Tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức sáng 10.4, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực, gian lận, thậm chí là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn kỳ thi.
Theo ông Tuấn, do kết quả của kỳ thi không chỉ đánh giá chất lượng giáo dục, xét tốt nghiệp THPT mà còn dùng để xét tuyển ĐH nên vẫn còn một bộ phận học sinh, phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, gian lận, tìm mọi cách để có kết quả thi cao nhằm trúng tuyển vào các trường ĐH.
Đại tá Anh Tuấn nêu thực tế, qua các kỳ thi đã có các trường hợp gian lận. Kỳ thi năm 2025 có 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động bị đình chỉ thi. Trong đó có 5/39 thí sinh sử dụng điện thoại di động chụp ảnh gửi đề thi ra bên ngoài.
Năm 2025, A03 đã phối hợp với Công an Hà Nội và Lâm Đồng nhanh chóng xác minh làm rõ 2 vụ việc: khởi tố 1 thí sinh về tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước; khởi tố 1 thí sinh về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước do sử dụng thiết bị công nghệ cao chụp ảnh đề thi gửi cho người thân nhờ giải.
Từ thực tế này, ông Tuấn đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền để học sinh hiểu, nhận thức được quy định để không vi phạm quy chế thi, vi phạm pháp luật. Trong đó, quán triệt rõ đề thi của kỳ thi tốt nghiệp thuộc danh mục bí mật nhà nước độ “tối mật”, mọi hành vi làm lộ đề thi đều bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cảnh báo vẫn tiềm ẩn những nguy cơ về gian lận thi bằng các thiết bị công nghệ cao, nhất là tình trạng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi gian lận; tình trạng mua bán các thiết bị công nghệ cao vẫn diễn ra tràn lan và công khai. Thí sinh có thể tiếp cận một cách dễ dàng, mua bán phục vụ cho việc gian lận.
Lực lượng công an cũng nhấn mạnh vai trò của công tác phòng ngừa, giáo dục để hạn chế vi phạm ngay từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra. Rà soát các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội của học sinh, sinh viên để phát hiện, xử lý các đường dây mua bán thiết bị công nghệ, thi thuê, thi hộ hoặc các đối tượng đăng tin thất thiệt về lộ đề thi.
“Ngoài ra, trong những năm qua, dư luận tiếp tục phản ánh nghi vấn một số địa phương có điểm thi cao bất thường so với mặt bằng chung, liệu có sự buông lỏng trong quá trình chấm thi?”, đại tá Nguyễn Anh Tuấn nêu.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cũng thẳng thắn thừa nhận, trong những năm qua, một số địa phương còn khiến dư luận băn khoăn khi công bố kết quả chấm thi. Chẳng hạn có nơi điểm thi môn văn đạt 9 hoặc 9,5 rất nhiều…
Ông Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các sở giải trình. Ở kỳ thi năm nay, ông Thưởng nhấn mạnh Bộ GD-ĐT sẽ có văn bản chỉ đạo tiếp theo về vấn đề này. Trước mắt, Bộ yêu cầu cục, vụ chức năng tiếp tục rà soát những sở GD-ĐT nào năm ngoái có các môn này, môn kia có biểu hiện “chấm lỏng tay”.
“Tránh tình trạng năm nay nhắc nhở được sở này thì năm sau lại ra sở khác”, ông Thưởng nói và cho rằng không thể vì muốn trường mình, sở mình điểm cao nhưng kết quả đó lại không công bằng với đơn vị khác.
Ông Thưởng cũng khẳng định sẽ tăng cường công tác kiểm tra tất cả các khâu của kỳ thi, nếu cần thiết sẽ phối hợp với Thanh tra Chính phủ và các địa phương để tiến hành thanh tra.
Có một thực tế đáng suy nghĩ, theo nhiều thống kê và quan sát xã hội, rất ít học sinh THPT tham gia việc nhà thường xuyên.
Chúng tôi thử khảo sát sơ bộ trong gần 150 học sinh THPT (3 lớp học), thì thấy tỷ lệ học sinh không bao giờ biết tự ủi đồ đi học là rất lớn, khoảng từ 30 - 40%. Tỷ lệ tương tự với các việc như gặt đồ, quét nhà, rửa chén bát... Điều đó đặt ra một câu hỏi gia đình đang ở đâu trong việc giáo dục kỹ năng sống ở nhà cho con em?
Không ít phụ huynh quan niệm rằng nhiệm vụ chính của con là học, còn mọi việc khác đã có cha mẹ lo. Từ việc nhỏ như dọn dẹp phòng, rửa chén, đến những việc cần kỹ năng hơn như nấu ăn, quản lý chi tiêu… tất cả đều được người lớn "bao trọn". Sự hy sinh ấy xuất phát từ tình thương, nhưng lại tiềm ẩn một hệ quả lâu dài là con trẻ mất đi cơ hội học cách tự lập.
Trong khi đó theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trước khi bước vào đời. Việc thiếu kỹ năng sống không chỉ khiến các em gặp khó khăn trong sinh hoạt cá nhân, mà còn ảnh hưởng đến khả năng thích nghi khi học xa nhà, đi làm hoặc xây dựng cuộc sống riêng sau này. Đáng nói hơn, nhiều em hình thành tâm lý ỷ lại, thụ động. Khi mọi thứ đã có người khác làm thay, các em không còn nhu cầu học hỏi hay chịu trách nhiệm cho chính cuộc sống của mình.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng làm việc nhà sẽ ảnh hưởng đến việc học. Tuy nhiên, theo quan điểm người viết bài thì ngược lại. Học sinh biết chia sẻ việc nhà thường có ý thức trách nhiệm cao hơn, kỹ năng quản lý thời gian tốt hơn và tinh thần tự lập rõ rệt hơn.
Giúp việc nhà, nếu được phân bổ hợp lý, không hề lấy đi thời gian học tập mà còn giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, rèn luyện tính kỷ luật và kiên trì, hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề trong đời sống thực tế. Một học sinh biết tự nấu ăn, tự giặt giũ, tự sắp xếp không gian sống… cũng chính là một người đang học cách làm chủ bản thân. Đó là những bài học không có trong sách giáo khoa, nhưng lại theo các em suốt đời.
Nhà trường dạy kiến thức, xã hội có thể tạo môi trường, nhưng chính gia đình mới là nơi đặt nền móng cho thói quen và kỹ năng sống. Trẻ em không tự nhiên biết làm việc nhà, mà các em học bằng cách quan sát và được hướng dẫn. Nếu cha mẹ luôn làm thay, hoặc không giao việc cụ thể, trẻ sẽ không hình thành được ý thức trách nhiệm. Ngược lại, những gia đình biết cách giáo dục con thông qua việc nhà sẽ giao việc phù hợp với độ tuổi (rửa chén, quét nhà, nấu ăn đơn giản…); không làm thay khi con có thể tự làm; kiên nhẫn hướng dẫn thay vì trách mắng khi con làm chưa tốt; xem việc nhà là trách nhiệm chung, không phải "giúp đỡ" cha mẹ. Và chính trong không gian gia đình, những kỹ năng tưởng chừng nhỏ bé ấy dần tích lũy thành năng lực sống bền vững.
Đừng đợi đến khi con rời nhà mới dạy con tự lập. Nếu gia đình không chuẩn bị từ sớm, con trẻ sẽ phải học những bài học cơ bản nhất trong hoàn cảnh bị động và áp lực hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu ngay từ khi còn ở nhà, các em đã được rèn luyện từng chút một, thì khi bước ra đời, các em sẽ tự tin, chủ động và thích nghi nhanh hơn.
Thực ra không thiếu những bài học từ sách vở, nhà trường (cả sách chương trình cũ và mới) đã dạy học sinh những kỹ năng sống. Từ thời nhỏ các em đã biết đến các bài thơ giản dị như về việc đánh răng; việc "Quạt cho bà ngủ" (tên bài thơ của Thạch Quý) là hành động nhỏ nhưng đầy tình cảm, dạy trẻ biết chăm sóc người thân, biết quan tâm.
Sách giáo khoa cũng dạy bé biết phụ giúp việc nhỏ trong nhà trong bài Tí Xíu (Ngô Văn Phú); giúp trẻ quan sát lao động để hiểu giá trị lao động chân chính trong bài tập đọc Bố làm thợ mộc (Ngô Quân Miện); hoặc văn bản tập đọc Đẹp mà không đẹp dạy trẻ biết giữ gìn không gian công cộng sạch đẹp...
Những bài học nói trên không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách sống bằng những hình ảnh giản dị, gần gũi.
Chỉ tiếc rằng giữa sách vở, lý thuyết nhà trường và ứng dụng thực tế còn khoảng cách khá xa. Để lấp đầy khoảng cách này cần sự sẵn sàng hợp sức của cha mẹ học sinh.
Sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM trở thành "siêu đô thị về giáo dục" với số lượng học sinh sẽ vào học lớp 1, 6, 10 năm học 2026-2027 gần 600.000 em.
Công tác tuyển sinh lớp 1, 6, 10 ở thành phố sau sáp nhập sẽ được thực hiện ra sao? Phụ huynh không muốn cho con học gần nhà mà muốn gần chỗ làm, gần nhà người thân để tiện đưa đón có được không, đăng ký thế nào?
Năm nay các trường "hot" của thành phố tuyển sinh ra sao, cách đăng ký? Chọn nguyện vọng lớp 10 thế nào để "chắc" suất vào công lập?...
Để giải đáp băn khoăn của phụ huynh và học sinh, báo Tuổi Trẻ phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức buổi tư vấn trực tuyến "Phụ huynh, học sinh cần chuẩn bị gì cho kỳ tuyển sinh lớp 1, 6, 10 tại TP.HCM?", từ 9-11h sáng thứ năm ngày 9-4-2026.
Ngay từ bây giờ, phụ huynh, học sinh có thắc mắc có thể gửi câu hỏi về chương trình ở ô bên dưới đến các khách mời:
- Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM.
- Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM.
- Ông Trịnh Đình Thảo, Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, TP.HCM.
- Ông Cao Quảng Tư, Giám đốc tuyển sinh hệ thống Trường Quốc tế Á Châu, TP.HCM.
- Ông Mai Đức Thắng, Hiệu trưởng Trường TH, THCS và THPT Hoàng Gia (Royal School), TP.HCM.
Câu trả lời sẽ được cập nhật trên Tuổi Trẻ Online (tuoitre.vn) từ 9-11h sáng thứ năm ngày 9-4-2026, mời bạn đọc đón xem.
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy vừa ký quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Hoàng Oanh giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường đại học Việt Nhật - Đại học Quốc gia Hà Nội, hiệu lực từ 12-4.
Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh 47 tuổi, quê Hải Phòng. Ông là tiến sĩ vật lý, tốt nghiệp tại Đại học Tsukuba, Nhật Bản năm 2010.
Trước đó, từ tháng 7 đến tháng 9-2000, ông từng là nghiên cứu viên tại Viện Vật lý, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Từ tháng 9-2000 đến tháng 3-2015, ông là cán bộ giảng dạy, khoa Vật lý, Trường đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông từng đảm nhận chức vụ Phó chủ nhiệm bộ môn tin học vật lý, trợ lý chủ nhiệm khoa, phó chủ nhiệm khoa phụ trách đào tạo.
Từ tháng 3-2015 đến tháng 8-2016, ông giữ chức vụ Phó trưởng ban phụ trách Đào tạo và khoa học công nghệ, Ban quản lý Trường đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Từ tháng 8-2016 đến nay, ông là Phó hiệu trưởng Trường đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội (đảm nhiệm vai trò Phó hiệu trưởng thường trực từ năm 2023 đến nay).