Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới được Trung ương ban hành ngày 1/4 đánh giá công tác này đã đạt nhiều kết quả toàn diện, có bước tiến mạnh và đột phá lớn.
Tuy nhiên, Trung ương nhận định vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên một số lĩnh vực diễn biến nghiêm trọng, tinh vi hơn.
Thời gian tới, Trung ương yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp để “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, nhân dân lên trên hết, gắn phòng, chống với thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Nghị quyết nêu rõ cần “vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh, vừa kiến tạo phát triển, khuyến khích, bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân”.
Khi xử lý các hành vi vi phạm, các cơ quan phải quán triệt quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đồng thời xem xét bối cảnh, hiệu quả chính trị, kinh tế; ưu tiên thu hồi tối đa tài sản và khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả.
Một nhiệm vụ trọng tâm được Trung ương nhấn mạnh là kiên trì xây dựng văn hóa liêm chính, coi đây là giá trị cốt lõi, chuẩn mực ứng xử và đạo đức của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việt Nam hướng tới xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính với ba trụ cột gồm thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính. Cán bộ lãnh đạo không được để vợ hoặc chồng, con và người thân lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi.
Trung ương yêu cầu sớm sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng và Luật Đất đai theo hướng tăng công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; đồng thời nghiên cứu xây dựng Luật về đăng ký tài sản.
Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự cũng cần được sửa đổi để thể chế hóa quan điểm mới của Đảng về miễn, giảm, loại trừ trách nhiệm hình sự trong xử lý vi phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Trung ương lưu ý xác định tiêu chí, điều kiện chặt chẽ để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với trường hợp rủi ro, thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung; đồng thời thể chế hóa chủ trương giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt với người không có động cơ vụ lợi, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả và hợp tác hiệu quả trong điều tra.
Các cơ quan cũng được yêu cầu nghiên cứu mở rộng áp dụng hình phạt tiền, giảm hình phạt tù đối với tội phạm kinh tế, chức vụ. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “xóa bỏ triệt để cơ chế xin – cho, không để lợi ích nhóm cài cắm, thao túng trong cơ chế, chính sách, pháp luật”.
Tài sản, thu nhập của cán bộ sẽ được kiểm soát chặt chẽ; cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ bị thay thế hoặc cho từ chức. Chính sách tiền lương, thu nhập của cán bộ, công chức sẽ được bảo đảm để ổn định đời sống, yên tâm công tác.
Cùng với việc xây dựng lộ trình minh bạch tài sản trong toàn xã hội, Trung ương yêu cầu đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, Trung ương nghiêm cấm việc lợi dụng công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Chiều 7/4, Quốc hội thông qua nghị quyết bầu ông Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, giữ chức Thủ tướng. Ông là Trưởng ban Tổ chức Trung ương thứ hai được bầu làm người đứng đầu Chính phủ, sau ông Phạm Minh Chính.
Phát biểu nhậm chức, tân Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết ông ý thức sâu sắc vinh dự đi kèm trách nhiệm nặng nề trước Tổ quốc, nhân dân và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững. Nhiệm kỳ 2026-2031 mở ra cơ hội mang tính lịch sử, đòi hỏi đất nước không chỉ tiếp tục phát triển mà phải bứt phá, không chỉ hội nhập mà phải nâng tầm vị thế, không chỉ tăng trưởng mà phải phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, nâng cao đời sống và hạnh phúc của người dân.
Từ yêu cầu đó, ông xác định 5 định hướng trọng tâm. Trước hết là xây dựng Chính phủ hiện đại, kiến tạo, phục vụ nhân dân. Trọng tâm là hoàn thiện đồng bộ thể chế, rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đồng thời xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Thủ tướng yêu cầu mỗi thành viên Chính phủ phải nói đi đôi với làm, điều hành bằng tư duy quản trị hiện đại, chủ động và linh hoạt.
Trong điều hành kinh tế, Chính phủ đặt mục tiêu đạt tăng trưởng cao và bền vững. Thủ tướng nêu rõ mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2031 là mệnh lệnh phát triển. Để thực hiện, Chính phủ xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ chiến lược, đồng thời thúc đẩy hình thành các động lực tăng trưởng mới, phát triển hạ tầng đồng bộ, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và thích ứng biến đổi khí hậu.
Cơ cấu nền kinh tế tiếp tục được xác định với kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất. Chính phủ bảo đảm mọi địa phương, doanh nghiệp và người dân có cơ hội tham gia, đóng góp và hưởng lợi công bằng từ tăng trưởng.
Song song với phát triển kinh tế, Chính phủ cam kết dành nguồn lực để đổi mới căn bản giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và trọng dụng nhân tài. Hệ thống y tế công cộng được nâng cao năng lực, chăm sóc sức khỏe người dân ngay từ cơ sở. Các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được thực hiện hiệu quả, bảo đảm chăm lo người có công, nhóm yếu thế và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Văn hóa được xác định là nền tảng, sức mạnh nội sinh của dân tộc. Quốc phòng, an ninh tiếp tục được củng cố, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Trên đối ngoại, Chính phủ kiên định đường lối độc lập, tự chủ, đồng thời đẩy mạnh ngoại giao kinh tế và ngoại giao công nghệ nhằm nâng cao vị thế quốc gia.
Đối với bộ máy chính quyền địa phương hai cấp vận hành từ giữa năm 2025, Thủ tướng cho biết nhiệm vụ trọng tâm là bảo đảm vận hành thực chất, hiệu lực, hiệu quả, trở thành động lực phát triển mới. Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp xã, phường, đặc khu.
Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc việc gì địa phương làm tốt hơn thì giao địa phương quyết, qua đó phát huy tính chủ động, linh hoạt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của chính quyền cơ sở, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo.
Chính phủ cũng xác định tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân để thực hiện các mục tiêu phát triển.
Nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh, trách nhiệm, Thủ tướng khẳng định lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất. Bộ máy phải trong sạch, cán bộ phải liêm chính, công vụ phải kỷ cương; tình trạng né tránh, vô cảm sẽ bị xử lý nghiêm, đồng thời khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
"Tôi xin hứa sẽ cùng tập thể Chính phủ, các bộ ngành, địa phương đoàn kết một lòng, quyết tâm đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển bứt phá, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc", Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.
Trong báo cáo Chính phủ về tác động của biến động giá xăng dầu tới tình hình đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết cả nước có 44 dự án trọng điểm đang triển khai với tổng đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng.
Kịch bản xấu nhất, nếu giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2 do xung đột Trung Đông, dự toán công trình giao thông có thể đội vốn xấp xỉ 16%. Chi phí xây dựng các dự án giao thông trọng điểm ước tăng 42.300 tỷ đồng, gây áp lực rất lớn lên ngân sách.
Bộ Xây dựng tính toán trong tháng 3, giá xăng E5 A92 trung bình là 23.793 đồng/lít, tăng 26%; giá dầu diesel 0,05S là 29.399 đồng/lít, tăng 57% so với tháng 2. Với mức biến động này, dự toán xây dựng các công trình tăng từ 1,91% đến 8% tùy loại hình. Trong đó, công trình giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất với mức tăng 8%, tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng 4,5%. Các nhóm hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp chịu tác động thấp hơn, quanh mức 1,9-2,5%.
Đà tăng của nhiên liệu đã tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết vật liệu xây dựng. Cụ thể, giá xi măng tăng hơn 7%; thép tăng trên 2%; gạch lát tăng gần 5%. Các loại vật liệu khai thác như cát, đá, gạch xây ghi nhận mức tăng mạnh từ 13 đến 23%, tăng cao nhất là nhựa đường gần 32%. Đà tăng giá vật liệu xây dựng chưa có dấu hiệu dừng lại.
Nguyên vật liệu tăng giá khiến các nhà thầu có tâm lý e dè, thi công cầm chừng, nhất là với các dự án hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng theo đơn giá cố định, gây ảnh hưởng tiến độ dự án. Vì việc điều chỉnh hợp đồng cần có thời gian để các bên phân tích đánh giá mức độ tác động do biến động giá.
Nhận diện xung đột Trung Đông có nguy cơ kéo dài, ảnh hưởng đến giá xăng dầu, Bộ Xây dựng kiến nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành dự án hạ tầng trọng điểm. Chính quyền tỉnh chỉ đạo nghiêm việc cập nhật giá vật liệu phù hợp với thực tế thị trường.
Các địa phương cần kiểm soát chặt doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ hay thổi giá, Bộ Xây dựng yêu cầu.
Đối với các chủ đầu tư và Ban quản lý dự án, Bộ đề nghị kiểm soát chặt chi phí, chủ động đánh giá tác động để có phương án sử dụng chi phí dự phòng hiệu quả. Đặc biệt, các đơn vị cần rà soát kỹ hợp đồng đang thực hiện, nhất là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, để kịp thời phối hợp với nhà thầu xử lý vướng mắc, đảm bảo thi công liên tục, không để dự án bị gián đoạn do biến động giá.
Theo chương trình kỳ họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng trình Quốc hội cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ, danh sách đề nghị bổ nhiệm Phó thủ tướng, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ. Sau khi thảo luận, Quốc hội biểu quyết thông qua cơ cấu bằng hệ thống điện tử, đồng thời bỏ phiếu kín phê chuẩn các chức danh và thông qua nghị quyết liên quan.
Cùng trong phiên họp sáng, Quốc hội phê chuẩn đề nghị của Chủ tịch nước về danh sách Phó chủ tịch và các Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh; đồng thời phê chuẩn bổ nhiệm thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao theo đề nghị của Chánh án.
Trước đó, ngày 7/4, Quốc hội đã bầu ông Lê Minh Hưng giữ chức Thủ tướng nhiệm kỳ 2026-2031; và thông qua cơ cấu tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ mới gồm 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ.
Các Phó thủ tướng hiện nay gồm các ông Nguyễn Hòa Bình, Trần Hồng Hà, Lê Thành Long, Hồ Đức Phớc, Bùi Thanh Sơn, Nguyễn Chí Dũng, Mai Văn Chính, Hồ Quốc Dũng và bà Phạm Thị Thanh Trà.
Trong số này, bà Phạm Thị Thanh Trà và ông Hồ Quốc Dũng là Ủy viên Trung ương Đảng khóa 14; 7 Phó thủ tướng còn lại không tham gia Trung ương khóa này.
Các thành viên Chính phủ đương nhiệm gồm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, Quyền Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Quyền Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong.
5 Bộ trưởng, trưởng ngành không tham gia Trung ương khóa 14 có ông Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Mạnh Hùng, Đào Ngọc Dung, Trần Văn Sơn và Đoàn Hồng Phong.
Buổi chiều cùng ngày, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra các dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) và dự thảo nghị quyết về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù trong giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, trước khi thảo luận tại tổ.