Năm chuyên gia giáo dục đến từ Sở GD-ĐT TP.HCM cùng các trường đã trả lời các câu hỏi, giải đáp nhiều băn khoăn của bạn đọc từ buổi giao lưu này. Tuổi Trẻ xin lược trích một số vấn đề.
Khá nhiều bạn đọc đặt câu hỏi về việc muốn cho con học trái tuyến lớp 1 và 6 chứ không học gần nơi ở hiện tại.
Lý do trường trái tuyến nhưng lại gần chỗ làm, gần nhà người thân… Trả lời, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Phong nói trong trường hợp này phụ huynh sẽ đăng ký thuộc diện đối tượng 2. Đơn vị trực tiếp xét duyệt, sắp xếp chỗ học vào lớp 1 và 6 thuộc quyền ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp ở các phường, xã.
Một phụ huynh cho biết con hiện đang học lớp 5 tại Nhà Bè (cũ), hộ khẩu thường trú ở Nhà Bè nhưng đã mua nhà ở quận 4 cũ và vừa chuyển địa chỉ thường trú của bé sang quận 4. Phụ huynh hỏi trường có thể cập nhật lại địa chỉ thường trú mới của bé hay cần thủ tục gì để bé được phân bổ học lớp 6 tại nơi mới?
“Gia đình mong bé được xét tuyển vào Trường THCS Vân Đồn (quận 4 cũ) vì học lực và kết quả học tập đều đáp ứng tiêu chí. Tôi cũng muốn biết liệu bé có khả năng xét tuyển vào Trường THCS Võ Trường Toản hay Trần Văn Ơn (quận 1 cũ) hay không, nếu có thì thủ tục đăng ký như thế nào?”, phụ huynh này hỏi.
Giải đáp, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa – Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) – thông tin học sinh có thể chọn đăng ký theo hai dạng đối tượng. Đối tượng 1 xét nơi ở hiện tại theo VNeID và đối tượng 2 xét theo các trường hợp như gần nơi cha mẹ làm việc, học sinh mới chuyển tỉnh đến hoặc các trường hợp đặc biệt do UBND phường, xã, đặc khu quy định trong kế hoạch tuyển sinh tại địa phương.
Trường hợp trên thuộc đối tượng 2, phụ huynh cần chuẩn bị sẵn các minh chứng như hồ sơ nơi làm việc để cập nhật lên hệ thống, trường tiểu học sẽ hướng dẫn phụ huynh cách làm.
Ông Khoa lưu ý: “Việc tuyển sinh vào các trường sẽ do phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương và trên tinh thần ưu tiên xét đối tượng 1, còn chỉ tiêu mới xét tới các trường hợp thuộc đối tượng 2”.
Năm nay TP.HCM sẽ tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù trước khi tuyển sinh lớp 1, 6 chương trình đại trà. Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, THCS-THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công bố kết quả tuyển sinh tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ “bỏ” những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
Đặt vấn đề, phụ huynh muốn đăng ký song song hai trường tiểu học có chương trình đặc thù để “rớt trường này còn trường kia”. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong khẳng định: “Phụ huynh, học sinh chỉ có thể đăng ký duy nhất một chứ không thể cùng lúc nhiều trường đặc thù. Sau khi có kết quả chương trình này, những học sinh không đậu sẽ được xét tiếp vào chương trình đại trà”.
Buổi giao lưu nhận cả chục câu hỏi tại sao sau sáp nhập TP.HCM lại bỏ các lớp “tạo nguồn” đầu cấp II ở khu vực Bình Dương cũ, trong khi TP.HCM cũ vẫn được thi tuyển sinh đầu vào các lớp chất lượng cao lớp 6. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết trước đây Bình Dương có năm trường THCS tạo nguồn gồm: Trần Đại Nghĩa, Chu Văn An, Bình Thắng, Mỹ Phước và Nguyễn Trãi.
Các trường này được tuyển sinh và hoạt động trên cơ sở đề án 823 của tỉnh Bình Dương cũ về trường chuyên và tạo nguồn, có chế độ chính sách dành cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên các văn bản trước đó không còn hiệu lực nên không có cơ sở pháp lý để tiếp tục tuyển theo hình thức tạo nguồn.
Gần 100 câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 cho thấy sức nóng của cấp học này đang tăng khi sát ngày thi tuyển vào đầu tháng 6 tới. Phần nhiều câu hỏi thắc mắc về tỉ lệ chọi vào lớp 10 có tăng không, số lượng thí sinh dự thi có đông không, liệu các trường có tăng chỉ tiêu tuyển sinh hay không hay học sinh ở khu vực Bình Dương có được đăng ký vào lớp 10 ở khu vực TP.HCM không…
Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa nói tỉ lệ chọi vào lớp 10 phụ thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào từng trường cụ thể. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh TP đã ban hành, học sinh hoàn toàn có quyền đăng ký tuyển sinh vào tất cả các trường trên địa bàn TP.HCM sau sáp nhập.
Tuy nhiên đối với các trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID, trong đó 10km đối với KV1 (TP.HCM cũ), KV2 (Bình Dương cũ) và 13km đối với KV3 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) thì trường THCS sẽ tư vấn cho phụ huynh để đảm bảo không chọn sai nguyện vọng hoặc do chưa nắm rõ quy chế thi lớp 10.
Theo quy chế, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng. Do đó ông Khoa nói phụ huynh, học sinh cân nhắc thật kỹ khi đặt nguyện vọng thi lớp 10. Nhiều phụ huynh còn thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng.
Giải đáp, ông Khoa nói trong giai đoạn 2 điều chỉnh nguyện vọng, phụ huynh và học sinh hoàn toàn có thể thêm, xóa hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng. Tuy nhiên phụ huynh phải lưu ý giai đoạn này tuyệt đối không thể đăng ký dự thi tuyển sinh 10 thường hay 10 chuyên.
“Trong giai đoạn 1, phụ huynh và học sinh phải xác định rõ có tham gia thi tuyển sinh 10 hay thi chuyên không và mỗi loại hình như vậy phải đăng ký ít nhất một nguyện vọng. Như vậy trong giai đoạn 2 phụ huynh sẽ được quyền điều chỉnh nguyện vọng của các loại hình”, ông Khoa nhắc lại.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tư mới được ban hành nhằm đổi mới căn bản công tác kiểm định chất lượng, chuyển từ cách tiếp cận "đạt chuẩn" sang "cải tiến chất lượng liên tục", tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Thông tư mới đã rút gọn bộ tiêu chuẩn đánh giá từ 25 tiêu chuẩn, 111 tiêu chí xuống còn 15 tiêu chuẩn và 60 tiêu chí, được cấu trúc theo ba nhóm chính gồm: chiến lược, hệ thống và kết quả.
Thay đổi này nhằm giảm trùng lập, tập trung vào các yêu cầu cốt lõi và phản ánh đầy đủ chu trình quản trị chất lượng của cơ sở giáo dục đại học.
Bên cạnh đó, phương thức đánh giá cũng được đổi mới theo hướng thực chất, dựa trên vận hành và hiệu quả của hệ thống bảo đảm chất lượng, thay vì chỉ dừng lại ở việc kiểm tra sự tuân thủ hồ sơ.
Thông tư xác lập rõ việc chuyển từ kiểm định dựa trên "tuân thủ quy định" sang "cải tiến chất lượng liên tục".
Theo đó, chất lượng được đánh giá không chỉ ở mức đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu, mà còn ở mức độ cơ sở giáo dục đạt được mục tiêu do chính mình xác lập.
Đáng chú ý, thông tư quy định ba mức đánh giá gồm: đạt, đạt có điều kiện và không đạt.
Cơ sở giáo dục đại học được đánh giá là đạt có điều kiện khi có không quá 4 tiêu chuẩn không đạt. Trong trường hợp này, cơ sở giáo dục đại học phải xây dựng và triển khai kế hoạch cải tiến chất lượng, bảo đảm hoàn thiện các nội dung không đạt trong thời gian không quá 24 tháng kể từ ngày được công nhận đạt có điều kiện, để đáp ứng điều kiện được công nhận đạt theo quy định.
Quy định mới cũng đã tăng cường yêu cầu công khai, minh bạch: các cơ sở giáo dục phải công bố báo cáo tự đánh giá và báo cáo đánh giá ngoài, nâng cao trách nhiệm giải trình trước xã hội.
Công tác hậu kiểm và cơ chế thu hồi giấy chứng nhận kiểm định cũng được bổ sung nhằm bảo đảm chất lượng được duy trì thực chất.
Theo thông tư, chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học là 5 năm, đồng thời quy định rõ quy trình tự đánh giá, đánh giá ngoài và công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Giờ ra chơi tại Trường THPT Nguyễn Thị Diệu ngày 7-4 rộn ràng hơn thường lệ. Vòng chung kết flashmob "Sức sống tuổi trẻ Nguyễn Thị Diệu" bắt đầu trong tiếng vỗ tay giòn giã liên hồi, cùng tiếng kèn vuvuzela vang khắp nơi.
Tiết mục Nổi lửa lên của liên quân học sinh hai lớp 11A6 và 11A7 khiến cả sân trường bùng nổ, khi tái hiện phong trào học sinh sinh viên ngày 9-1-1950 đầy cảm xúc và hoành tráng.
Đến tiết mục Sắc màu Phương Nam của lớp 11A5, khán giả học sinh lại một phen trầm trồ khi thấy bạn bè mình có nhiều động tác uốn dẻo như… diễn viên chuyên nghiệp. Trần Janet Ân (lớp 11A5) cho biết nhờ hội thi này mà phát hiện khả năng đặc biệt của bản thân.
Các bạn Yến Nhi (lớp 11A7) và Phương Thanh (lớp 11A6) đúc kết: "Những ngày hai lớp tập luyện với nhau không những để lại nhiều kỷ niệm khó quên mà còn rèn cho tụi mình kỹ năng làm việc nhóm, cách quản lý thời gian.
Hội thi flashmob là hoạt động vừa thú vị, bổ ích, không chỉ giúp học sinh giải tỏa căng thẳng mà còn mang lại nhiều trải nghiệm, bài học ý nghĩa nên tụi mình rất thích".
Thầy Dương Văn Thư - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thị Diệu - cho biết hội thi flashmob "Sức sống tuổi trẻ Nguyễn Thị Diệu" được thực hiện trong nhiều tuần, từ học kỳ 1 năm học 2025-2026 đến nay.
Các lớp sẽ lần lượt biểu diễn vào giờ ra chơi cả vòng loại và vòng chung kết. Ở vòng loại, học sinh mặc đồng phục đi học để biểu diễn. Còn vòng chung kết, các lớp có thể đầu tư trang phục, đạo cụ để tranh giải nhất, nhì, ba.
"Hội thi flashmob nằm trong chuỗi hoạt động "Giờ ra chơi hạnh phúc - học sinh hạn chế sử dụng điện thoại" của nhà trường. Chúng tôi còn tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi dân gian, đọc sách, hát, chơi nhạc cụ… trong giờ ra chơi để tạo sân chơi bổ ích, khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động tập thể, phát triển năng khiếu văn nghệ của các em", thầy Thư thông tin.
Vũ Lương Ngọc Anh, 22 tuổi, hoàn thành chương trình Chất lượng cao Kinh tế đối ngoại, Đại học Ngoại thương (FTU), với điểm 3,99/4. Cô gái quê Gia Lai nhận bằng tốt nghiệp sáng 5/4, là sinh viên có điểm cao nhất đợt này.
"Mình hơi bất ngờ, vì nghĩ sẽ có bạn nào đó giỏi hơn", Ngọc Anh nói. "Trong những năm cấp ba, mình giống như 'vua về nhì', vì hiếm khi đứng nhất. Kết quả này khiến mình rất vui và tự hào".
Sinh ra và lớn lên ở Gia Lai, trường Ngoại thương cũng có phân hiệu ở TP HCM, nhưng Ngọc Anh vẫn quyết định vượt hơn 1.100 km để "Bắc tiến". Nữ sinh kể bố mẹ là người gốc Hải Phòng nên muốn trải nghiệm cuộc sống, văn hóa miền Bắc, đồng thời tiện về thăm người thân.
Là cựu học sinh lớp chuyên Anh, trường THPT chuyên Hùng Vương, Ngọc Anh nói đã quen với môi trường học tập cạnh tranh. Tuy nhiên, những ngày đầu đại học, cô nhanh chóng nhận ra khoảng cách về kỹ năng so với bạn bè đến từ các thành phố lớn.
Ngọc Anh từng đăng ký vào ban hậu cần, truyền thông của hai câu lạc bộ, nhưng đều trượt. "Cũng buồn" song thay vì nản lòng, nữ sinh xem đây là cơ hội quan sát các câu lạc bộ vận hành, học hỏi kỹ năng làm việc nhóm, cải thiện cách thể hiện bản thân.
Sau đó, cô trúng tuyển ban truyền thông của Cộng đồng sinh viên Chất lượng cao Kinh tế đối ngoại và Câu lạc bộ Nhiếp ảnh, dần bắt nhịp môi trường mới, mở rộng vòng kết nối.
Trong học tập, Ngọc Anh duy trì cách tiếp cận chủ động: đi học đầy đủ, ghi chép ý chính và hỏi ngay khi chưa hiểu, giúp giảm áp lực thi cuối kỳ. Ngoài ra, cô chú trọng sự liên kết giữa các môn học, coi đây là cách để hiểu sâu kiến thức và tiết kiệm thời gian ôn thi.
Kết quả, Ngọc Anh chỉ có một môn điểm B ở kỳ I năm thứ hai, ở môn Chủ nghĩa xã hội khoa học. Nữ sinh cho rằng có thể mình chưa nắm được yêu cầu cốt lõi của môn để trả lời đúng hướng.
"Mình không học lại để cải thiện điểm vì muốn giữ điều chưa hoàn hảo này, như sự nhắc nhở bản thân luôn cố gắng", Ngọc Anh nói.
Ngọc Anh tham gia nghiên cứu khoa học từ năm thứ hai, khởi đầu từ một bài tập lớn môn Kinh tế lượng và thấy hấp dẫn. Vì thế, các năm sau, cô chủ động kết nối bạn bè cùng định hướng, rủ làm chung và nhờ giảng viên hướng dẫn để thực hiện đề tài bài bản hơn.
Đề tài tâm đắc nhất của nữ sinh là nghiên cứu về ứng dụng học máy (machine learning) để giải các bài toán về lý thuyết trò chơi (game theory), được xếp hạng A* tại Hội thảo khoa học quốc tế AAAI-26 ở Singapore.
Nữ sinh kể ban đầu chỉ định làm thuần về kinh tế, nhưng sau đó nhận ra có thể kết hợp với học máy để xử lý vấn đề hiệu quả hơn. Cùng với một người bạn, Ngọc Anh tự tìm hiểu nền tảng lý thuyết trò chơi, các thuật toán học máy, đồng thời chuyển hóa các mô hình kinh tế sang dạng có thể xử lý bằng code.
Cô nhìn nhận quá trình này giúp bản thân định hình rõ hơn hướng đi, là kết hợp kinh tế với công nghệ để giải quyết các bài toán khoa học dữ liệu. Vì thế, Ngọc Anh học thêm ngôn ngữ truy vấn SQL, ngôn ngữ lập trình Python, nền tảng phân tích kinh doanh Power BI. Cô còn cùng bạn bè ở Đại học Bách khoa Hà Nội tham gia một số cuộc thi, từng đạt ngôi quán quân Data Science Talent Competition (Tìm kiếm tài năng khoa học dữ liệu) năm 2024.
Từ tháng 10/2025, Ngọc Anh trở thành nhân viên chính thức ở một ngân hàng, đảm nhận vị trí xây dựng và kiểm định các mô hình học máy, nhằm đánh giá rủi ro thanh khoản của khách hàng.
Song song với công việc toàn thời gian, Ngọc Anh hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp. Cô nhìn nhận đây là giai đoạn áp lực nhất trong suốt những năm đại học vì đi làm về muộn, rồi lại tiếp tục viết luận tới 1-2 giờ sáng.
Để cân đối, nữ sinh tận dụng buổi trưa ở công ty để đọc tài liệu, sửa khóa luận, lên kế hoạch chi tiết cho từng đầu việc, chủ động trao đổi với giảng viên và anh chị khóa trước để rút ngắn thời gian xử lý.
Ngọc Anh cho biết cảm giác "luôn về nhì" theo suốt những năm phổ thông. Kể cả khi đã vào đại học, cô cũng thấy mình hiếm khi đứng đầu, mà thường chỉ trong top có kết quả tốt. Vì vậy, việc tốt nghiệp sớm với điểm cao nhất không phải là mục tiêu đặt ra từ đầu, mà là kết quả của quá trình tích lũy.
Điều cô còn tiếc nuối là sự thiếu tự tin trong một số thời điểm, nên bỏ lỡ cơ hội.
"Có những cơ hội như thi khoa học dữ liệu ở nước ngoài, mình từng ngại thử vì lo lắng", cô nói.
Sau khi tốt nghiệp, Ngọc Anh muốn tiếp tục làm việc để tích lũy kinh nghiệm, trước khi theo học thạc sĩ trong lĩnh vực phân tích định lượng hoặc khoa học dữ liệu.