Apopo, tổ chức phi lợi nhuận huấn luyện động vật dò mìn trụ sở Bỉ, tuần trước khánh thành tượng chuột “anh hùng” Magawa cao hơn hai mét ở Siem Reap, Campuchia. Bức tượng được các nghệ nhân địa phương chế tác thủ công từ đá, do Apopo đặt làm.
Đây là con chuột túi châu Phi khổng lồ sinh năm 2013, được Apopo đào tạo rồi đưa đến Siem Reap hồi năm 2016. Kể từ khi đến Campuchia, nó nhanh chóng trở thành “nhân viên dò mìn” nổi bật nhất, thậm chí có trang riêng trên Wikipedia. Trong 5 năm làm nhiệm vụ, Magawa đã đánh hơi và phát hiện hơn 100 quả mìn. Con chuột chết năm 2022.
“Magawa là một trong những con chuột xuất sắc nhất mà chúng tôi từng có”, Michael Raine, quản lý chương trình của Apopo tại Campuchia, cho biết. “Con vật điềm tĩnh, tập trung, ham khám phá, làm việc rất nhanh, lại hiền lành và thân thiện với người chăm sóc. Nó rất phù hợp với công việc này”.
Theo Raine, Magawa có thể rà một khu đất rộng cỡ sân tennis chỉ trong khoảng 20 phút. Công việc này có thể mất tới vài ngày nếu là con người thực hiện.
Apopo huấn luyện chuột bằng phương pháp thưởng theo hành vi. Các huấn luyện viên sẽ dạy chúng nhận diện các hợp chất nổ như TNT. Khi phát hiện mìn, chúng sẽ cào lên bề mặt để báo hiệu, sau đó được thưởng thức ăn như đậu phộng, một lát chuối.
Raine cho biết loài chuột đặc biệt phù hợp với công việc này nhờ kích thước nhỏ và hệ khứu giác phát triển vượt trội.
“Chúng nhẹ cân đến mức không làm kích nổ mìn”, ông Raine nói. “Khứu giác của chúng cực kỳ nhạy bén và chúng cũng rất thông minh”. Đàn chuột được nghỉ một ngày mỗi tuần. Mỗi ngày, chúng cũng có thời gian vui chơi.
Campuchia là một trong những quốc gia có mật độ bom mìn tồn sót dày đặc nhất thế giới, vốn là hệ quả từ thời chiến. Trong 47 năm qua, bom mìn tồn sót đã khiến khoảng 18.800 người thiệt mạng, 45.000 người bị thương tại Campuchia. Hiện vẫn còn 6 triệu quả mìn chưa được xử lý tại nước này, theo Apopo.
“Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn. Mục tiêu là đến năm 2030 Campuchia sẽ không còn mìn”, ông Raine cho biết.
Theo Raine, đóng góp riêng của chuột Magawa là rất đáng kể. Con chuột này đã dò tìm hơn 141.000 m2 đất, tương đương khoảng 26 sân bóng đá. Năm 2020, Magawa trở thành con chuột đầu tiên nhận huy chương vàng PDSA, phần thưởng dành cho những động vật thể hiện lòng dũng cảm và tinh thần tận tụy khi làm nhiệm vụ.
Sau khi “nghỉ hưu” năm 2021, Magawa dành nhiều tuần để “kèm cặp” những con chuột mới. “Nó vẫn ở lại cùng Apopo, hỗ trợ giúp những con chuột khác làm quen, thích nghi môi trường. Magawa đã có một cuộc đời dài và trọn vẹn”, Raine nói.
Magawa hiện đã có “chuột kế nhiệm” tên Ronin, một trong những con chuột nổi bật mới nhất của Apopo. Năm 2025, Ronin lập kỷ lục thế giới khi phát hiện 109 quả mìn trong 4 năm làm nhiệm vụ.
Đức Trung (Theo Washington Post, Khmer Times, Phnom Penh Post)
Tại lễ đón ở Phủ Chủ tịch chiều nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung làm lễ chào cờ, duyệt đội danh dự Quân đội Nhân dân Việt Nam và chứng kiến diễu binh chào mừng.
21 loạt đại bác chào mừng được khai hỏa tại Hoàng thành Thăng Long trong lúc dàn quân nhạc cử hành quốc thiều hai nước. Đây là nghi thức chào đón trang trọng nhất dành cho lãnh đạo nước ngoài trong nghi lễ đối ngoại của Việt Nam.
Sau lễ đón, hai lãnh đạo hội đàm, chứng kiến lễ ký kết, trao các văn kiện hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung dự kiến hội kiến Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và dự các hoạt động khác.
Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cùng phu nhân diễn ra ngày 21-24/4. Đây là lần đầu tiên Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam sau khi ông nhậm chức hồi tháng 6/2025. Chuyến thăm được thực hiện sau khi Việt Nam vừa kiện toàn ban lãnh đạo cấp cao sau Đại hội XIV của Đảng.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ, việc Tổng thống Lee Jae Myung trở thành quốc khách đầu tiên thăm Việt Nam trong giai đoạn này mang ý nghĩa chính trị và biểu tượng quan trọng, thể hiện sự coi trọng cao của Hàn Quốc đối với Việt Nam, đồng thời phản ánh mức độ tin cậy và ưu tiên chiến lược trong quan hệ song phương.
Việt Nam và Hàn Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22/12/1992. Tháng 12/2022, hai nước thiết lập khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm 2024. Trong 3 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Hàn Quốc đạt 26,9 tỷ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế đến hết tháng 3/2026, Hàn Quốc tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam với 10.447 dự án, tổng vốn đăng ký đạt 98,9 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến chế tạo, công nghệ cao, điện tử, ôtô và phụ tùng ôtô, xây dựng, bất động sản.
Năm 2025, Hàn Quốc là thị trường cung cấp khách du lịch lớn thứ hai của Việt Nam với 4,3 triệu lượt, chiếm 21% tổng số du khách nước ngoài đến Việt Nam.
Có khoảng 352.000 người Việt Nam ở Hàn Quốc và 200.000 người Hàn Quốc sinh sống, kinh doanh ở Việt Nam.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến "một số điều phi thường" trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
"Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi", ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
"Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất... Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường", ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến "hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị".
