Tôi mới đọc báo được biết có một trại tạm giam mới tổ chức cho phạm nhân đăng ký kết hôn. Hiện nay bạn trai tôi đang thi hành án tù tại Trại tạm giam Bình Điền.
Nay chúng tôi đều có nguyện vọng muốn đăng ký kết hôn. Vậy thưa luật sư, không biết chúng tôi có được đăng ký kết hôn không và thủ tục như thế nào? Bạn đọc Minh H. (thành phố Huế).
Theo quy định pháp luật hiện hành, người đang chấp hành hình phạt tù không thuộc trường hợp bị tước hoặc bị cấm quyền kết hôn. Do đó nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, quyền kết hôn của bạn trai bạn đang chấp hành án phạt tù không bị tước bỏ và không bị cấm.
Theo Luật Hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang thi hành án tù, mà chỉ quy định 2 trường hợp đăng ký kết hôn gồm:
– Đăng ký kết hôn thông thường: 2 bên nam, nữ đến UBND cấp xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau (theo Điều 18 Luật Hộ tịch).
– Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp: 2 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 1 hoặc cả 2 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được (theo Điều 24 Thông tư 04/2020/TT – BTP).
– Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế (theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT – BTP).
Như vậy, theo quy định nêu trên, dù thực hiện đăng ký kết hôn theo hình thức nào, đều phải tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản: (i) bảo đảm đầy đủ các điều kiện kết hôn theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình; và (ii) khi đăng ký kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải trực tiếp có mặt, không được ủy quyền cho người khác.
Đồng thời, theo khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự quy định về việc “trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của luật này đưa phạm nhân, người bị kết án tử hình ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định”.
Vì vậy nếu cả bạn và bạn trai đã đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng 1 người là công dân tự do, 1 người đang thi hành án tù thì không thể đăng ký kết hôn thông thường được.
Do đó trong trường hợp này, chỉ có thể xem xét xem có thể đăng ký kết hôn lưu động theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định “các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế”.
Do đó khi cả hai có mong muốn đăng ký kết hôn mà một trong hai người đang chấp hành án tù, người có nguyện vọng và đủ các điều kiện có thể làm đơn đề nghị UBND cấp xã nơi cư trú (của một trong hai bên), trại giam, viện kiểm sát hỗ trợ tạo điều kiện và phối hợp để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại nơi bạn trai bạn đang bị giam giữ.
Sau khi nhận đơn và xem xét, nếu đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn lưu động, ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.
Đồng thời ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí và nhân lực để tổ chức thực hiện. Công chức tư pháp – hộ tịch được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ tờ khai, giấy tờ hộ tịch và các điều kiện cần thiết; phối hợp cùng người có yêu cầu để vào trại giam thực hiện việc đăng ký kết hôn lưu động theo quy định tại Điều 26 Thông tư 04/2020/TT-BTP.
Đà Nẵng: Vì sao có nơi tách 75 lô đất, nơi khác xin tách thửa không được?
Theo phản ánh, ông L.M.D. (trú phường An Hải, Đà Nẵng) xin tách thửa đất nhưng bị từ chối giải quyết.
Thửa đất số 59 của ông D. diện tích 1.433,8m2, có nguồn gốc từ các thửa đất thuộc khu dịch vụ du lịch ven sông Hàn, được quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 theo năm 2011 của UBND TP Đà Nẵng.
Theo quy hoạch này, khu đất được chia thành bốn lô đất ở đô thị, trong đó có hai lô diện tích 300m2, một lô diện tích 441,1m2.
Sau đó các thửa đất nêu trên được hợp thửa thành thửa đất 1.341,1m2, được cấp sổ đỏ, chuyển nhượng cho ông D..
Năm 2024, ông D. được cấp đổi sổ đỏ và tiếp tục nhận chuyển nhượng thêm 92,7m2. Ông D. hoàn tất thủ tục hợp thửa để hình thành thửa đất số 59, diện tích 1.433,8m2 và được cấp sổ.
Do có nhu cầu nên năm 2025 ông D. đề nghị tách thửa đất số 59 thành ba thửa đất, gồm: hai thửa có diện tích 300m2; một thửa có diện tích 833,8m2.
Tuy nhiên cơ quan đăng ký đất đai không giải quyết.
Ông L.M.D. đã khởi kiện Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực 2 - Đà Nẵng ra tòa.
Trong khi đó tại xã Hòa Tiến (Đà Nẵng), hai thửa đất khác được tách thành tổng cộng 97 lô đất.
Cụ thể, thửa đất số 234, diện tích 10.681,4m2 (đất ở 2.350m2, đất trồng cây hằng năm khác 8.331,2m2) được tách thửa thành 75 lô; thửa đất số 107, diện tích 3.138m2 (đất ở 400m2, đất vườn 2.738m2) được tách thành 22 lô.
Liên quan vấn đề trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng cho biết về việc tách thửa của ông L.M.D.:
Năm 2012, UBND TP Đà Nẵng ban hành quyết định số 7668 phê duyệt điều chỉnh đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500 khu dịch vụ du lịch ven sông Hàn thì thửa đất nêu trên thuộc đất ở biệt thự.
Lô đất được điều chỉnh diện tích thành 1.433,8m2, sau đó chủ đầu tư chuyển nhượng cho ông L.M.D..
Ông L.M.D. đề nghị tách thửa đất số 59 thành ba thửa để xây dựng nhà ở cho con…
Theo quy định tại quyết định số 32 ngày 7-10-2024 của UBND TP quy định về các trường hợp không đủ điều kiện để tách thửa đất: "Thửa đất thuộc khu vực đã có quy hoạch tỉ lệ 1/500 chi tiết đến từng thửa đất được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, trừ trường hợp quy định tại điểm b, khoản 2 điều này".
Thửa đất đề nghị tách thửa của ông L.M.D. nằm trong khu vực đã có quy hoạch tỉ lệ 1/500 theo quyết định số 7668 phê duyệt điều chỉnh đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500.
Từ đó, cơ quan chức năng cho rằng việc đề nghị tách thửa đất của ông L.M.D. là chưa phù hợp với quy định tại quyết định số 32.
Về hai trường hợp tách thửa tại xã Hòa Tiến:
Các thửa đất này đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực 4 xác lập hồ sơ tách thửa không thuộc khu vực đã quy hoạch chi tiết 1/500 như trường hợp của ông L.M.D. và các trường hợp này đều đảm bảo quy định về tách thửa theo Luật Đất đai 2024 và quyết định số 32.
