Ngày 9-4, Đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra thực tế tại trạm y tế phường Bình Thạnh (TP.HCM).
Bác sĩ Quách Kim Ưng, quyền Giám đốc trạm y tế phường Bình Thạnh – cho biết trong thời gian qua, trạm y tế đã triển khai đầy đủ các hoạt động chuyên môn như: khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, y tế dự phòng, phòng chống dịch, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm như: tăng huyết áp và đái tháo đường….
Bên cạnh những kết quả đạt được, trạm y tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Về tài chính, đến nay trạm chưa được giao ngân sách năm 2026, hiện phải tạm ứng từ ngân sách phường để chi trả lương, phụ cấp cho nhân viên và vận hành trạm (tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời).
Trạm y tế phường Bình Thạnh kiến nghị sớm phê duyệt dự toán ngân sách cho y tế cơ sở năm 2026 và ban hành định mức kinh tế – kỹ thuật đặc thù cho tuyến y tế phường, xã.
Ông Ưng cũng cho hay, hiện danh mục thuốc và kỹ thuật tại trạm y tế dù đã được bổ sung nhưng vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị của người dân, đặc biệt là các bệnh mãn tính chuyển từ tuyến trên xuống.
Thực tế nhiều người dân sau khi điều trị tại các bệnh viện tuyến trên có nhu cầu quay về trạm y tế để tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Trong khi đó, danh mục thuốc trạm y tế hiện còn hạn chế, chưa bao phủ đầy đủ các loại thuốc mà người bệnh đang sử dụng tại tuyến trên.
Điều này dẫn đến việc người dân phải quay lại bệnh viện để tái khám và lấy thuốc, gây bất tiện trong quá trình điều trị liên tục.
Do đó, trạm y tế kiến nghị điều chỉnh, mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế tại trạm y tế theo phân tuyến (tương đương tuyến quận, huyện trước đây). Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ y tế.
Ngoài ra, hiện khối lượng công việc lớn với 23 chương trình y tế cần quản lý, trong khi mạng lưới cộng tác viên chưa ổn định do phụ cấp thấp, dẫn đến khó duy trì lâu dài. Đây là những thách thức ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của trạm.
Đại diện Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho biết việc quản lý thuốc cho bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân mãn tính, khi chuyển từ tuyến trên về các cơ sở y tế cơ sở, đã được quy định rõ trong Thông tư số 37 và Thông tư số 01 của Bộ Y tế.
Theo đó, cơ sở y tế được phép sử dụng thuốc theo chỉ định và phân bổ từ tuyến trên, đồng thời dựa trên năng lực chuyên môn để khám và điều trị cho người bệnh.
Ngoài ra, nếu trạm y tế thực hiện các dịch vụ kỹ thuật đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, cơ sở được phép sử dụng thuốc và các vật tư y tế phục vụ cho dịch vụ đó.
Trước đây, danh mục thuốc bị giới hạn theo hạng bệnh viện. Tuy nhiên, hiện nay, theo chỉ đạo của Bộ Y tế, danh mục này không còn cố định mà linh hoạt tùy thuộc vào năng lực chuyên môn của cơ sở, năng lực chuyên môn của cán bộ y tế và loại dịch vụ kỹ thuật được chỉ định.
Hiện nay, Bộ Y tế đang xây dựng thông tư hướng dẫn về thanh toán bảo hiểm y tế cho khám bệnh từ xa, khám tại nhà và mô hình y học gia đình. Dự kiến thông tư này sẽ sớm được ban hành để có cơ sở y tế thực hiện thanh toán.
Ngày Sức khỏe toàn dân là hoạt động trọng điểm do Bộ Y tế chủ trì tổ chức, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chương trình đánh dấu cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe: chuyển từ tư duy "khám chữa bệnh" sang "phòng bệnh", hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân. Ngày hội là dịp cả xã hội chung tay xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, chủ động phòng bệnh theo hướng thường xuyên, bền vững.
Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam, với hơn 200.000 ca mắc mỗi năm. Hưởng ứng ngày Sức khỏe toàn dân 2026, Long Châu phối hợp Bayer và Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) mở rộng chương trình "Tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ tại Việt Nam" trên phạm vi toàn quốc.
Vào sáng 5.4, trong khuôn khổ sự kiện ngày hội toàn dân, lãnh đạo Nhà nước và Bộ Y tế đã trực tiếp thăm, động viên và đánh giá hoạt động tầm soát miễn phí, quy mô lớn. Các lãnh đạo ghi nhận nỗ lực của các đơn vị trong việc đưa dịch vụ y tế dự phòng đến gần người dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.
Tại đây, người dân được cung cấp những kiến thức quan trọng về phòng tránh và kiểm soát đột quỵ, tham gia các chương trình khám sàng lọc miễn phí để đánh giá nguy cơ. Bên cạnh đó, Long Châu hợp tác triển khai khu vực đo mật độ xương miễn phí, giúp mọi người chủ động phát hiện sớm các yếu tố liên quan đến sức khỏe xương khớp.
Sự hợp lực tại ngày Sức khỏe toàn dân 2026 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Long Châu và Bayer trong chương trình chiến lược tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ giai đoạn 2026 - 2030. Thông qua mạng lưới gần 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng, Long Châu cùng các đối tác triển khai đồng bộ nhiều hoạt động: tầm soát diện rộng trong cộng đồng; truyền thông nâng cao nhận thức về nhận biết sớm và xử trí đột quỵ; tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y tế; tổ chức các chương trình khám lưu động tại nhiều địa phương. Mô hình hợp tác công - tư này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng ngay từ tuyến đầu, phát hiện sớm nguy cơ và can thiệp kịp thời.
Đặc biệt, trong khuôn khổ ngày Sức khỏe toàn dân 2026, tối ngày 5.4, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu vinh dự là đơn vị tiêu biểu đồng hành cùng Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận, truyền hình trực tiếp "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước hạnh phúc". Chương trình triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; khẳng định thông điệp "Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia".
Tiếp tục lan tỏa tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh, chương trình tầm soát rung nhĩ và tăng huyết áp miễn phí được Long Châu phối hợp cùng OMRON (Nhật Bản) triển khai. Hoạt động hướng đến giúp cộng đồng sàng lọc yếu tố nguy cơ, từ đó xây dựng lối sống phù hợp, chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch, phòng ngừa đột quỵ.
Rung nhĩ là một trong những dạng rối loạn nhịp tim phổ biến nhất và là nguyên nhân tim mạch hàng đầu dẫn đến đột quỵ nhưng thường diễn biến âm thầm, khó nhận biết. Từ ngày 05/04, tại 200 nhà thuốc Long Châu trên toàn quốc, người dân sẽ được tầm soát rung nhĩ và kiểm tra huyết áp bằng máy đo huyết áp thế hệ mới OMRON 7383T - tích hợp cảnh báo rung nhĩ (AFib), có độ chính xác cao. Bên cạnh đó, người tham gia còn được tư vấn chuyên sâu và kết nối với cơ sở y tế chuyên khoa để theo dõi, điều trị khi cần thiết.
Chương trình tiếp tục cho thấy nỗ lực của Long Châu trong mở rộng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe bền vững, chuẩn mực, lấy người dân làm trung tâm. Với mạng lưới phủ rộng cùng đội ngũ 20.000 dược sĩ, bác sĩ, chuyên viên y tế vững chuyên môn, hệ thống từng bước phát huy vai trò "điểm chạm y tế đầu tiên", giúp hàng triệu gia đình dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, tầm soát và chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, thuận tiện.
Các hoạt động bảo vệ, nâng cao sức khỏe cộng đồng của Long Châu là bước đi hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 282/NQ-CP của Chính phủ, hướng tới xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững.
Đây là mức xử phạt cao nhất đối với hành vi phá thai do lựa chọn giới tính, quy định tại Nghị định 90/2026 Chính phủ vừa ban hành. Nghị định này được cho là quy định xử phạt nghiêm khắc việc lựa chọn giới tính thai nhi, với các mức chế tài tăng dần tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Cụ thể, người mang thai tự nguyện phá thai vì lý do lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Trường hợp dụ dỗ, lôi kéo người mang thai thực hiện hành vi này, mức phạt tăng lên 7-10 triệu đồng.
Nếu hành vi mang tính ép buộc, mức xử phạt cao hơn. Người đe dọa, uy hiếp tinh thần để buộc phá thai vì lựa chọn giới tính bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng; còn sử dụng vũ lực sẽ bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.
Các hành vi liên quan đến cung cấp hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc, hóa chất để phá thai khi biết rõ mục đích lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 20 đến 25 triệu đồng. Mức phạt cao nhất, từ 25 đến 30 triệu đồng, áp dụng đối với người trực tiếp thực hiện hành vi phá thai trong trường hợp biết rõ lý do lựa chọn giới tính.
Các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể chịu hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 12 tháng, tùy hành vi. Cơ sở kinh doanh dược có thể bị đình chỉ hoạt động từ một đến ba tháng nếu vi phạm quy định liên quan.
Các quy định này nhằm tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, đồng thời bảo vệ quyền và giá trị nhân văn trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến chẩn đoán, tiết lộ và can thiệp nhằm lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Nhiều mức xử phạt được quy định nhằm ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Cụ thể, hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Các hình thức chẩn đoán như bắt mạch, siêu âm, xét nghiệm để tiết lộ hoặc cung cấp thông tin về giới tính thai nhi nếu không thuộc trường hợp pháp luật cho phép, bị xử phạt nặng hơn, từ 7 đến 15 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng.
Các hành vi như hướng dẫn, chỉ định sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hoặc các chế phẩm nhằm tác động đến quá trình thụ thai để lựa chọn giới tính; cung cấp các sản phẩm, dụng cụ phục vụ mục đích này; hoặc nghiên cứu phương pháp lựa chọn giới tính trái phép có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.
Thực tế, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta ngày càng nghiêm trọng. Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách và giải pháp để kiểm soát nhưng tình trạng chưa được khắc phục. Từ năm 2021 đến 2024, tỷ số này lần lượt là 109,5; 109,7 và 110,7 bé trai trên 100 bé gái, liên tục vượt xa mức tự nhiên. Tình trạng mất cân bằng chủ yếu tập trung tại các tỉnh phía Bắc, đặc biệt vùng Đồng bằng sông Hồng.
Bác sĩ Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Truyền thông - Giáo dục, Tổng Cục Dân số, nay là Cục Dân số (Bộ Y tế), cho hay nhiều người Việt vẫn mang tâm lý chuộng con trai trong bối cảnh mức sinh giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,91 con/phụ nữ trong khi con số lý tưởng là 2,1. Nhiều gia đình, khi chỉ sinh một con, đã tìm mọi cách để lựa chọn giới tính thai nhi.
Ngoài ra, văn hóa Nho giáo với quan niệm cần con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên, cùng sự đánh giá thấp vai trò của nữ giới trong gia đình, xã hội, càng làm gia tăng chênh lệch giới tính. Việc tiếp cận dễ dàng các dịch vụ y tế để chẩn đoán hoặc lựa chọn giới tính thai nhi cũng dẫn đến tình trạng nạo phá thai vì lý do giới tính.
Việt Nam đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, dưới 109 bé trai/100 bé gái vào năm 2030. Các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu này cần thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, khuyến khích sinh con theo quy luật tự nhiên.
Đồng thời, cần xây dựng chính sách hỗ trợ nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, cộng đồng, xã hội. Bên cạnh đó, cần thực thi nghiêm các quy định pháp luật về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Trong thực tế, nhiều người lựa chọn ăn kiêng khắc nghiệt, cắt giảm calo quá mức hoặc áp dụng những cách giảm cân nhanh. Thế nhưng, họ có thể chưa hiểu rõ tác động của chúng lên cơ thể, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Những thay đổi này có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu hụt dinh dưỡng, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài. Thay vì chỉ tập trung vào cân nặng, mọi người cần nhận diện những dấu hiệu cảnh báo sau:
Một dấu hiệu rất thường gặp là cảm giác mệt mỏi kéo dài dù không vận động nhiều. Khi bị cắt giảm quá nhiều calo hoặc thiếu các dưỡng chất quan trọng như tinh bột, chất béo và protein, cơ thể sẽ không đủ năng lượng để duy trì các hoạt động cơ bản.
Lúc này, cơ thể buộc phải huy động dưỡng chất từ cơ bắp, mỡ và những mô dự trữ khác trong cơ thể. Hệ quả là gây mệt mỏi, chóng mặt, giảm tập trung, suy nhược.
Những thay đổi như tóc rụng nhiều, da khô, móng dễ gãy thường phản ánh tình trạng cơ thể thiếu chất. Khi ăn kiêng quá mức, cơ thể sẽ ưu tiên sử dụng dưỡng chất cho các cơ quan sống còn như tim, não và phổi thay vì duy trì tóc, da và móng.
Protein, vitamin B, sắt và kẽm là những thành phần quan trọng giúp duy trì sự phát triển của tóc và móng. Khi thiếu những chất này, quá trình tái tạo tế bào bị gián đoạn, khiến tóc yếu và dễ rụng, da trở nên xỉn màu và mất độ đàn hồi. Nếu giảm cân nhưng nhận thấy ngoại hình xuống sắc rõ rệt thì đó là dấu hiệu cơ thể đang thiếu hụt dinh dưỡng.
Hệ tiêu hóa phản ứng rất nhanh với những thay đổi trong chế độ ăn. Khi một người cắt giảm tinh bột hoặc rau củ, lượng chất xơ sẽ giảm đáng kể và gây táo bón. Ngược lại, nếu ăn quá nhiều protein hoặc chất béo, hệ tiêu hóa có thể bị quá tải, gây đầy bụng hoặc khó tiêu.
Bên cạnh đó, chế độ ăn không cân đối còn làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Tình trạng này dẫn đến các triệu chứng như chướng bụng, tiêu chảy hoặc khó tiêu kéo dài. Đây là biểu hiện cho thấy chế độ ăn chưa phù hợp với nhu cầu sinh lý của cơ thể, theo Healthline.