Tại họp báo Triển lãm Quốc tế Chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia Chế biến Thực phẩm & Đồ uống (Fi Vietnam 2026) ngày 9/4, bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP HCM – cho biết làn sóng tăng giá đang diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm chi phí quan trọng, tạo áp lực lớn lên toàn ngành.
Theo bà, xung đột Trung Đông đang đẩy chi phí ngành thực phẩm – đồ uống tăng mạnh trên ba trụ cột chính gồm năng lượng, logistics và nguyên liệu nông sản. Giá dầu thô và khí đốt tăng khiến chi phí sản xuất và bao bì nhựa, nhôm đội lên. Đồng thời, gián đoạn các tuyến hàng hải quốc tế làm cước vận tải leo thang, kéo theo giá nhiều nguyên liệu nhập khẩu thiết yếu như đường, dầu thực vật, ngũ cốc và phụ gia tăng thêm 5-10%.
Đáng chú ý, giá phân bón tăng mạnh trong bối cảnh Trung Đông là một trong những nguồn cung lớn đang tạo hiệu ứng dây chuyền lên giá nông sản, qua đó tiếp tục gây áp lực lên chi phí đầu vào của lĩnh vực chế biến thực phẩm. Tính chung, theo bà Chi, có khoảng 50-60% nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp trong ngành đã tăng giá, cả ở nguồn nhập khẩu lẫn nội địa.
Ở góc độ doanh nghiệp, áp lực không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở khả năng tiếp cận nguồn hàng. Lãnh đạo một doanh nghiệp nhập khẩu gia vị và nguyên liệu ngành sữa tại TP HCM cho biết nguồn cung toàn cầu không thiếu, nhưng việc vận chuyển về Việt Nam ngày càng khó khăn. Từ khi xung đột xảy ra, cước vận tải tăng cao trong khi container lạnh khan hiếm khiến nhiều đơn hàng bị chậm trễ.
“Chúng tôi vẫn đang cố giữ giá bán, nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn khi chi phí đầu vào tăng 7-15% tùy loại”, vị này nói, cho biết nếu tình hình kéo dài, áp lực điều chỉnh giá là khó tránh khỏi.
Áp lực này cũng đang phản ánh ở quy mô toàn ngành. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, giá bán lẻ nhiều mặt hàng thiết yếu tại siêu thị vẫn chưa tăng tương ứng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp lớn thường có nguồn dự trữ nguyên liệu từ 3 đến 6 tháng, giúp “neo giá” trong ngắn hạn. Không ít doanh nghiệp chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí bán hòa vốn, hoặc chịu lỗ ở một số mặt hàng để duy trì nguồn cung và ổn định thị trường.
Tuy vậy, dư địa giữ giá không còn nhiều. Khi lượng hàng dự trữ dần cạn, nếu chi phí năng lượng và logistics tiếp tục neo cao, áp lực tăng giá bán lẻ sẽ trở nên rõ nét hơn trong thời gian tới.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Rose Chitanuwat – Giám đốc chuỗi dự án ASEAN của Tập đoàn Informa Markets, cho rằng dù bối cảnh chi phí toàn cầu gia tăng, ngành thực phẩm vẫn có dư địa tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu.
Theo bà, Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về thị trường và du lịch. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, ngay cả trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. “Khách du lịch đến Việt Nam vẫn phải ăn uống, do đó ngành thực phẩm và đồ uống luôn có nhu cầu ổn định và là lĩnh vực không thể thay thế”, bà nói.
Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở cấu trúc doanh nghiệp khi phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Trong khi các tập đoàn lớn đã có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ, nhiều cơ sở nhỏ lẻ – đặc biệt trong lĩnh vực ẩm thực đường phố – vẫn gặp khó trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm, yếu tố then chốt để giữ niềm tin người tiêu dùng và du khách quốc tế.
Bà Rose cũng nhấn mạnh cơ hội mở rộng sang các thị trường mới như Halal – phân khúc đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và đầu tư bài bản hơn vào sản phẩm, quy trình và chứng nhận.
Ở chiều ngược lại, về giải pháp, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá trong bối cảnh chi phí leo thang, mà cần chuyển sang tối ưu chi phí và nâng giá trị gia tăng.
PGS TS Hoàng Kim Anh – Ủy viên Ban thường vụ Hội Khoa học và Công nghệ thực phẩm Việt Nam, khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng nguyên liệu nội địa để giảm phụ thuộc nhập khẩu, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm hao hụt và nâng hiệu quả vận hành. Về dài hạn, hướng đi bền vững là đầu tư vào chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm thay vì xuất khẩu thô.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động mạnh, thị trường không còn chỗ cho tăng trưởng đại trà. Doanh nghiệp nào thích ứng nhanh, kiểm soát tốt chi phí và chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị sẽ có cơ hội giữ vững vị thế, trong khi những đơn vị chậm thay đổi có thể đối mặt với áp lực lớn ngay trên sân nhà.
Dù chịu áp lực chi phí, thị trường thực phẩm, đồ uống vẫn duy trì đà tăng trưởng. Số liệu cho thấy quy mô ngành tiếp tục mở rộng theo giá trị, với chỉ số sản xuất công nghiệp hai tháng đầu năm tăng 13,2%.
Xuất khẩu quý I cũng đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% và là mức cao nhất trong vòng 6 năm, cho thấy ngành vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, thậm chí có dấu hiệu bứt phá trong bối cảnh nhiều biến động.
Ngày 28-3, Tập đoàn Nestlé cho biết một lô hàng 12 tấn KitKat - tương đương hơn 413.000 thanh sô cô la - đã bị đánh cắp trong quá trình vận chuyển tại châu Âu.
Chiếc xe tải chở hàng được xác định xuất phát từ miền trung nước Ý, đang trên hành trình đến Ba Lan và dự kiến phân phối sản phẩm tại nhiều quốc gia dọc tuyến đường này.
Đến nay, cả phương tiện lẫn số hàng vẫn chưa được tìm thấy. KitKat cảnh báo vụ việc có thể gây gián đoạn nguồn cung, khiến sản phẩm tạm thời khan hiếm và người tiêu dùng gặp khó khăn khi tìm mua trước dịp lễ Phục sinh.
Sự việc nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội, kéo theo làn sóng đu trend "mất đồ cùng KitKat" từ nhiều thương hiệu như Domino's Pizza hay hãng bay Ryanair.
Tận dụng sức nóng này, Nestlé đã tung ra một chiến dịch marketing đáng chú ý.
Theo tạp chí marketing Campaign, người dân tại Toronto, Canada gần đây đã chứng kiến cảnh một xe tải mang thương hiệu KitKat được hộ tống bởi hàng loạt xe SUV màu đen, di chuyển qua nhiều tuyến phố.
Trên mạng xã hội, nhiều người thậm chí lầm tưởng đây là đoàn xe ngoại giao của các nguyên thủ. Tuy nhiên, "nhân vật chính" được bảo vệ lại là… những thanh sô cô la danh tiếng.
Sau đó KitKat đã lên tiếng xác nhận đây là chiến dịch marketing do công ty truyền thông Courage thực hiện, với mục tiêu khai thác yếu tố kịch tính và hài hước để thu hút sự chú ý.
Ông Joel Holtby, đồng sáng lập kiêm đồng giám đốc sáng tạo của Courage, cho biết ý tưởng hướng đến sự gần gũi, dễ hiểu.
"Không cần thông điệp phức tạp, chỉ riêng hình ảnh một xe tải KitKat được bảo vệ nghiêm ngặt cũng đủ khơi gợi tò mò và thích thú nơi công chúng" - ông Holtby chia sẻ.
Đó là khẳng định của Thuế tỉnh Khánh Hòa trong công văn trả lời doanh nghiệp. Đây được xem là văn bản cảnh báo đầu tiên của cơ quan thuế về quy định các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản.
Cụ thể, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này nhận được văn bản của Công ty TNHH Thực phẩm Nhất Nguyên kiến nghị về việc áp dụng lộ trình chi trả tiền lương qua tài khoản ngân hàng đối với người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số.
Về vấn đề này, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này ghi nhận vướng mắc của công ty đang gặp phải.
Tuy nhiên Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025, Nghị định số 320 của Chính phủ và Thông tư số 20 của Bộ Tài chính thì không có điều khoản quy định hiệu lực về việc sử dụng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được áp dụng từ ngày 31-12-2026.
Vì vậy công ty bắt buộc phải thực hiện quy định này từ ngày 15-12-2025.
Thuế tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết theo quy định, các khoản thanh toán từng lần có giá trị dưới 5 triệu đồng không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tuy nhiên Thuế tỉnh Khánh Hòa lưu ý, việc thanh toán tiền lương cho người lao động phải được thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động, chi trả đúng đối tượng và có chứng từ chi trả theo đúng quy định.
Qua kiểm tra nếu cơ quan thuế phát hiện công ty cố ý chia nhỏ số lần chi trả nhằm né tránh quy định thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế có quyền xác định lại nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch thực tế.
Tuy là quan điểm của Thuế tỉnh Khánh Hòa, theo các chuyên gia đó cũng là cơ sở để các doanh nghiệp tham khảo, từ đó phòng ngừa rủi ro bị truy thu trong tương lai.
Trước đó từ cuối năm 2025, vấn đề lương, thưởng trên 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt có được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hay không là chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn kế toán, thuế.
Vấn đề trên nảy sinh sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 320 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành (15-12-2025).
Khi đó nhiều chuyên gia cho rằng dù có đề cập tại điểm c khoản 1 điều 9 Nghị định 320, nhưng hết sức chung chung, trong khi dự thảo thông tư hướng dẫn chỉ đề cập đến việc áp dụng cho mua bán hàng hóa, dịch vụ mà không đề cập cụ thể đến vấn đề chi lương cho người lao động...
Có ý kiến cho rằng trường hợp cho rằng chi lương, thưởng trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản là thông tin mang tính chất đặc thù để giải quyết một tình huống/trường hợp/câu hỏi cụ thể chứ không mang tính chất quy phạm.
Tuy nhiên trong khi chờ thông tư hướng dẫn định nghĩa "các khoản thanh toán khác" là gì, theo các chuyên gia vẫn phải chọn cách hiểu an toàn là bao gồm cả tiền lương.
Các chuyên gia, doanh nghiệp cũng kiến nghị Bộ Tài chính cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về "các khoản thanh toán khác" một cách kịp thời để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng.
Hội thảo khởi động "Cuộc bình chọn doanh nghiệp niêm yết 2026" chính thức diễn ra ngày 10-4 tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Cuộc thi gồm 3 giải chính: Báo cáo thường niên, Quản trị công ty và Báo cáo phát triển bền vững.
Ông Trịnh Sơn Hồng - quyền Chủ tịch Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) - cho biết sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi thị trường Việt Nam đang đi đúng lộ trình để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm nay.
"Đó là cơ hội để Việt Nam đón nhận dòng vốn ngoại quy mô hàng tỉ USD, đồng thời là bước tiến để tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu", ông Hồng nhấn mạnh.
Lãnh đạo HoSE nhận định minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là "đại sứ" đại diện cho hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Cuộc bình chọn năm 2026 tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong hành trình chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của một thị trường mới nổi.
Đáng chú ý, hạng mục Báo cáo phát triển bền vững được xem là xu thế nổi bật, phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với minh bạch thông tin phi tài chính và quản trị theo hướng bền vững.
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi triển khai, từ xác định chỉ tiêu trọng yếu, thu thập dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp trình bày đến gắn kết nội dung báo cáo với chiến lược dài hạn.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững không chỉ giúp đáp ứng tiêu chí bình chọn, mà còn góp phần hoàn thiện năng lực quản trị ESG (môi trường - xã hội - quản trị), gia tăng uy tín với nhà đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Nâng chuẩn quản trị, tăng tính công bằng giữa các cổ đông.
Ở hạng mục Quản trị công ty, ông Phan Lê Thành Long - Tổng giám đốc Viện thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) - cho biết cuộc thi hướng đến việc tìm ra các doanh nghiệp xuất sắc về minh bạch và quản trị.
Tiêu chí này góp phần thay đổi nhận thức của doanh nghiệp niêm yết theo hướng nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch trong thực hành và công bố thông tin, qua đó giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin hiệu quả hơn.
Theo ban tổ chức, tại hạng mục này, các doanh nghiệp được lưu ý về việc công bố thông tin minh bạch, chi trả cổ tức đúng hạn... Đối xử công bằng giữa các cổ đông thông qua hoạt động cung cấp đầy đủ tài liệu họp đại hội đồng cổ đông bằng tiếng Anh đúng hạn, công bố danh sách công ty kiểm toán và minh bạch các giao dịch thuộc thẩm quyền đại hội đồng cổ đông...
