy phép lái xe, kẹp ba và không đội mũ bảo hiểm.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết ngoài việc tạm giữ hình sự Hùng, cơ quan điều tra đang điều tra, xác minh làm rõ hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện khi tham gia giao thông.