Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Trang trại kết nối với lưới điện hôm 7/4, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng cũng như hợp tác phát triển điện sạch trong khu vực. Công trình được coi là bước tiến đáng chú ý hướng đến mục tiêu trở thành "bộ pin của Đông Nam Á" mà Lào đề ra.
Theo CGTN, đây là trang trại điện mặt trời vùng núi quy mô lớn đầu tiên của Lào, đồng thời là trang trại điện lớn nhất thuộc loại này ở Đông Nam Á. Cơ sở có công suất lắp đặt giai đoạn đầu đạt 1 GW. Khi đi vào hoạt động đầy đủ, cơ sở dự kiến sản xuất khoảng 1,65 tỷ kWh điện mỗi năm, giúp tiết kiệm khoảng 500.000 tấn than đá và giảm 1,3 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Theo Wang Yang, trưởng bộ phận sản xuất và vận hành của đơn vị CGN Energy International tại Lào, trang trại lắp đặt 2,23 triệu tấm pin mặt trời. Tận dụng đường dây liên kết 500 kV giữa Trung Quốc và Lào, dự án mới cho phép kết nối điện xuyên biên giới, cung cấp điện sạch, ổn định cho Lào, đồng thời bổ sung năng lượng cho khu vực.
Trang trại điện mặt trời khởi công vào năm 2024, tạo ra gần 3.000 việc làm cho người dân địa phương trong giai đoạn xây dựng cao điểm. Bên cạnh đó, dự án còn đóng góp cho hạ tầng địa phương thông qua việc sửa chữa và gia cố 5 cây cầu, cải thiện mạng lưới đường bộ, giúp phát triển logistics và giao thông hàng ngày cho người dân.
Dự án cũng thúc đẩy hợp tác công nghiệp khi thu hút hơn 40 doanh nghiệp Trung Quốc trong chuỗi cung ứng sản xuất và phát triển năng lượng mới, cùng hơn 30 doanh nghiệp Lào trong các lĩnh vực xây dựng, cung cấp máy móc và nguyên vật liệu. Thời gian tới, CGN dự định đẩy nhanh các dự án năng lượng sạch tại 5 tỉnh phía bắc Lào, đồng thời mở rộng xuống miền trung và miền nam, qua đó thúc đẩy hợp tác năng lượng giữa hai nước.
Trong những ngày vừa qua, các nền tảng mạng xã hội như X (Twitter) và Reddit bị bủa vây bởi nhiều bài đăng bày tỏ sự bất mãn. Điểm chung của những phản hồi này là ảnh chụp màn hình trình phát video của YouTube với dòng chữ gây ám ảnh: "Bỏ qua sau 86 giây". Đối với những người không sử dụng gói trả phí, đây thực sự là một 'cơn ác mộng' về trải nghiệm.
Đứng trước làn sóng chỉ trích, đại diện YouTube đã chính thức đưa ra phản hồi. Tuy nhiên, thay vì một lời xin lỗi hay giải thích về sự cố kỹ thuật, hãng này khẳng định YouTube không hề sử dụng định dạng quảng cáo không thể bỏ qua dài 90 giây và cũng không có bất kỳ cuộc thử nghiệm nào cho tính năng này.
Tuyên bố này ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ cộng đồng công nghệ. Nếu YouTube không thực hiện, tại sao hàng loạt người dùng ở các khu vực khác nhau lại cùng gặp một hiện tượng khó hiểu như vậy vào cùng một thời điểm?
Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, đây có thể là một 'phép thử' bí mật của Google nhằm đo lường sức chịu đựng của người dùng trước khi chính thức tăng thời lượng quảng cáo. Nếu phản ứng quá tiêu cực, hãng có thể dễ dàng đổ cho lỗi kỹ thuật (bug) và rút lui mà không làm tổn hại đến uy tín thương hiệu.
Thực tế cho thấy, YouTube đang ngày càng mạnh tay hơn trong việc ép người dùng xem quảng cáo. Từ việc khai tử các ứng dụng chặn quảng cáo bên thứ ba cho đến việc nâng thời lượng quảng cáo không thể bỏ qua lên 30 giây vào năm ngoái. Bước đi 90 giây, nếu có thật, sẽ là một 'đòn chí mạng' thúc đẩy người dùng phải bỏ tiền mua gói Premium hoặc Premium Lite để tìm kiếm sự bình yên.
Hiện tại, YouTube cho biết họ vẫn đang tiếp tục tìm hiểu thêm về vấn đề này. Trong khi chờ đợi một câu trả lời thỏa đáng, các chuyên gia khuyến cáo người dùng nếu gặp phải tình trạng quảng cáo khó chịu này, hãy tích cực báo cáo và chia sẻ lên mạng xã hội. Tiếng nói từ cộng đồng là vũ khí duy nhất để ngăn chặn việc các nền tảng số biến không gian giải trí thành một 'trạm' quảng cáo.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, nhu cầu lưu trữ dữ liệu tăng vọt khiến HDD ngày càng trở nên giá trị. Mặc dù SSD vẫn đang thống trị phần lớn thị trường, nhưng ổ cứng cơ học (HDD) vẫn được ưu ái vì giá rẻ và độ bền cao. Thế nhưng, đi kèm với sự phổ biến là những quan niệm sai lệch đang âm thầm gây hại cho thiết bị và quyền riêng tư.
Trên các bộ phim hành động, chỉ cần một thỏi nam châm nhỏ áp vào vỏ máy là đủ để xóa sạch mọi bằng chứng lưu trong máy tính. Thực tế, nam châm gia dụng thông thường không đủ sức làm trầy xước dù chỉ một mẩu dữ liệu trên ổ cứng.
Các thử nghiệm khoa học cho thấy ngay cả nam châm công nghiệp với lực hút hàng chục kilogram cũng khó lòng xuyên thủng lớp vỏ bảo vệ từ tính dày đặc của ổ cứng hiện đại. Vì vậy, bạn không cần lo lắng nếu vô tình để các thiết bị từ tính nhẹ gần máy tính của mình.
Sai lầm phổ biến nhất khi thanh lý hoặc tặng lại máy tính cũ là chỉ thực hiện lệnh 'Quick Format'. Thực chất, thao tác này chỉ xóa đi bề nổi, trong khi nội dung dữ liệu bên trong vẫn nằm nguyên trên đĩa. Với các phần mềm khôi phục hiện nay, bất kỳ ai cũng có thể lấy lại dữ liệu của bạn chỉ trong vài phút. Để bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối, bạn buộc phải chọn 'Full Format' (ghi đè dữ liệu bằng số 0) hoặc sử dụng các công cụ xóa sạch chuyên dụng.
Nhiều người có thói quen chép dữ liệu vào ổ cứng rồi cất kỹ vào két sắt như một 'báu vật' để dành. Nhưng thực chất, đây lại là cách nhanh nhất để xóa sổ mọi dữ liệu. Hiện tượng 'bit rot' (mục nát dữ liệu do suy giảm từ tính) và việc chất bôi trơn cơ học bị khô cứng theo thời gian sẽ khiến ổ cứng không thể khởi động sau vài năm.
Lời khuyên từ chuyên gia là hãy cho ổ cứng vận hành ít nhất 6 tháng một lần bằng cách cắm vào máy tính để động cơ quay và làm mới lại các bit dữ liệu.
Việc hiểu đúng về thiết bị không chỉ giúp bạn kéo dài tuổi thọ phần cứng mà còn đảm bảo những kỷ niệm và dữ liệu quý giá không bao giờ rơi vào tay kẻ xấu hay biến mất một cách đáng tiếc.