Nội dung được nêu trong dự thảo tờ trình Nghị quyết của HĐND TP HCM về chính sách miễn vé xe buýt, vừa được Sở Xây dựng gửi các sở, ngành góp ý. Chính sách dự kiến áp dụng từ tháng 5 sau khi hoàn tất thủ tục và được thông qua.
Cơ quan chuyên môn đưa ra 4 phương án, trong đó 3 cách áp dụng cho hệ thống xe buýt trợ giá với khoảng 109 tuyến đang hoạt động.
Phương án một là thành phố mua lại doanh thu theo từng chuyến xe dựa trên thỏa thuận với đơn vị vận tải. Hành khách đi xe buýt không phải trả tiền, không cần quẹt thẻ hay định danh. Doanh nghiệp được thanh toán theo doanh thu mỗi chuyến, dự kiến tăng khoảng 30% so với 8 tháng cuối năm 2025 do lượng khách tăng.
Cách này đơn giản, thuận tiện cho hành khách, đặc biệt là người lớn tuổi, trẻ em hoặc khách vãng lai. Tuy nhiên, hạn chế là không hình thành thói quen thanh toán không tiền mặt, không có dữ liệu chuyến đi để phục vụ quản lý, đồng thời tiềm ẩn rủi ro về giám sát và dễ gây lãng phí ngân sách khi doanh thu được ấn định.
Phương án hai là thanh toán dựa trên sản lượng khách nhân với giá vé bình quân từng tuyến. Doanh nghiệp thống kê lượng khách qua hệ thống vé điện tử, thành phố căn cứ dữ liệu để chi trả. Hành khách vẫn được miễn phí nhưng việc ghi nhận phụ thuộc vào đơn vị vận tải, khó đảm bảo chính xác, việc kiểm tra, đối soát cũng làm tăng chi phí quản lý.
Phương án ba là thành phố chi trả toàn bộ tiền vé thay hành khách theo số lượt đi thực tế. Người dân đi xe buýt miễn phí nhưng phải quét thẻ hoặc định danh điện tử như căn cước, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng MultiGo để hệ thống ghi nhận.
Ưu điểm của phương án này là giúp quản lý chính xác sản lượng hành khách, doanh thu minh bạch, hạn chế gian lận, đồng thời hỗ trợ phân tích nhu cầu đi lại, giờ cao điểm, điều chỉnh mạng lưới vận tải. Tuy nhiên, hành khách phải thao tác quét thẻ, có thể bất tiện với một số nhóm, nhất là người lớn tuổi.
Trong các phương án, Sở Xây dựng đề xuất lựa chọn phương án ba do tính khả thi cao, phù hợp định hướng chuyển đổi số và thanh toán không tiền mặt trong giao thông công cộng.
Đối với 26 tuyến xe buýt không trợ giá, cơ quan này đề xuất ngân sách sẽ thanh toán cho doanh nghiệp theo chi phí mỗi chuyến nhân với số chuyến được nghiệm thu.
Chủ trương miễn vé xe buýt ở TP HCM nhằm giảm chi phí đi lại, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, qua đó góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu toàn bộ hành khách tại TP HCM được đi xe buýt miễn phí. Hiện giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá khoảng 5.000-7.000 đồng mỗi lượt, học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 phương tiện, trong đó xe buýt điện chiếm gần một nửa.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM (TCIP - chủ đầu tư), tiến độ toàn tuyến qua địa bàn thành phố trước khi sáp nhập, dài hơn 47 km, hiện đạt khoảng 75%.
Đoạn trên cao gần 15 km qua TP Thủ Đức (cũ) đạt tiến độ khoảng 82%, cao hơn mặt bằng chung. Trong khi đó, các gói thầu phía tây qua Củ Chi, Hóc Môn và Bình Chánh (cũ) mới đạt khoảng 67%, do thiếu nguồn cát đắp nền và đá thi công trong thời gian dài.
Tại khu vực phía tây, hơn 50% chiều dài tuyến đã hoàn thành xử lý nền đất yếu và chuyển sang các bước thi công tiếp theo. Phần còn lại tiếp tục quan trắc độ lún, chờ nền ổn định trước khi triển khai mặt đường.
Chủ đầu tư cho biết các nhà thầu đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào, nhất là giá xăng dầu tăng kéo theo giá cát, đá, nhựa đường và vận chuyển đồng loạt tăng. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung, khiến mốc hoàn thành toàn tuyến lùi đến cuối năm 2026.
Một số đoạn có thể khai thác sớm hơn, như đoạn qua TP Thủ Đức (cũ) dự kiến thông xe cuối tháng 6, đoạn qua Củ Chi (cũ) vào cuối tháng 9.
Để bù tiến độ, TCIP cho biết đang phối hợp nhà thầu làm việc với các mỏ vật liệu nhằm đảm bảo nguồn cung, đồng thời điều phối khối lượng linh hoạt giữa các đơn vị thi công. Chủ đầu tư cũng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm cập nhật, điều chỉnh giá và chỉ số giá xây dựng phù hợp biến động thị trường, giảm áp lực tài chính cho nhà thầu.
Vành đai 3 TP HCM có tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỷ đồng, dài hơn 76 km, đi qua TP HCM, Bình Dương (cũ), Đồng Nai và Long An (nay là Tây Ninh). Dự án khởi công tháng 6/2023, ban đầu đặt mục tiêu hoàn thành vào giữa năm 2026. Tuy nhiên, ngoài TP HCM, một số đoạn qua các địa phương khác cũng chậm tiến độ và dự kiến dời mốc hoàn thành đến cuối năm.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới, hành vi mới mà luật hiện hành chưa quy định.
Theo Bộ Công an, quá trình triển khai thi hành bộ luật Hình sự năm 2015 đạt được nhiều kết quả. Song, thực tiễn vẫn còn những bất cập và thách thức nhất định. Một số vấn đề tiêu cực tiếp tục diễn ra, đã và đang gây nên phản ứng gay gắt của một bộ phận không nhỏ người dân, trong đó có ô nhiễm môi trường.
Cơ quan soạn thảo chỉ ra rằng, trong các hành vi của tội gây ô nhiễm môi trường và tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại hiện nay, chưa có quy định về hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại.
Cạnh đó cũng chưa có quy định về hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn. Thực tế này dẫn tới chưa có cơ chế xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi nêu trên.
Bộ luật Hình sự hiện hành cũng chưa có quy định để xử lý hình sự đối với các hành vi sử dụng các loại hóa chất, phương tiện, công cụ đánh bắt động vật có tính chất tận diệt như: dùng kích điện, dùng sóng cao tần, dùng hóa chất độc hại...
Việc xác định giá trị gây thiệt hại trong các trường hợp trên để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự là rất khó, trong nhiều trường hợp là không thể. Trong khi đó, mức độ nguy hiểm của hành vi nêu trên là rất lớn, gây tận diệt sinh vật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự đa dạng sinh học.
"Đánh bắt tận diệt đã và đang biến các con sông thành "sông chết", cần phải có chế tài nghiêm khắc hơn để xử lý, thay vì chỉ xử lý hành chính như hiện nay", Bộ Công an nhận định.
Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong bộ luật Hình sự, gồm: đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt)…
Tình trạng gây tiếng ồn và độ rung vượt quy chuẩn vốn là vấn đề gây bức xúc, được phản ánh rất nhiều trong thời gian qua.
Hiện nay, giới hạn tối đa các mức ồn tại các khu vực có con người sinh sống, hoạt động và làm việc được quy định tại Quy chuẩn quốc gia về tiếng ồn (QCVN 26:2025/BNNMT).
Về chế tài xử phạt vi phạm trong lĩnh vực này, Nghị định 45/2022 quy định mức phạt cảnh cáo với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 2 dBA, phạt tiền 140 - 160 triệu đồng với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 40 dBA trở lên.
Tương tự, với các vi phạm về độ rung, mức phạt thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất phạt đến 170 triệu đồng, tùy thuộc vi phạm trong hoạt động xây dựng hoặc trong hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ.
Theo Bộ Công an, việc sửa đổi quy định như dự thảo hồ sơ chính sách sẽ bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Điều này còn giúp người dân được bảo vệ tốt hơn trước những vi phạm gây thiệt hại trực tiếp đến môi trường sống, tăng niềm tin xã hội vào khả năng của pháp luật trong việc xử lý kịp thời những hành vi gây bức xúc.
Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, ngày 21/4 chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu và đơn vị thi công để bàn phương án phục hồi trang trí trần nhà hát Minh Khiêm Đường, đồng thời rà soát kế hoạch trùng tu Ôn Khiêm Đường.
Tranh luận tập trung vào việc các chòm sao trên trần nhà hát sau tu bổ chưa khớp với tư liệu triều Nguyễn và hiện trạng công trình. Đơn vị thi công cho biết trong quá trình hạ giải không tìm thấy các chi tiết tinh tú bằng thủy tinh bọc đồng như mô tả của các nhà nghiên cứu, khiến việc phục hồi gặp khó khăn và phải tạm dừng hạng mục này. Phần thiết kế, thi công trang trí trần sau đó được giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Theo ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty cổ phần Tu bổ di tích Huế, trong quá trình tháo dỡ, đơn vị đã thu thập được một số hiện vật kim loại nghi là chi tiết trang trí chòm sao. Từ tư liệu và ý kiến nghiên cứu về "nhị thập bát tú", đơn vị đã phác thảo phương án bố trí 28 chòm sao trên trần Minh Khiêm Đường và dự kiến điều chỉnh thi công. Một số họa tiết tương tự từng xuất hiện trên chuông ở Ngọ Môn và tường Khâm Thiên Giám được dùng làm cơ sở đối chiếu.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ bản chất các hiện vật trước khi quyết định phương án phục hồi. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa nêu vấn đề phải xác định chính xác chất liệu như đồng, chì, thiếc hay thủy tinh, cũng như cấu tạo bề mặt các "ngôi sao" là gương tráng bạc hay kim loại đánh bóng. Theo ông, nhận diện sai vật liệu có thể dẫn đến phục dựng không đúng nguyên gốc.
Nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng cũng cho rằng đến nay chưa thể xác định chính xác số lượng các ngôi sao trên trần. Ông nhận định có thể tồn tại chòm sao Bắc Đẩu, song tổng thể bố cục vẫn cần tiếp tục nghiên cứu.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Phước Hải Trung đề nghị rà soát lại toàn bộ vật liệu thu thập được, đồng thời làm rõ cách thể hiện các đường liên kết giữa các chòm sao là hình vẽ hay dây kim loại trước khi hoàn thiện trần trang trí.
Đối với Ôn Khiêm Đường, các ý kiến đề nghị cần đánh giá lại công năng ban đầu của công trình dưới thời vua Tự Đức, trong đó lưu ý giữ nguyên khu vực cất giữ đồ ngự dụng phía sau. Trung tâm sẽ tổ chức một cuộc họp riêng để thống nhất phương án trùng tu hạng mục này.
Dự án tu bổ quần thể lăng vua Tự Đức được triển khai từ tháng 6/2024 với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng, gồm điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường. Minh Khiêm Đường - được xem là nhà hát cung đình cổ nhất Việt Nam - hiện đã gần hoàn thành, trong khi các hạng mục còn lại đang tiếp tục thực hiện.
